Với những người yêu nhiếp ảnh, Trần Tuấn Việt là cái tên khá quen thuộc. Anh kể câu chuyện đất nước qua từng khung hình, vừa súc tích vừa chan chứa tình cảm. Sinh năm 1985, anh hiện là nhiếp ảnh gia Việt Nam duy nhất cộng tác thường xuyên với National Geographic từ năm 2019. Với Việt, nhiếp ảnh không phải công việc mưu sinh mà là niềm đam mê, đồng thời là sứ mệnh: dùng hình ảnh để kể lại câu chuyện quê hương.
Cột mốc đưa anh đến với khán giả quốc tế xuất hiện vào tháng 6/2017. Khi đó, bức ảnh Làm hương được in trên chuyên mục Visions of Earth của National Geographic. Tác phẩm được lan tỏa trên hơn 40 ngôn ngữ. Sau đó, Làm hương còn giành thêm chiến thắng hạng mục Ảnh Du lịch tại Cuộc thi ảnh thường niên Smithsonian năm 2020. Làm hương trở thành dấu ấn không thể thiếu khi nhắc đến sự nghiệp của Trần Tuấn Việt.
Ngay sau đó, hàng loạt giải thưởng tiếp tục khẳng định tài năng của anh. Tác phẩm Thiên Nga mang về Huy chương Vàng tại cuộc thi nhiếp ảnh nghệ thuật quốc tế lần thứ 9. Cùng thời điểm, anh liên tục có tác phẩm lọt vào danh sách Ảnh đẹp nhất ngày do NatGeo bình chọn. Năm 2018, bức Phật tử cầu nguyện vượt qua 1,2 triệu tác phẩm để góp mặt trong top 70 ảnh đẹp nhất năm của cộng đồng NatGeo. Anh trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam có tên trong danh sách. Chuỗi thành tích này khẳng định phong cách kể chuyện bằng hình ảnh, storytelling, mà anh kiên trì theo đuổi.
Ít ai biết trước khi đến với nhiếp ảnh, Trần Tuấn Việt từng học kiến trúc và làm công nghệ. Năm 2007, anh mới bắt đầu cầm máy, thử sức với nhiều thể loại từ chân dung, phong cảnh đến đường phố. Phải mất hơn bảy năm tìm tòi, đến 2015, khi mọi điều kiện đã chín muồi, anh mới thực sự định hình phong cách cá nhân và dấn thân nghiêm túc. Anh chọn hướng đi khác biệt: kể chuyện bằng hình ảnh, tập trung vào con người, phong tục, cảnh sắc và lễ hội Việt Nam. Chính sự chỉn chu và chân thực ấy đã thuyết phục được những biên tập viên khó tính của NatGeo.
Khi cộng đồng NatGeo Your Shot ngừng hoạt động vào năm 2019, Việt được chọn là một trong 40 nhiếp ảnh gia đầu tiên tiếp tục đóng góp trên nền tảng Instagram mới của họ. Từ đó đến nay, hàng loạt tác phẩm của anh vẫn đều đặn xuất hiện, mang hình ảnh Việt Nam lan tỏa tới cộng đồng quốc tế.
Mỗi bức ảnh, với anh, đều là một khoảnh khắc duy nhất. Anh từng sáu lần đi lại giữa Hà Nội và Bắc Ninh để ghi lại hình ảnh công nhân bắt vít trên dây điện cao thế. Hay dành trọn nhiều giờ trong một buổi lễ cầu nguyện chỉ để bắt được ánh sáng và cảm xúc đúng lúc. Việt rong ruổi khắp mọi miền, từ đồi cát Mũi Né, ruộng bậc thang Tây Bắc đến hang động Sơn Đoòng, để tìm kiếm những chi tiết khác biệt. Vệt nắng hiếm hoi trong hang sâu, cơn mưa bất chợt rơi xuống lòng đất, hay đôi mắt đặc biệt của một cô gái Chăm mắc hội chứng hiếm.
Hành trình ấy không chỉ có vinh quang. Năm 2018, áp lực sáng tác khiến anh rơi vào trầm cảm. Thế nhưng chính nhiếp ảnh lại kéo anh trở lại. Năm 2019, anh tham gia dự án Google Arts & Culture – Kỳ quan Việt Nam đóng góp hơn 1.000 tác phẩm quảng bá vẻ đẹp đất nước trong bối cảnh ngành du lịch lao đao vì dịch bệnh. Với anh, nhiếp ảnh là cách tạo ra năng lượng tích cực, cả cho bản thân lẫn cộng đồng.
Việt quan niệm giải thưởng không phải thước đo duy nhất. Một bức ảnh chỉ thật sự có giá trị khi trung thực và truyền cảm hứng. Anh từng nói: “Những tác phẩm dàn dựng có thể mang lại thành tích nhất thời, nhưng chỉ ảnh có hồn mới được công nhận lâu dài.” Đây cũng là nguyên tắc xuyên suốt trong chặng đường anh cộng tác với NatGeo.
Anh chấp nhận rong ruổi xuyên Việt, chịu cái nắng miền Trung hay những cơn đau nửa đầu để săn khoảnh khắc. Đổi lại là niềm tự hào khi nhìn thấy hình ảnh văn hóa, con người, cảnh sắc quê hương được đón nhận nồng nhiệt bởi bạn bè quốc tế. Hiện tại, ngoài sáng tác, anh lên kế hoạch xuất bản sách ảnh, tham gia triển lãm và tiếp tục hành trình khám phá những miền đất mới.
Với Trần Tuấn Việt, nhiếp ảnh là hành trình vừa gian khó vừa nhiều màu sắc. Những tác phẩm mang dấu ấn cá nhân anh không chỉ là khung hình đẹp, mà còn là những câu chuyện sống động về Việt Nam, đưa đất nước đến gần hơn với thế giới.
