Cuộc thi World Cup Tasters Championship 2026 vừa khép lại tại Bangkok trong tháng 5 đã mang đến một kết quả đầy bất ngờ cho cộng đồng cà phê đặc sản toàn cầu. Ở lần đầu tiên cử đại diện tham dự, Việt Nam đã giành ngôi vị cao nhất nhờ màn thể hiện vững vàng của Lê Quang Cường (Nicky).
Vượt qua 45 đối thủ đến từ các quốc gia có bề dày văn hóa thưởng thức cà phê như Mỹ, Nhật Bản và Thụy Sĩ, đại diện của chúng ta đã mang về một danh hiệu mang tính bước ngoặt, phá vỡ nhiều định kiến trước đây.
Nội dung thi đấu của Cup Tasters là một bài kiểm tra khắc nghiệt về độ chính xác và tốc độ nhận diện hương vị. Trong mỗi vòng, thí sinh phải đối mặt với 8 nhóm tam giác, mỗi nhóm gồm ba tách cà phê. Hai tách trong số đó hoàn toàn giống nhau, tách còn lại có một chút khác biệt về đặc tính. Bằng kỹ năng nếm, thí sinh cần tìm ra tách khác biệt đó trong thời gian ngắn nhất.
Tại vòng chung kết vô cùng căng thẳng, Lê Quang Cường đã nhận diện chính xác 7 trên 8 tách với thời gian 3 phút 35 giây. Dù thí sinh về nhì đến từ Thụy Sĩ hoàn thành bài thi nhanh hơn, quy định ưu tiên số lượng đáp án đúng của hội đồng giám khảo đã đưa người đại diện Việt Nam bước lên bục vinh quang.
Đánh giá cảm quan trong cà phê là một quá trình đòi hỏi sự tập trung tuyệt đối và những kỹ năng được mài giũa qua nhiều năm rèn luyện. Các chuyên gia phải vận dụng khứu giác để phân tích hương khô và hương ướt, đồng thời thực hiện thao tác húp mạnh để chất lỏng bao phủ toàn bộ hệ thống gai vị giác trên lưỡi và vòm họng.
Một thách thức lớn đối với bất kỳ ai tham gia thử nếm là hiện tượng bão hòa khứu giác. Ở trạng thái này, nếu người thử ngửi quá nhiều lần, các mùi hương sẽ tự động trung hòa, khiến hệ thống cảm quan rơi vào trạng thái rối loạn và mất đi độ nhạy bén. Ban tổ chức năm nay cũng cố ý tạo ra những bộ mẫu có độ tiệm cận hương vị rất cao, đòi hỏi người thi đấu phải duy trì một kỷ luật tinh thần đặc biệt.
Trong ngành công nghiệp đồ uống này, kỹ năng thử nếm luôn được xem là nền tảng cốt lõi. Từ những kết luận cảm quan chính xác, người làm nghề mới có cơ sở để đưa ra các quyết định điều chỉnh phù hợp cho khâu trồng trọt, sơ chế, rang xay và pha chế. Mọi nỗ lực cải thiện sản xuất đều khó đạt được hiệu quả nếu chất lượng đầu ra không được kiểm chứng bởi những chuyên gia có khả năng thẩm định mùi vị tinh tường.
Chính vì vậy, thành tích của Lê Quang Cường mang ý nghĩa vượt ra khỏi ranh giới một giải thưởng cá nhân. Nhiều năm qua, thị trường quốc tế thường mặc định cà phê Việt Nam là vùng trũng của văn hóa thưởng thức và phần lớn biết đến chúng ta như một nơi xuất khẩu sản lượng Robusta giá rẻ. Ngôi vô địch lần này cung cấp một góc nhìn hoàn toàn khác, cho thấy chất lượng nhân lực và trình độ kỹ thuật của người Việt đã bắt kịp các tiêu chuẩn khắt khe nhất thế giới.
Thành công tại Thái Lan mở ra những kỳ vọng mới, thu hút các nhà đầu tư và thương lái quốc tế tiếp cận Việt Nam để tìm kiếm những hạt cà phê nhân xanh chất lượng cao. Đây là nền tảng vững chắc để cộng đồng làm nghề trong nước tiếp tục phát triển, định vị lại giá trị thực sự của hạt cà phê Việt.
Ảnh: BTC
