Đến mùa Trung thu, bánh xuất hiện trên bàn trà gia đình, trong phòng họp và giữa những cuộc gặp đối tác. Với người đang theo đuổi một lịch tập đều đặn hoặc chú ý hơn đến vóc dáng, món bánh quen thuộc bỗng đi cùng một câu hỏi thực tế: một chiếc bánh chứa bao nhiêu calo, và ăn thế nào để vẫn giữ được nếp sinh hoạt của mình?
Theo số liệu tham khảo của Viện Dinh dưỡng, một chiếc bánh nướng thập cẩm nặng 176 g cung cấp khoảng 706 kcal. Bánh dẻo thập cẩm 170 g có khoảng 566 kcal. Đây là lượng năng lượng đáng kể đối với một món thường được ăn thêm sau bữa chính hoặc trong giờ nghỉ chiều.
Tuy nhiên, những con số này đại diện cho các công thức cụ thể, không phải mức cố định của mọi chiếc bánh trên thị trường.
Trọng lượng, tỷ lệ vỏ và nhân, lượng đường, dầu hay trứng muối đều ảnh hưởng đến năng lượng của bánh. Cùng mang tên “đậu xanh” hoặc “thập cẩm”, sản phẩm của hai thương hiệu có thể khác nhau đáng kể.
Bởi vậy, nhãn dinh dưỡng trên chiếc bánh bạn chọn vẫn là điểm tham khảo thiết thực nhất.
Phần năng lượng ấy nằm ngay trong những thành phần làm nên hương vị đặc trưng. Đường tạo vị ngọt, dầu giúp nhân sen và đậu đạt độ mềm mượt, trong khi trứng muối cùng các loại hạt bổ sung vị béo.
Trung tâm Bảo vệ Sức khỏe Hong Kong lưu ý cả vỏ bánh lẫn phần nhân đều có thể được chế biến với lượng dầu đáng kể. Vị thanh, ít ngọt vì thế chưa đủ để kết luận một chiếc bánh ít calo.
Điều đáng chú ý hơn cả chiếc bánh là phần bạn thực sự ăn. Chia chiếc bánh nướng khoảng 700kcal thành tám phần tương đối đều, mỗi miếng sẽ cung cấp gần 90kcal. Sự khác biệt này giúp đặt con số vào đúng bối cảnh: thưởng thức một miếng bên tách trà khác nhiều so với ăn hết cả chiếc trong một buổi chiều.
Khẩu phần thường khó theo dõi hơn khi có nhiều loại bánh trên bàn. Một miếng nhân sen, thêm một miếng thập cẩm, rồi thử một hương vị mới. Mỗi lần lấy bánh đều có vẻ ít, nhưng tổng lượng ăn vẫn cộng dồn. Chọn trước phần muốn thưởng thức và đặt riêng lên đĩa là một cách đơn giản để biết mình đã ăn bao nhiêu.
Đọc nhãn cũng cần chút chú ý. Năng lượng có thể được ghi theo 100g, theo một khẩu phần hoặc cho cả chiếc. FDA nhấn mạnh rằng một gói thực phẩm có thể chứa nhiều khẩu phần; con số trên nhãn chỉ có ý nghĩa khi được đối chiếu với lượng thực sự sử dụng. Khi so sánh hai loại bánh, hãy nhìn chúng trên cùng một đơn vị trọng lượng.
Tương tự, những lựa chọn “giảm đường” hay “không thêm đường” vẫn cần được xem xét trong toàn bộ công thức. Bột, dầu và các nguyên liệu khác tiếp tục đóng góp năng lượng.
FDA lưu ý sản phẩm không thêm đường chưa chắc có ít calo hơn phiên bản thông thường. Một lời giới thiệu hấp dẫn trên hộp bánh không thay thế được thông tin dinh dưỡng ở mặt sau.
Với người tập luyện, lượng bánh nên được tính vào tổng chế độ ăn, bên cạnh những bữa ăn phục vụ công việc và vận động hằng ngày. Nhu cầu năng lượng khác nhau theo thể trạng và mức hoạt động, nên không có số miếng chung phù hợp với tất cả nam giới.
Việc duy trì cân nặng cần được nhìn qua sự cân bằng giữa năng lượng nạp vào và năng lượng cơ thể sử dụng.
Chuyên gia dinh dưỡng Javier Won thuộc Sengkang Community Hospital, Singapore, khuyến nghị chia sẻ bánh và dùng như một phần tráng miệng sau bữa ăn cân đối, thay vì xem bánh là bữa chính. Trà không thêm đường hoặc nước lọc cũng là lựa chọn phù hợp để tránh bổ sung thêm đường từ đồ uống đi kèm.
Một chế độ ăn có thể dành chỗ cho món bánh bạn yêu thích. Chọn đúng vị, lấy phần vừa với nhu cầu và dành thời gian thưởng thức giúp việc chăm sóc cơ thể hòa vào đời sống tự nhiên hơn. Đặc biệt trong một dịp mà chiếc bánh vốn được đặt giữa bàn để mọi người cùng chia sẻ.
