Năm 2026, ở tuổi 29, anh vào ba trong bốn trận chung kết Grand Slam và hai lần nâng cúp vô địch. Thành tích vượt ngoài mọi dự đoán. Nhưng khoảnh khắc Zverev đăng quang tại US Open mới khiến tất cả ngỡ ngàng.
Ben Shelton trả giao ra ngoài. Trọng tài tuyên bố trận đấu kết thúc. Khán giả trên sân Arthur Ashe đứng dậy. Còn Zverev quay về cuối sân, chuẩn bị trả giao như chưa hề biết mình đã vô địch.
Phải vài giây sau anh mới nhận ra trận đấu đã kết thúc. Zverev mỉm cười, chạy lên lưới ôm Shelton. Không ngã xuống sân, không gào lên, không ném vợt như hình ảnh thường thấy ở những nhà vô địch Grand Slam. Có lẽ Zverev đã tập trung vào từng đường bóng đến mức khoảnh khắc anh chờ đợi suốt nhiều năm đến trước cả khi anh kịp nhận ra.
Sáu năm trước, cũng tại New York, Zverev phải đón nhận một kết thúc không thể đau đớn hơn. Năm 2020, anh dẫn Dominic Thiem hai set ở trận chung kết, rồi cầm giao bóng để kết thúc trận ở set năm nhưng vẫn thua. Roland Garros 2024, Zverev dẫn Carlos Alcaraz 2-1 trước khi thua hai set cuối. Australian Open 2025, Jannik Sinner đánh bại anh trong ba set.
Ba trận chung kết Grand Slam đầu tiên, ba thất bại. Nhưng thất bại đầu tiên vẫn đáng nhớ nhất. Không chỉ vì đó là lần đầu Zverev bước vào chung kết Grand Slam, mà bởi anh đã tiến rất gần chức vô địch rồi phải nhìn người khác nâng cúp.
Điều khiến những thất bại ấy càng khó chấp nhận là Zverev gần như đã có mọi danh hiệu lớn khác: hai Masters 1000 từ năm 20 tuổi, hai chức vô địch ATP Finals và huy chương vàng Olympic Tokyo. Anh chỉ còn thiếu Grand Slam.
Thay đổi để vô địch Grand Slam
Alexander Zverev cao 1,98 m, có cú giao bóng thuộc nhóm mạnh nhất thế giới. Nhưng điều khiến anh khác nhiều tay vợt cao lớn là khả năng di chuyển và chơi bóng cuối sân.
Trái tay hai tay từ lâu là cú đánh tốt nhất của Zverev: chắc, mạnh và chịu được tốc độ cao. Anh trả giao tốt, có thể chơi những loạt bóng dài với gần như mọi đối thủ.
Khả năng phòng ngự và đánh bóng bền ấy giúp Zverev trở thành một trong những tay vợt ổn định nhất thế giới, nhưng đôi khi cũng khiến anh quá thận trọng. Ở những thời điểm căng thẳng nhất, Zverev thường lùi sâu, kéo dài pha bóng và chờ đối thủ mắc lỗi thay vì chủ động kết thúc.
Đầu năm 2026, anh công khai nói muốn thay đổi. Zverev chấp nhận đánh mạnh hơn, bước vào sân nhiều hơn và chịu cả những thất bại cần thiết để hình thành cách chơi mới. Anh nói mình “sẵn sàng trả giá” cho sự thay đổi ấy.
Thay đổi còn thể hiện ở cú giao bóng hai, từng là nơi sự căng thẳng của Zverev dễ lộ ra nhất. Năm 2020, anh mắc trung bình 5,6 lỗi kép mỗi trận. Đến 2026, con số ấy giảm còn 2,1. Trước US Open, Zverev thắng 57,7% điểm giao bóng hai, tỷ lệ tốt nhất trong sự nghiệp.
Trận chung kết với Shelton cho thấy rõ phiên bản mới ấy. Zverev không cố thắng bằng những pha bóng ngoạn mục. Anh giao chắc, trả sâu, dùng trái tay kéo đối thủ vào các pha bóng bền rồi tăng tốc đúng lúc. Anh thắng 85% điểm giao bóng một và chỉ mất game giao sau chuỗi 66 game liên tiếp giữ giao tại giải.
Ở tuổi 29, Zverev chơi ít hấp tấp hơn nhưng lại chủ động hơn. Đó có lẽ là thay đổi quan trọng nhất giúp anh giành được thứ đã thiếu suốt nhiều năm.
Gia đình phía sau Sascha
Người thân gọi Alexander Zverev là Sascha. Quần vợt đã có mặt trong gia đình anh trước khi anh sinh ra. Cha Alexander Sr. và mẹ Irina đều từng là tay vợt chuyên nghiệp của Liên Xô trước khi sang Đức. Anh trai Mischa từng đứng thứ 25 thế giới. Cha vẫn là HLV của Zverev, còn Mischa tham gia đội ngũ bên cạnh em trai.
Nhưng người Zverev nhắc nhiều nhất sau chức vô địch US Open lại là mẹ. Anh mắc tiểu đường type 1 từ năm bốn tuổi. Theo Zverev, các bác sĩ từng cảnh báo căn bệnh có thể giới hạn cuộc sống và khả năng chơi thể thao của đứa trẻ, Irina không chấp nhận điều đó.
Sau trận thắng Shelton, Zverev gọi bà là người mạnh mẽ nhất anh biết và nhắc lại niềm tin của mẹ rằng bệnh tật không được quyền quyết định số phận con trai bà. Năm 2022, Zverev công khai căn bệnh và thành lập quỹ mang tên mình để hỗ trợ trẻ mắc tiêu đường.
Những chi tiết ấy phần nào giải thích sức chịu đựng của Zverev. Nhưng sẽ quá đơn giản nếu chỉ nhìn anh như một câu chuyện vượt khó.
Zverev từng có những thời điểm không kiểm soát được cảm xúc. Tại Acapulo năm 2022, anh bị loại khỏi giải sau khi dùng vợt đập nhiều lần vào ghế trọng tài. ATP sau đó phạt tiền và áp dụng án cấm thi đấu tám tuần nhưng cho hưởng án treo, Zverev xin lỗi về hành động mất kiểm soát đó.
Sự nghiệp của anh cũng từng bị phủ bóng bởi các cáo buộc bạo hành từ hai bạn gái cũ. Zverev luôn phủ nhận. Cuộc điều tra của ATP đối với cáo buộc của Olga Sharypova kết thúc năm 2023 vì không đủ bằng chứng để áp dụng kỷ luật. Một vụ việc khác liên quan Brenda Patea được toà án Đức khép lại năm 2024 sau thoả thuận giữa hai bên, không có phán quyết Zverev phạm tội.
Những câu chuyện ấy khiến chân dung Zverev phức tạp hơn hình ảnh một tài năng kiên định chờ ngày đăng Quang. Trên sân đấu, anh cũng từng nhiều năm sống cùng áp lực do chính mình tạo ra. Zverev khắt khe với bản thân, dễ bộc lộ sự căng thẳng và càng thất vọng hơn sau mỗi lần tiến rất gần Grand Slam rồi lại thất bại.
Australian Open 2025 là lần thứ ba anh thua ở chung kết Grand Slam. Sau trận, Zverev không tìm lý do. Anh thừa nhận Sinner giỏi hơn gần như ở mọi mặt: “Tôi chưa đủ giỏi”.
Năm 2026, Zverev bắt đầu tìm được câu trả lời bằng chính sự thay đổi trong cách chơi và cách anh đối diện với những trận đấu lớn. Tháng 6, Zverev vượt qua Flavio Cobolli sau năm set để vô địch Roland Garros. Sau 41 lần dự Grand Slam và ba trận chung kết thất bại, anh cuối cùng có chiếc cúp đầu tiên.
Zverev nói chiến thắng ấy mang lại cảm giác tự do. Từ thời điểm đó, anh không còn phải chứng minh với chính mình rằng mình đủ khả năng trở thành nhà vô địch Grand Slam. Một tháng sau, anh thua Sinner ở chung kết Wimbledon. Nhưng thất bại không còn mang sức nặng như những lần trước.
US Open vì thế là một trận chung kết khác.
