Sinh ra ở một vùng quê ngoại thành Hải Phòng, Cao Văn Thục mang trong mình sự khoáng đạt tĩnh lặng của một người con xứ cảng. Trở về những năm tháng tuổi thơ, hội họa đến với anh như một lẽ tự nhiên sinh ra từ sâu thẳm nội tâm. Cậu nhóc mải chơi ngày ấy thích ngắm nhìn tranh ảnh, thích tự tay vẽ những nét nguệch ngoạc với một niềm say mê nguyên thủy. Sự yêu thích ấy cứ lớn dần lên một cách hoang dã, vắng bóng những quy chuẩn.
Mãi đến năm 2015, khi bước chân vào trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Cao Văn Thục mới thực sự dấn thân vào một cuộc phiêu lưu chuyên nghiệp. Khoảng thời gian năm năm học tập tại đây đánh dấu sự lột xác của một chàng trai hoàn toàn xa lạ với nghệ thuật hàn lâm, trở thành một người cầm cọ thực thụ, sẵn sàng đối mặt với những vật vã của việc sáng tạo.
Con đường nghệ thuật chưa bao giờ trải đầy hoa hồng cho những tâm hồn khao khát cái đẹp. Những ngày đầu tiên làm quen với toan và màu, anh phải đối diện với một thế giới siêu thực, siêu rộng lớn và siêu choáng ngợp. Sự mơ hồ bủa vây. Anh từng rơi vào những khoảng không vô định, tự chất vấn bản thân liệu con đường đang đi có đúng đắn, năng lực hiện tại có đủ sức gánh vác khát vọng, bản ngã của mình có thực sự thuộc về nơi này.
Giữa những ngã rẽ tâm lý chông chênh, anh chọn cách im lặng và lao vào vẽ. Anh vẽ nhiều hơn, tập trung cao độ vào từng nhát cọ để cởi trói những hoài nghi về bản thân. Từng nét màu đắp lên là một lần anh tự đối thoại với chính mình, bóc tách những lớp lang cảm xúc để thấu hiểu bản thể bên trong. Vẽ trở thành một phương thức sinh tồn, một cách để định vị lại bản thân giữa sự xô bồ của cuộc sống.
Hội họa dần trở thành cây cầu nối vững chắc đưa Cao Thục đi sâu vào hiện thực. Thông qua quá trình thực hành miệt mài, anh rèn luyện cho mình một đôi mắt quan sát sắc sảo. Anh nhìn ngắm vạn vật, con người, nhịp đập của thời đại và soi chiếu ngược lại vào nội tâm. Nguồn cảm hứng sáng tác của anh bắt rễ sâu vào hơi thở cuộc sống, từ những nhân vật vô tình lướt qua đời nhau đến những thân phận mang đầy sức nặng thời gian.
Điển hình cho góc nhìn này là bộ tranh Gắn kết tạm thời. Ở dự án này, anh thử nghiệm một chất liệu hoàn toàn mới, phác họa hình ảnh những người lao động xa xứ bám trụ giữa chốn đô thị phồn hoa. Bức tranh là tiếng nói đồng cảm về tình người, sự sẻ chia nương tựa vào nhau của những mảnh đời trôi dạt, vật lộn tìm chỗ đứng trong một không gian sống đầy biến động.
Sự rung cảm mãnh liệt của người nghệ sĩ tiếp tục dẫn lối Cao Thục bước vào một trải nghiệm ám ảnh và sâu sắc hơn. Anh dành một khoảng thời gian lưu trú tại một trại phong cũ. Nơi đó mang một nhịp sống tách biệt, vương vất sự tĩnh lặng và u buồn. Anh chọn cách sống cùng, trò chuyện và lắng nghe những con người đã chôn vùi cả tuổi thanh xuân lẫn phần đời xế bóng tại nơi này.
Từ những cuộc hạnh ngộ thấm đẫm tình người đó, tác phẩm Qua ngày âm u ra đời. Bức tranh là chân dung một cụ bà mang trên mình những tàn tích của bệnh tật và thời gian. Qua từng mảng màu, anh khắc họa nỗi đau thể xác lẫn những vết thương tâm hồn sâu hoắm. Sự thấu cảm tuyệt đối biến tác phẩm thành một cái ôm vỗ về vô hình, một bản hòa âm bằng màu sắc gửi tới những kiếp người gánh chịu nhiều tổn thương.
Từ việc phản ánh hiện thực khách quan, họa sĩ Cao Văn Thục quay mũi cọ vào trong, biến mặt toan thành tấm gương soi chiếu nội tâm giằng xé. Những tác phẩm mang tên Một cú nhảy, Hãy đập nó xuống, Ai cũng phải đi qua cơn dông của chính mình, Cỏ vẫn cháy khi còn ướt sương mai là minh chứng rõ nét cho cuộc vật lộn tâm lý gay gắt.
Anh dùng hình khối và màu sắc để giãi bày những khao khát cháy bỏng, những biến thiên cảm xúc phức tạp ẩn sâu dưới vẻ ngoài bình thản. Quá trình hoàn thiện một bức tranh là một cuộc thanh lọc tâm hồn, giúp anh nhìn thấu những góc khuất tăm tối và rực rỡ nhất của chính mình. Những cơn dông bão nội tâm được nén lại trên bề mặt phẳng, trực chờ bùng nổ trong mắt người thưởng lãm.
Quá trình sáng tạo của Cao Thục là một sự liên kết chặt chẽ giữa ý niệm và vật liệu. Khi lựa chọn làm việc trên giấy dó hoặc kim loại, anh chấp nhận bước vào một cuộc chơi đầy rủi ro. Đây là những bề mặt vật liệu đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối, nơi một sai lầm nhỏ nhất cũng có thể phá vỡ toàn bộ cấu trúc tác phẩm, khó có cơ hội sửa chữa.
Nhận thức rõ sự khắc nghiệt này, anh rèn luyện cho mình sự tĩnh tâm và khả năng tính toán, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đặt bút. Trong thực tế lao động nghệ thuật, những sai lệch phát sinh là điều tất yếu. Tuy nhiên, thay vì đầu hàng, Thục xem những vệt màu đi chệch quỹ đạo đó là một phần của hành trình sáng tạo. Anh học cách kiểm soát sự cố, nương theo những sai sót để làm việc tiếp, kiến tạo nên những hiệu ứng thẩm mỹ bất ngờ và nguyên bản.
Sự trưởng thành trong nghệ thuật của Cao Thục mang đậm dấu ấn của những người đi trước. Từ những ngày còn ngồi trên ghế nhà trường cho đến khi hoạt động độc lập, anh luôn mở rộng lòng mình để tiếp thu tinh hoa từ bạn bè, giảng viên và các nghệ sĩ đồng nghiệp. Họ truyền cho anh kiến thức nền tảng về tư duy hình khối và ngọn lửa đam mê bất diệt.
Tinh thần làm việc bền bỉ của những người xung quanh trở thành nguồn động lực to lớn, thôi thúc anh không ngừng dấn bước. Anh mang theo cốt cách trầm mặc của vùng quê Hải Phòng lên thủ đô Hà Nội. Căn tính quê hương, sự chất phác của thành phố cảng cứ thế âm thầm bồi tụ, nuôi dưỡng và tuôn chảy một cách tự nhiên vào trong từng lớp màu, từng chất liệu gai góc mà anh lựa chọn.
Thế giới hội họa vốn mang tính đặc thù, tĩnh lặng và thường lẩn khuất khỏi những ồn ào của truyền thông đại chúng. Đây là một thách thức lớn đối với những họa sĩ trẻ trong việc đưa tác phẩm đến gần hơn với công chúng. Giữa bối cảnh đó, họa sĩ Cao Văn Thục chọn cho mình một lối đi điềm tĩnh, tập trung tuyệt đối vào chuyên môn. Anh tin chất lượng tác phẩm là tiếng nói quyền lực nhất. Việc dồn toàn bộ tâm trí vào việc rèn giũa bản thân qua từng bức tranh sẽ tự động dẫn dắt anh đến những cơ hội vô giá mà bản thân chưa từng lường trước. Niềm tin kiên định ấy rốt cuộc đã đơm hoa kết trái.
Giải thưởng danh giá UOB Painting of the Year 2025 xướng tên Cao Văn Thục. Cảm xúc vỡ òa trong sự vui sướng và bất ngờ tột độ. Đối với một người nghệ sĩ trẻ đang trên đà định hình phong cách, danh hiệu này là một sự công nhận mang tính bước ngoặt. Nó đập tan những hoài nghi về năng lực, củng cố niềm tin mãnh liệt vào con đường anh đang theo đuổi.
Ánh hào quang của giải thưởng lớn không làm anh ngủ quên trên chiến thắng. Ngay trong hiện tại, Cao Thục tiếp tục miệt mài với những sáng tác đang ấp ủ. Anh bắt đầu vạch ra một kế hoạch dài hơi, dồn toàn lực xây dựng nền móng cho một triển lãm cá nhân đầy hứa hẹn trong tương lai.
Trên chặng đường nghệ thuật thênh thang phía trước, chàng họa sĩ trẻ vẫn duy trì tâm thế của một người khao khát học hỏi, không ngừng mở mang giới hạn bản thân để tiếp tục đối thoại với cuộc đời bằng thứ ngôn ngữ sắc màu không thể thay thế.
Tác phẩm: Họa sĩ Cao Văn Thục, Ảnh: Dung Tran
