Oscar 2026 khép lại với những màn vinh danh đáng nhớ cùng nhiều khoảnh khắc “pop culture” lan tỏa trên mạng xã hội. Sau cuộc đua gay cấn với Sinners, One Battle After Another của Paul Thomas Anderson đã giành chiến thắng chung cuộc với 6 giải thưởng.
Tuy đem về 4 bức tượng vàng Oscar, Sinners của đạo diễn Ryan Coogler lập kỷ lục với 16 đề cử; đánh dấu cột mốc trở thành bộ phim nhận nhiều đề cử nhất mọi thời đại, vượt qua kỷ lục trước đó từng thuộc về La La Land (2016), Titanic (1997) và All About Eve (1950).
Hào quang của Oscar không chỉ xoay quanh những “đối thủ nặng ký” ấy. Avatar: Fire and Ash, Frankenstein, Hamnet và K-Pop Demon Hunters cũng có những khoảnh khắc tỏa sáng xứng đáng trong mùa giải năm nay. Tuy nhiên, bên ngoài danh sách đề cử vẫn còn nhiều tác phẩm được giới phê bình đánh giá cao mà khán giả không nên bỏ lỡ. Dẫu vuột mất cơ hội góp mặt trong danh sách của Viện Hàn lâm, những bộ phim dưới đây cho thấy giá trị của điện ảnh đôi khi không được định nghĩa trọn vẹn bởi các tượng vàng Oscar.
Phim No Other Choice
Đạo diễn: Park Chan Wook.
Diễn viên: Lee Byung Hun, Son Ye Jin…
Sau khi ra mắt tại Venice Film Festival, No Other Choice nhanh chóng tạo nên làn sóng kỳ vọng trong giới điện ảnh. Dù không góp mặt trong danh sách đề cử Oscar năm nay, bộ phim của Park Chan-wook vẫn gây chú ý tại Quả Cầu Vàng với 3 đề cử.
Mang đậm phong cách châm biếm đặc trưng của vị đạo diễn Hàn Quốc, No Other Choice kể câu chuyện vừa hài hước vừa đầy suy ngẫm về những áp lực của đời sống hiện đại. Phim theo chân Mansu (Lee Byung-hun), một người đàn ông hiền lành bị cuộc đời dồn đến bước đường cùng, tuyệt vọng đến mức sẵn sàng loại bỏ từng “đối thủ” chỉ để giữ lại công việc của mình. Dưới lớp vỏ hài đen tối, bộ phim đặt ra câu hỏi cay đắng về danh dự, sự sống còn và những lựa chọn đạo đức trong xã hội cạnh tranh khắc nghiệt.
Phim Mickey 17
Đạo diễn: Bong Joon-ho
Diễn viên: Robert Pattinson …
Sau chiến thắng lịch sử của Parasite tại hạng mục Best Picture ở Oscar 2020, tác phẩm tiếp theo của Bong Joon-ho, Mickey 17, lại không góp mặt trong danh sách đề cử của Oscar 2026. Việc phát hành khá sớm có thể đã phần nào ảnh hưởng đến cơ hội của bộ phim trong mùa giải, hoặc chất hài đen pha trộn khoa học viễn tưởng đặc trưng của tác phẩm chưa thực sự phù hợp với gu của các cử tri Viện Hàn lâm. Dẫu vậy, việc bộ phim thậm chí không xuất hiện trong hạng mục Best Visual Effects vẫn là một bất ngờ đối với nhiều khán giả.
Mickey 17 theo chân một “expendable”, cá thể có thể được nhân bản và thay thế nhiều lần, với ký ức vẫn được giữ nguyên sau mỗi lần “chết”. Nhân vật Mickey Barnes do Robert Pattinson thủ vai liên tục được tái tạo để thực hiện những nhiệm vụ nguy hiểm trong một sứ mệnh thuộc địa hóa ngoài không gian. Nhưng khi phiên bản thứ 17 và thứ 18 cùng tồn tại, mọi thứ nhanh chóng rơi vào hỗn loạn.
Phim Left-Handed Girl
Đạo diễn: Trâu Thời Kình (Tsou Shih-Ching).
Diễn viên: Mã Sĩ Viên, Diệp Tử Ỷ, Janel Tsai…
Bộ phim đầu tay của nữ đạo diễn người Đài Loan nhanh chóng tạo được tiếng vang trên đường đua liên hoan phim quốc tế. Left-Handed Girl đã được chọn trình chiếu tại hơn 15 liên hoan phim lớn như Cannes, Zurich, Toronto và Busan, đồng thời nhận hơn 7 đề cử ở hạng mục Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc nhất tại nhiều giải thưởng khác nhau.
Tác phẩm cũng từng lọt vào danh sách rút gọn 15 phim tranh giải Best International Feature Film (Phim quốc tế xuất sắc nhất) tại Oscar 2026. Tuy vậy, những thành công ban đầu này vẫn chưa đủ để đưa bộ phim tiến xa hơn trong mùa giải năm nay, ngay cả khi dự án có sự tham gia của Sean Baker, nhà làm phim từng giành tượng vàng với Anora, trong vai trò đồng biên kịch và đồng sản xuất.
Left-Handed Girl xoay quanh cuộc sống của bốn thế hệ phụ nữ Đài Loan trong bối cảnh thành phố Taipei rực rỡ nhưng đầy biến động. Câu chuyện được kể qua góc nhìn hồn nhiên của một cô bé năm tuổi, do diễn viên nhí đầy tiềm năng Diệp Tử Ỷ (Nina Ye) thủ vai.
Qua những quan sát ngây thơ nhưng tinh tế của đứa trẻ, bộ phim khắc họa những khoảng cách thế hệ, những hy sinh thầm lặng và cả những vết nứt trong đời sống gia đình, tạo nên một bức chân dung vừa riêng tư vừa giàu cảm xúc về phụ nữ Đài Loan đương đại. Đặc biệt, bộ phim còn có sự góp mặt của một nữ diễn viên người Việt, Trần Thu Liễu, trong vai Lợi, cô gái phụ việc tại quầy mì ở chợ đêm.
Phim Twinless
Đạo diễn: James Sweeney.
Diễn viên: James Sweeney, Dylan O’Brien…
Sau khi giành giải “Khán giả yêu thích” tại Sundance Film Festival, Twinless nhanh chóng trở thành một trong những cái tên được nhắc đến nhiều nhất của mùa liên hoan. Bộ phim mang đến một cách tiếp cận vừa u tối vừa hài hước về nỗi đau mất mát, xoay quanh hai người đàn ông xa lạ tình cờ gặp nhau trong một nhóm hỗ trợ dành cho những người vừa mất đi anh em sinh đôi. Từ sự đồng cảm ban đầu, mối quan hệ của họ dần trở nên phức tạp, khi ranh giới giữa nỗi đau, sự cô đơn và nhu cầu được kết nối ngày càng mờ nhạt.
Đứng sau dự án là James Sweeney, người đồng thời đảm nhận ba vai trò: đạo diễn, biên kịch và diễn viên chính. Bên cạnh đó, màn trình diễn của Dylan O’Brien được giới phê bình đánh giá là bước ngoặt trong sự nghiệp của nam diễn viên. Rời xa hình ảnh quen thuộc từ các dự án thương mại, O’Brien thể hiện một nhân vật nhiều tầng cảm xúc, vừa mong manh vừa khó đoán. Vai diễn này đã mang về cho anh giải Special Jury Award for Acting tại Sundance, đồng thời củng cố vị thế của Twinless như một trong những tác phẩm điện ảnh indie đáng chú ý nhất của năm.
The Testament of Ann Lee
Đạo diễn: Mona Fastvold
Diễn viên: Amanda Seyfried, Lewis Pullman…
Dù không được Viện Hàn lâm gọi tên trong mùa giải này, bộ phim của đạo diễn Mona Fastvold vẫn để lại dấu ấn nhờ màn trình diễn táo bạo và đầy nội lực của Amanda Seyfried. Trước đó, nữ diễn viên từng nhận đề cử tại Critics’ Choice Awards và Quả Cầu Vàng, khiến nhiều người tin rằng một đề cử Oscar gần như đã nằm trong tầm tay nhờ vai diễn đầy nhiệt huyết của cô trong vai nhà lãnh đạo tôn giáo Ann Lee.
Lấy bối cảnh thế kỷ 18, The Testament of Ann Lee tái hiện cuộc đời của Ann Lee, người sáng lập phong trào tôn giáo Shaker, một cộng đồng đề cao đời sống khổ hạnh, bình đẳng giới và sự tách biệt khỏi xã hội đương thời. Sau khi rời Anh để đến Bắc Mỹ cùng các tín đồ, Ann Lee dần trở thành một nhân vật gây tranh cãi nhưng cũng đầy sức hút, dẫn dắt cộng đồng Shaker vượt qua sự nghi kỵ và đàn áp từ xã hội xung quanh. Thay vì tiếp cận câu chuyện như một phim tiểu sử truyền thống, Fastvold chọn cách kể mang màu sắc thiền định và giàu tính biểu tượng, tập trung vào thế giới nội tâm của Ann Lee cũng như sức mạnh tinh thần giúp bà duy trì niềm tin của mình.
Bộ phim còn gây chú ý bởi phần nhạc phim giàu tính ám ảnh của Daniel Blumberg, với những giai điệu tối giản nhưng đầy mê hoặc, góp phần tạo nên bầu không khí tâm linh đặc trưng xuyên suốt tác phẩm. Song song đó, phần thiết kế phục trang thế kỷ 18 của NTK Małgorzata Karpiuk tái hiện chân thực phong cách giản dị nhưng mang tính biểu tượng của cộng đồng Shaker: những bộ váy và trang phục tối màu phản ánh triết lý sống khổ hạnh và kỷ luật của họ. Việc phần âm thanh và trang phục của phim vắng mặt trong các đề cử quan trong Oscar 2026 cũng khiến nhiều khán giả tiếc nuối.
Sorry, Baby
Đạo diễn: Eva Victor
Diễn viên: Eva Victor, Naomi Ackie, Lucas Hedges…
Bộ phim indie Sorry, Baby được xem là một trong những trường hợp bị “ngó lơ” đáng tiếc nhất tại Oscar năm nay. Với tác phẩm đầu tay này, Eva Victor nhanh chóng khẳng định mình là một “tiếng nói mới” đáng chú ý của điện ảnh độc lập Mỹ. Vừa viết kịch bản, vừa đạo diễn và đồng thời đảm nhận vai chính, Victor xây dựng một bộ phim hài–chính kịch sắc sảo xoay quanh một nữ giáo sư văn học trẻ đang tìm cách chữa lành sau một chấn thương tâm lý sâu sắc.
Lấy bối cảnh trong môi trường đại học, bộ phim theo chân nhân vật chính khi cô cố gắng quay trở lại nhịp sống thường ngày: đứng lớp, gặp gỡ bạn bè và tái thiết những mối quan hệ đã bị rạn vỡ. Tuy nhiên, phía sau những cuộc trò chuyện tưởng chừng bình thường là một hành trình nội tâm phức tạp, nơi nhân vật phải học cách đối diện với ký ức đau đớn và định nghĩa lại cảm giác an toàn của chính mình. Sorry, Baby gây ấn tượng nhờ cách cân bằng giữa sự nhạy cảm và chất hài khô, biến những khoảnh khắc đời thường thành các điểm chạm cảm xúc tinh tế.
Sau buổi ra mắt tại Sundance Film Festival, bộ phim nhanh chóng châm ngòi cho cuộc cạnh tranh mua bản quyền phát hành giữa nhiều hãng phim độc lập, với A24 là bên giành chiến thắng. Thành công tại Sundance mở đường cho Sorry, Baby tiếp tục xuất hiện trong mùa giải thưởng, với các đề cử tại Gotham Awards, Golden Globe Awards và Independent Spirit Awards.
Hedda
Đạo diễn: Nia DaCosta
Diễn viên: Tessa Thompson, Nina Hoss, Tom Bateman…
Tác phẩm là bản chuyển thể chặt chẽ và giàu sức hút từ vở kịch kinh điển Hedda Gabler của Henrik Ibsen. Thay vì giữ nguyên cấu trúc sân khấu truyền thống, DaCosta tái hiện câu chuyện qua lăng kính điện ảnh hiện đại: tiết chế, căng thẳng và tập trung vào những chuyển động tâm lý tinh vi của nhân vật.
Điểm nhấn của bộ phim là màn trình diễn đầy nội lực của Tessa Thompson trong vai Hedda, một người phụ nữ thông minh, sắc sảo nhưng luôn cảm thấy bị mắc kẹt trong chính cuộc đời mình. Bị ràng buộc bởi những kỳ vọng xã hội và cuộc hôn nhân thiếu cảm xúc, Hedda tìm cách kiểm soát thế giới xung quanh như một cách khẳng định quyền lực cá nhân.
Đối diện với cô là Nina Hoss trong vai người tình cũ, một nhân vật mang đến lớp đối trọng cảm xúc cho câu chuyện. Sự tương tác giữa hai nữ diễn viên tạo nên những cảnh đối thoại căng thẳng, nơi các ham muốn bị kìm nén, tham vọng và nỗi thất vọng dần bộc lộ.
Không chỉ gây ấn tượng ở diễn xuất, Hedda còn nổi bật nhờ cách dàn dựng tối giản nhưng đầy chủ ý: không gian nội thất khép kín, ánh sáng lạnh và nhịp phim chậm rãi giúp khuếch đại cảm giác bức bối của nhân vật chính. Chính sự kết hợp giữa diễn xuất sắc bén và tầm nhìn đạo diễn rõ ràng đã khiến bộ phim trở thành một trong những tác phẩm chuyển thể sân khấu đáng chú ý nhất của năm, dù đáng tiếc lại không được Oscar ghi nhận.
