Ông Trần Quốc Tuấn là một trong ba nhân vật được đề cử chức Chủ tịch Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) khóa X, nhiệm kỳ 2027–2031. Ông giữ chức Chủ tịch VFF từ năm 2022, sau nhiều năm làm công tác quản lý bóng đá trong nước và quốc tế.
Khác với hai người cùng được đề cử, ông Tuấn đã trải qua một nhiệm kỳ trên cương vị Chủ tịch VFF. Vì vậy, ngoài kinh nghiệm và thành tích, kết quả điều hành trong bốn năm qua cũng là cơ sở để đánh giá ông.
Thành tích và những khoảng trống
Nhiệm kỳ VFF khóa IX ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý. Đội tuyển nam Việt Nam vô địch ASEAN Cup 2024 và bảo vệ thành công danh hiệu tại ASEAN Hyundai Cup 2026.
Ở giải năm 2026, Việt Nam vượt qua Thái Lan với tổng tỷ số 4-2 sau hai lượt chung kết, lần đầu bảo vệ thành công chức vô địch Đông Nam Á.
Đầu năm 2026, U23 Việt Nam giành hạng ba giải U23 châu Á tại Saudi Arabia. Trong trận tranh hạng ba, đội hòa Hàn Quốc 2-2 sau hiệp phụ trước khi thắng 7-6 trên chấm luân lưu. Tiền đạo Nguyễn Đình Bắc giành danh hiệu Vua phá lưới với bốn bàn thắng.
Những thành tích này phản ánh nỗ lực của cầu thủ, ban huấn luyện, các CLB, cơ sở đào tạo và hệ thống quản lý. VFF có vai trò xây dựng kế hoạch, bố trí nguồn lực, lựa chọn nhân sự chuyên môn và tạo điều kiện chuẩn bị cho các đội tuyển.
Bóng đá nữ Việt Nam cũng lần đầu góp mặt tại World Cup 2023. Tuy nhiên, đội tuyển đã giành quyền tham dự từ tháng 2.2022, trước khi ông Tuấn được bầu làm Chủ tịch VFF. Phân biệt thời điểm là cần thiết để đánh giá đúng đóng góp của từng giai đoạn lãnh đạo.
Năm 2024, đội tuyển Việt Nam dừng bước ở vòng loại thứ hai World Cup 2026, xếp thứ ba bảng F sau Iraq và Indonesia. Trận thua Indonesia 0-3 trên sân Mỹ Đình ngày 26.3 cũng khép lại thời gian dẫn dắt đội tuyển của HLV Philippe Troussier.
Những kết quả trái chiều cho thấy thành tích đội tuyển có thể thay đổi đáng kể theo từng giai đoạn, thế hệ cầu thủ và ban huấn luyện.
Điều cần xem xét không chỉ là VFF đã lựa chọn HLV nào, mà còn là quy trình tuyển chọn, đánh giá và điều chỉnh kế hoạch chuyên môn sau những kết quả không đạt yêu cầu.
Một liên đoàn không thể bảo đảm đội tuyển luôn chiến thắng. Nhưng liên đoàn cần có khả năng rút kinh nghiệm từ thất bại, giữ được định hướng đào tạo và bảo đảm sự chuyển tiếp giữa các thế hệ cầu thủ.
Hai chức vô địch Đông Nam Á khẳng định vị thế khu vực của Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì kết quả khi đối đầu Nhật Bản, Hàn Quốc và những đội tuyển hàng đầu châu Á, bóng đá Việt Nam cần nguồn cầu thủ đủ chất lượng, được thi đấu thường xuyên trong môi trường chuyên nghiệp.
Quan hệ quốc tế, hiệu quả trong nước?
Một dấu ấn khác của ông Trần Quốc Tuấn là quá trình hoạt động tại các tổ chức bóng đá quốc tế. Theo AFC, ông giữ chức Chủ tịch Ủy ban Thi đấu nhiệm kỳ 2023–2027, đồng thời tham gia Ban Chấp hành liên đoàn châu lục.
Tháng 7.2023, Ủy ban Thi đấu AFC dưới sự chủ trì của ông đã xem xét những quyết định liên quan đến việc cải tổ hệ thống giải đấu châu Á. Từ mùa 2024–2025, các giải cấp CLB được tổ chức theo cấu trúc mới, với AFC Champions League Elite, AFC Champions League Two và AFC Challenge League.
Đây là kinh nghiệm quản lý đáng chú ý, giúp một nhà quản lý tiếp cận trực tiếp những thay đổi về thể thức thi đấu, tiêu chuẩn tổ chức và yêu cầu đối với các liên đoàn thành viên.
Tuy nhiên, vị trí quốc tế và hiệu quả đối với bóng đá trong nước cần được xem xét riêng.
Một chức vụ tại AFC không đồng nghĩa với việc các CLB Việt Nam được hưởng ưu đãi về suất tham dự hay điều kiện thi đấu. Những quy định của AFC phải được áp dụng theo tiêu chuẩn chung.
Chẳng hạn, khi AFC nâng cao tiêu chuẩn cấp phép CLB, VFF có thể hỗ trợ các đội bóng cập nhật quy định, đào tạo cán bộ quản lý và đáp ứng các yêu cầu về chuyên môn, tài chính, nhân sự, cơ sở vật chất.
Quan hệ quốc tế cũng có thể mở thêm cơ hội đào tạo trọng tài, huấn luyện viên, giám sát, chuyên gia thể lực và nhân sự quản lý bóng đá.
Nhưng những chương trình đó đã được triển khai thế nào? Bao nhiêu người được đào tạo, bao nhiêu người tiếp tục làm việc ở trình độ cao hơn và các CLB đã nhận được những hỗ trợ cụ thể gì?
Những câu hỏi ấy cần được trả lời bằng thông tin từ VFF và các tổ chức liên quan, thay vì chỉ dựa vào chức danh của người đứng đầu.
Đối với ông Trần Quốc Tuấn, kinh nghiệm hoạt động tại AFC là một lợi thế. Nhưng hiệu quả của lợi thế ấy cần được thể hiện bằng những chuyển biến về chuyên môn, nhân lực và khả năng hội nhập của bóng đá Việt Nam.
Những việc còn dang dở
Bóng đá Việt Nam đã có nhiều thành tích ở cấp đội tuyển, nhưng chất lượng bóng đá chuyên nghiệp vẫn là lĩnh vực cần cải thiện.
V-League không chỉ cung cấp cầu thủ cho đội tuyển quốc gia. Giải đấu còn phản ánh năng lực tài chính của các CLB, chất lượng tổ chức, trọng tài, cơ sở vật chất và môi trường phát triển cầu thủ.
Đây là lĩnh vực đòi hỏi sự phối hợp giữa VFF, Công ty VPF, các bộ phận chuyên môn và những đội bóng tham dự.
Trách nhiệm của Chủ tịch VFF không phải trực tiếp xử lý mọi vấn đề, mà là cùng bộ máy lãnh đạo xác định mục tiêu, phân định trách nhiệm và bảo đảm các công việc thuộc thẩm quyền liên đoàn được thực hiện.
Một yêu cầu quan trọng là việc thực hiện quy chế cấp phép CLB. Những tiêu chuẩn về tài chính, sân bãi, đội ngũ chuyên môn và đào tạo trẻ chỉ phát huy tác dụng khi được đánh giá nghiêm túc, nhất quán qua từng mùa giải.
Cùng với bóng đá chuyên nghiệp là yêu cầu phát triển nguồn nhân lực. Việt Nam cần thêm huấn luyện viên, trọng tài, chuyên gia y học thể thao, thể lực và cán bộ quản lý đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.
Với kinh nghiệm và quan hệ tại AFC, ông Tuấn có điều kiện tiếp cận những chương trình phát triển chuyên môn. Điều đáng quan tâm là các cơ hội ấy đã được khai thác đến đâu và có thể mang lại kết quả gì trong nhiệm kỳ tiếp theo.
Bóng đá nữ cũng cần được đánh giá riêng. Lần đầu dự World Cup là cột mốc lịch sử, nhưng để duy trì vị thế, Việt Nam cần hệ thống giải quốc nội ổn định, điều kiện thi đấu tốt hơn và nguồn lực đào tạo các thế hệ kế cận.
Tương tự, hiệu quả đào tạo trẻ không chỉ nằm ở số giải đấu hay thành tích của các đội tuyển U, mà còn ở số cầu thủ đủ năng lực bước lên bóng đá chuyên nghiệp và tiếp tục phát triển.
Đối với một chủ tịch đương nhiệm tham gia cuộc bầu chọn mới, chương trình hành động không chỉ nên đề cập mục tiêu tương lai. Nó còn cần làm rõ những việc đã hoàn thành, các mục tiêu chưa đạt, nguyên nhân và giải pháp điều chỉnh.
Ông Trần Quốc Tuấn có nhiều kinh nghiệm quản lý bóng đá trong nước và quốc tế, cùng những thành tích đáng ghi nhận trong nhiệm kỳ VFF khóa IX. Tuy nhiên, chất lượng V-League, công tác trọng tài, đào tạo trẻ và phát triển bóng đá nữ vẫn là những vấn đề cần tiếp tục giải quyết trong nhiệm kỳ tới.
Thành tích đội tuyển là một cơ sở để đánh giá người đứng đầu VFF, nhưng chưa đủ. Điều quan trọng không kém là xây dựng được những CLB hoạt động ổn định, một hệ thống đào tạo có khả năng cung cấp lực lượng kế cận và tạo nền tảng để bóng đá Việt Nam phát triển lâu dài, không phụ thuộc vào thành công của một thế hệ cầu thủ hay ban huấn luyện.
Đón đọc Kỳ 3: Tham vọng nghìn tỷ của Nguyễn Đức Thụy có thể thay đổi VFF?
