Sau 14 năm của Didier Deschamps, Les Bleus được trao cho một quý ông yêu cái đẹp nhưng luôn đặt chiến thắng lên trước nhu cầu trình diễn.
Theo truyền thông Pháp, Zidane sẽ bắt đầu công việc từ ngày 1-9, với kế hoạch cải tổ sâu bộ máy đội tuyển. Thỏa thuận được cho là kéo dài đến năm 2030, dù Liên đoàn Bóng đá Pháp chưa công bố chính thức ở thời điểm thông tin xuất hiện. Cuộc chờ đợi kéo dài nhiều năm, đến mức việc Zidane kế nhiệm Deschamps giống một cuộc hẹn cuối cùng cũng đã đến.
Đẹp không cần phô trương
Zidane chưa bao giờ trông giống một người chạy theo thời trang. Ông mặc đẹp theo cách của người hiểu mình hợp với điều gì: đường cắt gọn, màu sắc tiết chế, không chi tiết thừa.
Trong một cuộc trò chuyện với báo chí, ông nói có thể giữ một chiếc áo khoác 15 năm hay đôi giày 10 năm nếu vẫn còn yêu thích. Đó là một định nghĩa về phong cách: không cần món đồ mới nhất để xác nhận mình là ai.
Từ đời thường tới đường biên, Zidane luôn mang vẻ chỉn chu không căng cứng. Sự sang trọng của ông không nằm ở nhãn hiệu, mà ở cảm giác ông không phải cố gắng để trở nên sang trọng.
Ngày còn thi đấu, vẻ lịch lãm ấy đi vào từng động tác. Zidane không chạy nhanh nhất, cũng không cần chạm bóng nhiều nhất. Ông xoay người, đỡ bóng và mở ra khoảng trống như thể đã nhìn thấy trận đấu sớm hơn vài giây. Real Madrid gọi ông là một thiên tài đánh dấu cả thời đại bằng sự thanh thoát và kỹ thuật; những người từng chơi cùng mô tả bóng đá của ông như nghệ thuật.
Cú vô-lê trong trận chung kết Champions League 2002 đem lại chức vô địch cho Real Madrid hay những vòng xoay giữa đám đông không chỉ đẹp vì độ khó. Chúng đẹp vì Zidane khiến điều khó trông có vẻ tự nhiên.
Nhưng vẻ đẹp ấy chưa bao giờ đồng nghĩa với mềm yếu. Đứa trẻ lớn lên ở La Castellane, Marseille, học cách tự bảo vệ mình trước khi điều khiển những sân khấu lớn nhất. Zidane từng nói khu phố ấy khiến ông cứng cáp hơn. Phía sau dáng đi chậm, giọng nói nhỏ và ánh mắt lạnh là một người đàn ông được trui rèn trong môi trường lao động, niềm kiêu hãnh gia đình và trách nhiệm với tài năng.
Nghệ sĩ biết từ bỏ cái tôi
Điều đáng chú ý nhất ở Zidane khi trở thành HLV là ông không cố biến Real Madrid thành bản sao của chính mình. Nhiều danh thủ thất bại trên ghế huấn luyện vì muốn cầu thủ nhìn trận đấu bằng đôi mắt của họ. Zidane hiểu thiên tài không thể được sao chép. Việc của HLV không phải tạo ra mười Zidane, mà tìm cách để mười cá tính khác nhau cùng chiến thắng.
Ông từng thừa nhận mình không phải HLV giỏi nhất về chiến thuật. Câu nói thường bị dùng để hạ thấp Zidane, nhưng thực ra cho thấy một dạng tự tin khác: biết rõ giới hạn mà không để giới hạn quyết định kết quả. Zidane không xây dựng danh tiếng bằng một sơ đồ mang tên mình. Ông thay đổi cấu trúc tùy con người và thời điểm. Ông không bảo vệ giáo điều; ông bảo vệ khả năng chiến thắng.
Ba chức vô địch Champions League liên tiếp và 11 danh hiệu cùng Real Madrid là bằng chứng khó bác bỏ. Thành tựu ấy từng bị giải thích bằng may mắn và một đội hình quá mạnh. Nhưng tập hợp toàn ngôi sao chưa bao giờ tự động trở thành một tập thể. Zidane phải khiến Cristiano Ronaldo, Sergio Ramos, Gareth Bale, Karim Benzema, Luka Modric hay Toni Kroos chấp nhận hy sinh một phần cái tôi cho nhau.
Cách ông thay đổi Ronaldo là một ví dụ. Zidane thuyết phục cầu thủ ám ảnh với mọi bàn thắng và mọi trận đấu nghỉ nhiều hơn, tiết kiệm cơ thể cho thời khắc quyết định. Ông không yêu cầu Ronaldo bớt tham vọng; ông giúp Ronaldo chuyển tham vọng từ số lượng sang sức nặng. Kết quả là một siêu sao bước vào cuối mùa với đôi chân tươi mới và tiếp tục quyết định những trận lớn.
Zidane cũng không ngại đặt ngôi sao lên ghế dự bị nếu trận đấu cần. Gareth Bale vào sân trong chung kết Champions League 2018 và ghi hai bàn. Một HLV bị xem là chỉ biết chiều lòng cầu thủ lại đủ bản lĩnh giữ một ngôi sao ngoài đội hình xuất phát, rồi tung anh vào đúng lúc. Đó là sự linh hoạt của người không cần chứng minh mình đúng từ phút đầu; ông chỉ cần đội bóng đúng ở phút cuối.
Quyền lực không cần lên giọng
Zidane ít nói, nhưng sự im lặng của ông không tạo ra khoảng trống. Nó tạo ra trọng lượng. Ông hiểu phòng thay đồ bởi đã sống gần hai thập niên giữa vô địch, thất bại, ghen tị và áp lực. Một cầu thủ lớn không cần nghe bài giảng dài. Họ cần biết người trước mặt có hiểu mình hay không.
Ở Real Madrid, Zidane có thể bước vào bài tập, chạm bóng vài lần và lập tức giành sự chú ý. Nhưng uy tín ấy không chỉ đến từ đôi chân. Đồng đội cũ kể rằng ông tôn trọng tất cả, từ ngôi sao, bác sĩ đến người phục vụ bữa ăn. Zidane không dùng hào quang để tạo khoảng cách; ông dùng cách cư xử để giữ trật tự.
Phong cách lãnh đạo ấy phù hợp với bóng đá đội tuyển. Một HLV quốc gia không có đủ thời gian để xây dựng mọi thứ từ đầu. Ông cần tạo niềm tin nhanh, lựa chọn rõ và khiến những cầu thủ vốn là trung tâm ở CLB chấp nhận vai trò khác trong thời gian ngắn. Zidane đã làm việc ấy ở môi trường còn nhiều cái tôi hơn: Real Madrid.
Chiếc áo lam cuối cùng
Zidane nhận một đội tuyển Pháp giàu tài năng nhưng không thiếu vết nứt. Thất bại trước Tây Ban Nha ở bán kết World Cup 2026 phơi bày sự thiếu kết nối giữa các ngôi sao tấn công và sự lép vế ở tuyến giữa. Kylian Mbappe giành Chiếc giày vàng, nhưng đội tuyển không thể chỉ sống bằng những khoảnh khắc cá nhân. L’Équipe cũng chỉ ra Zidane thừa hưởng một nhóm trụ cột mạnh, song vẫn có khoảng trống đáng kể ở hậu vệ biên và trung vệ.
Thử thách lớn nhất của Zidane không phải làm cho đội tuyển Pháp đẹp hơn Deschamps. Ông phải làm cho tài năng của Pháp bớt rời rạc. Ông cần đặt Mbappe vào vị trí có thể quyết định trận đấu mà không làm cấu trúc phía sau mất cân bằng; kết nối Olise, Dembele, Barcola, Cherki hay Doue với một hàng tiền vệ đủ sức kiểm soát; đồng thời giữ lại thứ kỷ luật từng đưa Pháp tới chức vô địch World Cup 2018 và trận chung kết năm 2022.
Các báo cáo đầu tiên cho biết Zidane muốn làm mới sâu đội ngũ cộng sự thay vì chỉ tiếp quản bộ máy cũ. Đó là dấu hiệu của một người mềm trong cách đối xử nhưng dứt khoát trong quyết định. Ông không đến để phủ nhận Deschamps, người đồng đội cùng mình vô địch thế giới năm 1998 và vô địch châu Âu năm 2000. Ông đến để mở một chu kỳ khác.
Zidane từng là số 10 khiến bóng đá trông giống nghệ thuật. Trên ghế huấn luyện, ông học cách đặt hiệu quả lên trên nhu cầu được ngợi ca như một nghệ sĩ. Chính nghịch lý ấy làm nên sức hút của ông: một người đàn ông có thể yêu cái đẹp mà không trở thành tù nhân của cái đẹp.
Đội tuyển Pháp sắp được dẫn dắt bởi một HLV không cần nói lớn, không cần dựng lên học thuyết mang tên mình và cũng không cần ăn mặc khác thường để được chú ý. Zidane chỉ cần bước vào phòng, chỉnh lại cổ tay áo, nhìn các cầu thủ và bắt đầu công việc.
Với ông, lịch lãm chưa bao giờ chỉ là cách xuất hiện. Đó là cách giữ bình tĩnh, đưa ra quyết định và rời khỏi sân cùng chiến thắng.
