Trước tác phẩm huyền sử Hộ Linh Tráng Sĩ – Bí Ẩn Mộ Vua Đinh của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình, nhà thiết kế Bao Tranchi đã sớm bén duyên với điện ảnh mang thể loại lịch sử qua Khát Vọng Thăng Long (2010). Ba năm sau, Lửa Phật (2013) của đạo diễn Dustin Nguyễn đã đưa cô trở lại với dòng phim này. Cơ hội nối tiếp, Bao Tranchi dần trở thành cái tên đứng sau kho phục trang của nhiều dự án điện ảnh Việt, gần đây nhất là Tử Chiến Trên Không (2025) và Sợi Chỉ Đỏ (dự kiến chiếu vào tháng 12–2026) của đạo diễn Hàm Trần.
Sinh ra tại Việt Nam, lớn lên ở Mỹ, hơn hai thập kỷ theo đuổi thời trang, Bao Tranchi ví hành trình của mình như “bản giao hưởng mãi ngân nga giữa thời trang và điện ảnh”. Năm 21 tuổi, cô tốt nghiệp Trường Cao đẳng Nghệ thuật và Thiết kế Otis (Otis College of Art and Design), đồng thời được nhận vào Hiệp hội các Nhà thiết kế Phục trang (Costume Designers Guild). Khi ấy, cô đứng trước hai ngã rẽ sự nghiệp: đến New York để làm việc cho thương hiệu lớn như Anne Klein, hay ở lại Los Angeles để bước vào thế giới điện ảnh với dự án phim Charlie’s Angels (2000).
Năm 23 tuổi, Bao Tranchi tiếp tục ghidấu ấn khi đảm nhận vị trí nhà thiết kế kết màn tại Tuần lễ Thời trang Los Angeles.
Có lẽ vì thế mà trước ngã rẽ giữa thời trang và điện ảnh, cô chưa bao giờ nghĩ mình phải lựa chọn. Với cô, đó là hai mảnh ghép không thể tách rời, cùng định hình nên con người sáng tạo của cô. “Tôi không gạt bỏ đi phần nào trong mình để bước vào thế giới còn lại”, Bao Tranchi chia sẻ.
“Đó đơn giản là cách tôi nhìn nhận quần áo, cả về mặt thị giác lẫn kỹ thuật. Thời trang dạy tôi cách tạo nên một hình ảnh: phom dáng, tỉ lệ, chất liệu, sự gợi cảm, cái đẹp và kịch tính có thể khiến một người dừng lại và cảm nhận điều gì đó. Điện ảnh lại dạy tôi, hình ảnh ấy phải mang một ý nghĩa. Bộ trang phục phải có khả năng truyền tải tính cách, tâm lý, lịch sử, chuyển động, cảm xúc và câu chuyện”.
Càng làm, cô càng nhận ra mỗi lần bước vào một dự án phim, bản thân lại có cơ hội đưa những phần khác nhau trong mình vào cùng câu chuyện: từ con mắt của người làm thời trang, tư duy của nhà thiết kế phục trang, đến tình yêu dành cho lịch sử và mong muốn kết nối, tôn vinh vùng đất nơi cô sinh ra. Có lẽ vì thế, Hộ Linh Tráng Sĩ mang ý nghĩa đặc biệt hơn. Đây giống như tiếng gọi đưa Bao Tranchi trở về với những điều đã âm thầm định hình bản thân, với cội nguồn, với văn hóa và cũng là nơi ADN sáng tạo của cô bắt đầu.
Esquire Việt Nam: Chị còn nhớ lần đầu làm việc với đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình không? Điều gì ở dự án thuyết phục chị nhận lời?
Bao Tranchi: Tháng 4 năm ngoái, khi đang ở Việt Nam thực hiện Sợi Chỉ Đỏ, tôi được chị Hiền từ BHD mời tham gia thiết kế phục trang cho dự án. Sau đó, tôi gặp anh Bình và chị Hạnh trong đội ngũ sản xuất để trao đổi thêm.
Tôi vốn yêu thích những tác phẩm của anh Bình. Thế giới điện ảnh của anh luôn phong phú, giàu chiều sâu cảm xúc và có độ tinh tế rất riêng. Tôi cũng từng làm việc với chị Hiền và chị Hạnh trong Lửa Phật. Tôi ngưỡng mộ tầm nhìn, lẫn bản lĩnh của họ.
Trong buổi gặp đầu tiên, khi nghe những tham vọng về hình ảnh của bộ phim, phản ứng của tôi là: “Chúng ta sẽ thực hiện bộ phim này như thế nào đây?”
Với tư cách nhà thiết kế người Việt, được kể câu chuyện ấy bằng ngôn ngữ hình ảnh là một vinh dự, đồng thời cũng là trách nhiệm
Đó thực sự là dự án khổng lồ. Tái hiện sử thi lịch sử Việt Nam thế kỷ thứ 10 ở quy mô ấy, đồng nghĩa với việc kiến tạo cả một thế giới từ con số không. Mỗi bộ trang phục, chất liệu, phom dáng và chi tiết đều phải nghiên cứu, tìm kiếm, thiết kế và thực hiện kỹ lưỡng. Nhưng tôi biết mình nhận lời vì tin vào tầm nhìn của anh Bình, chị Hiền và chị Hạnh, cũng như ý nghĩa lớn hơn của dự án. Chúng tôi không đơn thuần thiết kế phục trang cho một bộ phim, mà đang góp phần kể lại dấu mốc định hình lịch sử Việt Nam.
Với tư cách nhà thiết kế người Việt, được kể câu chuyện ấy bằng ngôn ngữ hình ảnh là một vinh dự, đồng thời cũng là trách nhiệm. Tôi muốn nâng niu câu chuyện bằng tất cả tình yêu và sự cẩn trọng, để xứng đáng với con người và thời đại mà bộ phim tái hiện.
Tôi muốn nâng niu câu chuyện bằng tất cả tình yêu và sự cẩn trọng, để xứng đáng với con người và thời đại mà bộ phim tái hiện.
Phim tái hiện giai đoạn hình thành nhà nước phong kiến tập quyền đầu tiên dưới thời Vua Đinh Tiên Hoàng – thời kỳ còn rất ít tư liệu trực quan về phục sức và mỹ thuật. Khi không có nhiều hiện vật hay hình ảnh để đối chiếu, chị cùng ê-kíp đã bắt đầu từ đâu để xây dựng thế giới ấy?
Thách thức lớn nhất là có rất ít tư liệu trực tiếp lưu lại về trang phục và cách ăn mặc. Trong khi đó, bộ phận phục trang của tôi cũng chỉ có ba người: tôi, Phương Biên và Na Bong Chua. Vì vậy, chúng tôi phải lần tìm mọi manh mối, đối chiếu nhiều nguồn tư liệu, đặt câu hỏi với mỗi chi tiết để từng bước ghép lại một ngôn ngữ hình ảnh vừa có nền tảng văn hóa, vừa đủ sức thuyết phục trên màn ảnh.
Tôi vốn rất thích nghiên cứu, gần như là nghiện. Công nghệ và Internet ngày nay cho phép chúng ta tiếp cận một lượng thông tin khổng lồ, nhưng tôi không bao giờ dựa vào một nguồn duy nhất. Chẳng hạn như với giày phụ nữ trong hoàng cung, tôi sẽ tìm hiểu từ mọi góc độ: nó trông thế nào, vì sao tồn tại, ai sử dụng và truyền tải điều gì về nền văn hóa ấy.
May mắn là tôi đã bắt đầu hành trình này từ nhiều năm trước với Khát Vọng Thăng Long. Khi trở về Việt Nam để chuẩn bị cho Hộ Linh Tráng Sĩ, tôi mang theo những cuốn sách và tài liệu từng sưu tầm tại Hà Nội. Vì thế, với dự án lần này, tôi chỉ đang trở lại thế giới mà mình đã dành nhiều năm nghiên cứu và đào sâu hơn.
Chị làm thế nào để dung hòa yếu tố lịch sử và trí tưởng tượng vào điện ảnh để đủ sức thuyết phục khán giả?
Khi tư liệu lịch sử không đầy đủ, tôi nghĩ chúng ta cần thành thật với điều đó. Tính xác thực không nằm ở việc giả vờ biết điều lịch sử không cho biết, mà ở việc tận dụng những gì có, nghiên cứu chúng kỹ nhất, rồi dùng trí tưởng tượng có cơ sở văn hóa để lấp đầy phần còn thiếu. Tôi luôn tin rằng muốn phá vỡ quy tắc, trước hết bạn phải hiểu rõ nó. Bạn cần nắm được lịch sử, văn hóa, di sản, kỹ thuật may dựng và ngôn ngữ hình ảnh. Việc nghiên cứu cho bạn nền tảng, đồng thời xác lập những giới hạn cho trí tưởng tượng, để có thể tự do mà vẫn thuyết phục.
Khi tư liệu lịch sử không đầy đủ, tôi nghĩ chúng ta cần thành thật với điều đó.
Nhân vật chính Nguyễn Phong do Tuấn Trần thủ vai là ví dụ cho cách chúng tôi dung hòa giữa yếu tố lịch sử và kỹ thuật storytelling. Dù là nhân vật hư cấu, câu chuyện của anh lại mang đến những chỉ dẫn cụ thể cho diện mạo. Nguyễn Phong sinh ra trong dòng dõi hoàng tộc, mồ côi từ nhỏ và được Thầy Mo nuôi dưỡng trong cộng đồng người Mường vùng cao. Anh lớn lên giữa các tín ngưỡng bản địa và một nền văn hóa có lịch sử dệt may, thủ công vải vóc đặc biệt phong phú. Tất cả điều đó cần phản ánh trong cách anh ăn mặc.
Nguyễn Phong lớn lên bên ngoài khuôn phép của chốn hoàng gia. Vì thế, trang phục của anh cũng phải mang đến cảm giác tự do, hoang dã và cá tính.
Cùng kỹ thuật may Việt Anh, chúng tôi bắt đầu từ phom dáng và kiểu trang phục phù hợp với thời kỳ lịch sử của phim. Sau đó, phá vỡ cấu trúc, thay đổi chất liệu để tạo nên ngôn ngữ riêng cho Nguyễn Phong.
Vải của nhân vật được một nghệ nhân người Mường ở vùng cao trực tiếp dệt và nhuộm thủ công. Điều này kết nối với chính cộng đồng đã nuôi dưỡng anh. Ngay cả trang sức cũng phát triển từ thế giới ấy. Chúng tôi làm vòng cổ và phụ kiện ở eo bằng tre, gỗ, chỉ thừa để chúng mang cảm giác tự nhiên, như thể được hình thành từ chính môi trường sống của nhân vật.
Với tôi, tính xác thực nằm ở đó. Nó không phải là sao chép lịch sử một cách tuyệt đối, nhưng cũng không có nghĩa là tạo ra một thế giới hoàn toàn dựa trên trí tưởng tượng. Khi hiểu đủ sâu về thời đại, văn hóa và nhân vật, sáng tạo sẽ không còn là những điều thêm thắt, mà trở thành một phần tự nhiên của câu chuyện. Càng tôn trọng nền tảng, người làm sáng tạo càng có nhiều tự do để tưởng tượng.
Muốn phá vỡ quy tắc, trước hết bạn phải hiểu rõ nó. Bạn cần nắm được lịch sử, văn hóa, di sản, kỹ thuật may dựng và ngôn ngữ hình ảnh. Việc nghiên cứu cho bạn nền tảng, đồng thời xác lập những giới hạn cho trí tưởng tượng, để có thể tự do mà vẫn thuyết phục.
Liệu có món phụ kiện hay bộ trang phục nào mà chị tin sẽ trở thành hình ảnh biểu tượng của phim? Chỉ cần nhìn thấy nó, khán giả sẽ nhớ đến Hộ Linh Tráng Sĩ.
Thành thật mà nói, tôi không nghĩ có bộ trang phục hay duy nhất món phụ kiện nào có thể đại diện cho cả hệ sinh thái thị giác của phim. Với tôi, dấu ấn ấy được định hình từ chiều sâu, chất liệu, sự phong phú và cảm giác uy nghi xuyên suốt phim. Tôi muốn khán giả không chỉ nhìn thấy sự giàu có về thị giác, mà còn thực sự cảm nhận được nó. Từ những lớp giáp mang cấu trúc điêu khắc, bề mặt kim loại được xử lý để tạo hiệu ứng cũ, các chi tiết dập nổi, đến những phom áo choàng hoàng gia đồ sộ hoàn thiện với gấm, hoa văn dệt, thêu, đường viền thủ công, trang sức và nhiều lớp vải chồng lên nhau.
Ngay cả với bộ trang phục gần như chỉ có màu đen, tôi cũng không muốn nó nhìn với màu đen đơn điệu. Cùng phom dáng có thể có đến năm loại kết cấu chất liệu khác nhau, mỗi loại lại bắt sáng và chuyển động theo một cách riêng. Sự phong phú ấy được điều chỉnh theo từng nhân vật.
Với Hữu Tướng quân của Johnny Trí Nguyễn, tôi muốn trang phục thể hiện ý chí thép của người từng chịu nhiều tổn thương trong quá khứ, nhưng biến chúng thành sự tận tâm, trách nhiệm, kỷ luật với đại nghĩa. Ông mạnh mẽ nhưng vẫn rất điềm tĩnh. Vì vậy, tôi tránh những chi tiết quá cường điệu, thay vào đó sử dụng kim loại xỉn màu, bề mặt đánh bóng vừa phải, vàng sẫm và đồng cũ. Những chất liệu ấy gợi lên sức mạnh và vị thế của ông trong triều đình, nhưng là thứ quyền lực đã được tôi luyện qua năm tháng, chứ không cần phô diễn.
Bảng màu và cấu trúc trang phục cũng góp phần tạo nên vẻ nghiêm nghị, bề thế của nhân vật. Chúng tôi phối những chất liệu có bề mặt cứng với lớp vải dày, điểm xuyết chất liệu kim loại vừa phải. Tôi muốn ông trông như một người đàn ông mang cả lịch sử trên cơ thể.
Nhân vật Thầy Mo của NSND Tự Long thì sở hữu ngôn ngữ thị giác đặc biệt, giàu tính hình học và chất liệu, đồng thời gắn chặt với đời sống tâm linh và cộng đồng người Mường của ông. Bề mặt, hoa văn, chi tiết thủ công và các lớp trang phục đều gợi nhớ đến bùa hộ mệnh như thể mỗi thứ ông khoác lên đều lưu giữ một ký ức và kết nối với điều gì đó lâu đời. Khán giả khi nhìn vào nhân vật có thể cảm nhận ngay mối liên hệ của ông với truyền thống, nghi lễ và thế giới tín ngưỡng.
Còn nhân vật Nguyễn Phong là Rock ‘n’ Roller của tôi, một kẻ nổi loạn, một nhà cách mạng, một cá thể độc lập. Vì vậy, trang phục của anh mang dấu vết thời gian và có phần không đều đặn và thô ráp. Khi anh bước đi, tôi muốn trang phục cũng chuyển động theo cách ấy.
Sự khác biệt ấy đặc biệt quan trọng với tôi, bởi một trong những nguyên tắc lớn nhất khi làm phục trang là phải chân thật, mang theo dấu vết thời gian và sống cùng người mặc. Mỗi chất liệu và kỹ thuật xử lý đều phải góp phần kể cho người xem biết nhân vật là ai, sống như thế nào, trước cả khi giải thích.
Mỗi chất liệu và kỹ thuật xử lý đều phải góp phần kể cho người xem biết nhân vật là ai, sống như thế nào, trước cả khi giải thích.
Đặc biệt, tôi muốn vị thế lịch sử của họ được cảm nhận ngay từ đầu. Trang phục phải thật nhiều lớp, đa dạng chất liệu và cấu trúc bên trong được hoàn thiện kỹ lưỡng. Nếu một bộ lễ phục thời đó cần nhiều vải để tạo nên phom dáng và chuyển động đặc trưng, tôi muốn lượng vải ấy được giữ nguyên trên màn ảnh. Chính độ dày, độ rủ và chuyển động của trang phục sẽ làm nên sự khác biệt.
Với tôi, trang phục sẽ không còn chân thật khi những “lối tắt” trở nên quá rõ: chất liệu thiếu trọng lượng, cấu trúc quá sạch hoặc hiện đại, hay những chi tiết vốn đòi hỏi rất nhiều vải và kỹ thuật lại bị giản lược chỉ để tiết kiệm thời gian hoặc chi phí.
Sau cùng, tôi nghĩ dấu ấn làm nên ngôn ngữ thị giác của Hộ Linh Tráng Sĩ là một thế giới xa hoa nhưng không giả tạo. Tôi không chỉ muốn khán giả nhìn và khen: “Trang phục đẹp quá”, mà còn muốn họ tin rằng đây là thế giới của nhân vật.
Tôi không chỉ muốn khán giả nhìn và khen: ‘Trang phục đẹp quá’, mà còn muốn họ tin rằng đây là thế giới của nhân vật.
Trong quá trình thực hiện, có chi tiết nào khiến chị và ê-kíp phải mất rất nhiều thời gian mới tìm ra lời giải?
Tìm kiếm chất liệu vải là một trong những thử thách nhất. Phục trang cho bộ phim cổ trang vốn đã không dễ. Bạn phải tìm được những chất liệu thực sự thuộc về niên đại ấy. Và chúng tôi phải tái hiện thế giới năm 978 bằng những gì có thể tìm thấy vào năm 2025.
Làm được điều đó ở TP. HCM còn là thử thách khác, tốn nhiều thời gian và công sức hơn. Nó giống như cuộc săn tìm kho báu. Phần lớn thời gian, chúng tôi ở trên xe máy, chạy dưới cái nắng gay gắt của thành phố.
Có những ngày Phương Biên và tôi bắt đầu từ sáng sớm, chạy xe đến tận tối, len vào từng ngóc ngách, lục tìm trong những cửa hàng và khu chợ mà có lẽ bạn chẳng bao giờ nghĩ đến. Chúng tôi đi tìm những “kho báu” bị thời gian và cuộc sống hiện đại bỏ quên.
Trong suốt quá trình, từng nhân vật liên tục chạy qua đầu tôi. Nhìn thấy chất liệu nào đó, tôi sẽ tự hỏi ngay: Liệu nó có thuộc về Nguyễn Phong? Có thể là An Nhiên (do Trần Thiên Tú đóng) không? Nó có thể xuất hiện trong cung đình không? Nhân vật này có thể tiếp cận loại chất liệu ấy không? Đây có phải là chất liệu dành cho họ?
Muốn trả lời cho mọi câu hỏi đó, trước hết tôi phải hiểu nhân vật, nhưng cũng hiểu thời đại mà họ sống. Vùng đất ấy khi đó có loại sợi nào? Những kiểu khung cửi và khổ dệt nào có thể tồn tại? Khổ vải sẽ ảnh hưởng thế nào đến đường may và cấu trúc trang phục? Những họa tiết hay ngôn ngữ trang trí nào thuộc về thời kỳ đó?
Và rồi đến màu sắc. Đôi khi bạn tìm được một loại vải gần như hoàn hảo, nhưng nó lại hoàn toàn sai với nhân vật, bối cảnh, không gian hay thế giới lịch sử của bộ phim chỉ vì màu sắc không phù hợp. Khi đó, chúng tôi phải tự nhuộm, xử lý bề mặt để tạo cảm giác cũ, thậm chí có lúc tự tạo ra loại vải mới.
Quá trình suy nghĩ gần như không bao giờ dừng lại. Bạn luôn phải cân bằng các yếu tố như lịch sử, nhân vật, màu sắc, chất liệu, cấu trúc, tính chuyển động và câu chuyện cùng lúc. Áp lực thực sự rất lớn. Nhưng tôi nghĩ cũng chính từ đó mà một phần phép màu được tạo nên.
Muốn tạo ra thứ thực sự chân thực, bạn phải đi hết hành trình. Có những ngày nóng bức, những lần tìm kiếm vô vọng, thất vọng và sai sót, nhưng cũng có những phát hiện hoàn toàn bất ngờ. Rồi đến một lúc, bạn tình cờ tìm thấy đúng thứ mình cần. Với tôi, khoảnh khắc ấy là một trong những niềm vui lớn nhất của công việc sáng tạo. Có thể bạn không nhìn thấy trải nghiệm ấy, nhưng tôi tin rằng bạn có thể cảm nhận được chúng.
Liệu có điều gì chị vẫn còn tiếc vì chưa thể làm được?
Thành thật mà nói, điều duy nhất tôi ước mình có thêm là thời gian. Có quá nhiều nhân vật cần theo sát, từ dàn diễn viên chính, nhân vật phụ đến binh lính, dân làng, người trong triều đình và hàng trăm bộ trang phục cho diễn viên quần chúng. Thời gian có hạn, đội ngũ lại ít người, nên dù muốn, tôi cũng chỉ có thể dành một khoảng thời gian nhất định cho mỗi người.
Tôi vô cùng tự hào về những gì chúng tôi đã làm được. Đặc biệt là cách thế giới của bộ phim hiện lên phong phú và trọn vẹn trên màn ảnh, so với quy mô dự án và nguồn lực mà chúng tôi có. Nhưng về mặt sáng tạo, tôi luôn nghĩ mình có thể làm nhiều hơn nữa.
Tôi đam mê công việc này đến mức gần như ám ảnh, luôn cảm thấy mình có thể thêm vào mỗi bộ trang phục một lớp tình yêu nữa. Tôi gọi đó là “LOVE”. Nếu nói bằng ngôn ngữ chuyên môn, đó có thể là thêm những đường khâu tay vào chiếc áo vest may riêng cho Tráng sĩ Sông Nước, tỉ mỉ rút từng sợi ngang của vải để tạo nên đúng bề mặt mình mong muốn.
Đó cũng có thể là cách tôi xử lý và tạo dấu vết thời gian cho chiếc áo Nhiệm vụ của Nguyễn Phong, để nó mang cảm giác như đã đi qua những ngày dài, thấm mồ hôi và trải nghiệm cùng nhân vật. Hay đơn giản là làm cũ phần gấu quần của Thầy Mo, tái hiện đúng những vị trí vải sẽ tự nhiên sờn mòn sau nhiều năm cưỡi ngựa. Tất cả đều là những chi tiết rất nhỏ. Nhưng với tôi, tình yêu nằm ở chính những điều ấy. Máy quay sẽ bắt lấy chúng, và khán giả sẽ cảm nhận được.
Lịch sử luôn là chất liệu vừa hấp dẫn vừa có nhiều giới hạn đối với người làm sáng tạo. Điều gì khiến chị tiếp tục lựa chọn đồng hành cùng những dự án lịch sử?
Mỗi bộ phim lịch sử đều mang một ý nghĩa riêng, nhưng với tôi, việc tái hiện lịch sử Việt Nam luôn mang đến cảm xúc rất khác. Năm 2010, tôi được mời thiết kế phục trang cho Khát Vọng Thăng Long, câu chuyện về Lý Công Uẩn và những năm đầu của triều Lý, chỉ vài thập kỷ sau thời nhà Đinh. Ba năm sau, tôi tiếp tục tham gia Lửa Phật của Dustin Nguyễn. Nhìn lại, tôi nhận ra những dự án ấy đều có điểm chung và Hộ Linh Tráng Sĩ chính là chương tiếp theo của hành trình đó.
Về mặt công việc, tôi cảm thấy vô cùng vinh dự khi được góp phần đưa những chương lịch sử Việt lên màn ảnh.
Điện ảnh có khả năng lưu giữ văn hóa, khơi dậy sự tò mò và đưa khán giả trên khắp thế giới đến gần hơn với chiều sâu của lịch sử Việt Nam. Được đóng góp dù chỉ một phần nhỏ vào điều đó đã là đặc ân với tôi. Nhưng với cá nhân tôi, ý nghĩa ấy còn sâu sắc hơn rất nhiều.
Tôi rời Việt Nam khi còn nhỏ và lớn lên ở Mỹ. Nhưng trái tim, tâm hồn và dòng máu trong tôi vẫn luôn là Việt Nam. Vì thế, mỗi bộ phim lịch sử tôi tham gia đã vượt khỏi một dự án thiết kế. Mà là hành trình trở về với cội nguồn của chính mình.
Khán giả có thể nhìn thấy những bộ trang phục đẹp trên màn ảnh, nhưng điều họ không nhìn thấy là, mỗi thiết kế cũng là một mảnh ghép trong câu chuyện của tôi. Qua những tháng ngày nghiên cứu, tìm hiểu kỹ nghệ thủ công, chất liệu và gặp gỡ những con người trên hành trình ấy, tôi có cảm giác mình đang lần tìm lại sợi dây kết nối với tổ tiên, gia đình, văn hóa và nơi mình sinh ra.
Mỗi bộ phim lịch sử tôi tham gia đã vượt khỏi một dự án thiết kế. Mà là hành trình trở về với cội nguồn của chính mình. mỗi thiết kế cũng là một mảnh ghép trong câu chuyện của tôi.
Theo cách nào đó, thiết kế phục trang trở thành cầu nối giữa nơi tôi sinh ra và nơi tôi lớn lên. Nếu cuộc đời thực sự có sứ mệnh, tôi tin đây là một phần trong đó.
Công việc của tôi không chỉ tái hiện lịch sử, mà còn góp một phần nhỏ để gìn giữ những câu chuyện đã đi qua, đồng thời tìm lại chính mình trên hành trình ấy. Đó là món quà mà tôi luôn trân trọng.
Qua những tháng ngày nghiên cứu, tìm hiểu kỹ nghệ thủ công, chất liệu và gặp gỡ những con người trên hành trình ấy, tôi có cảm giác mình đang lần tìm lại sợi dây kết nối với tổ tiên, gia đình, văn hóa và nơi mình sinh ra.
Thực hiện Hộ Linh Tráng Sĩ đã thay đổi cách chị nhìn nhận lịch sử Việt Nam như thế nào? Đâu là khám phá bất ngờ nhất mà chị nhận được trong quá trình ấy?
Hành trình này cũng khiến tôi thêm yêu và trân trọng sức mạnh của ngôn ngữ thị giác vốn đã hiện diện trong văn hóa Việt Nam. Điều khiến tôi bất ngờ nhất chính là mức độ tinh luyện đáng kinh ngạc đã hiện diện trong văn hóa Việt Nam từ rất sớm. Từ kỹ nghệ thủ công, truyền thống dệt may, tính biểu tượng, nghệ thuật cho đến trình độ kỹ thuật đáng kinh ngạc. Ngay cả khi tư liệu còn lại rất hạn chế, bạn vẫn có thể nhận ra lượng tri thức, trí tưởng tượng và năng lực đã tồn tại trong văn hóa Việt lớn đến mức nào.
Điều đó cũng nhắc tôi rằng người Việt Nam từ trước đến nay luôn bền bỉ và sáng tạo. Những truyền thống ấy không thực sự biến mất; chúng chỉ tiếp tục tồn tại dưới những hình hài khác. Bạn vẫn có thể nhận ra niềm say mê với kỹ nghệ, cái đẹp và tinh thần đổi mới ấy trong những người làm sáng tạo Việt Nam hôm nay.
Tôi tin những bộ phim như Hộ Linh Tráng Sĩ rất có ý nghĩa. Chúng mở ra cơ hội để thế hệ mới nhìn lại quá khứ và hiểu hơn về nơi mình bắt đầu. Những giá trị nghệ thuật, kỹ nghệ thủ công và sức sáng tạo đã được vun đắp từ rất lâu, qua nhiều thế hệ.
Đó cũng là lý do tôi tin những bộ phim như Hộ Linh Tráng Sĩ rất có ý nghĩa. Chúng mở ra cơ hội để thế hệ mới nhìn lại quá khứ và hiểu hơn về nơi mình bắt đầu. Những giá trị nghệ thuật, kỹ nghệ thủ công và sức sáng tạo đã được vun đắp từ rất lâu, qua nhiều thế hệ.
Sự tự tin ấy cũng đang hiện diện rất rõ trong năng lực và sức tưởng tượng của thời trang Việt ngày nay. Những nhà thiết kế, thương hiệu, nghệ nhân đến thế hệ sáng tạo trẻ đang từng bước xây dựng những bản sắc thị giác rất riêng.
Với tôi, lịch sử không nên là thứ nằm yên trong quá khứ. Lịch sử nên nhắc chúng ta về những giá trị vốn đã có trong chính mình, để từ đó tiếp thêm cảm hứng cho những gì ta muốn tạo nên ở phía trước.
Cuối cùng, chị hy vọng Hộ Linh Tráng Sĩ sẽ thay đổi cách điện ảnh Việt nhìn nhận vai trò của phục trang như thế nào?
Tôi thực sự hy vọng bộ phim có thể mở ra một cánh cửa mới, để điện ảnh Việt Nam có thêm niềm tin và nguồn lực kể lại lịch sử của chính mình ở tầm vóc mà những câu chuyện ấy xứng đáng. Phục trang và bối cảnh không chỉ là những phần việc làm cho bộ phim đẹp hơn. Chúng là một phần của cách câu chuyện được kể.
Qua đó, khán giả có thể cảm nhận một thời đại, một nền văn hóa, một cấu trúc xã hội hay cả một cộng đồng. Và khi đưa lịch sử Việt Nam lên màn ảnh, tôi nghĩ chúng ta cũng cần dành cho nó đủ nghiên cứu, nguồn lực và chất lượng chế tác, để làm cho câu chuyện ấy thật sự thuyết phục.
Tôi thực sự hy vọng bộ phim có thể mở ra một cánh cửa mới, để điện ảnh Việt Nam có thêm niềm tin và nguồn lực kể lại lịch sử của chính mình ở tầm vóc mà những câu chuyện ấy xứng đáng.
Tôi hy vọng các nhà sản xuất và nhà đầu tư sẽ nhìn thấy giá trị của việc đầu tư nghiêm túc vào những bộ phận này, không chỉ để tạo nên những hình ảnh chỉn chu, mà còn góp phần định hình cách một thế hệ nhìn về lịch sử Việt.
Và tôi mong những hình ảnh ấy sẽ vượt ra ngoài biên giới Việt Nam. Chúng ta có lịch sử, trang phục, kỹ nghệ thủ công, kiến trúc và nghệ thuật phong phú, mà thế giới vẫn chưa có nhiều cơ hội nhìn thấy.
Tôi tin rằng, nếu muốn thế giới nhìn thấy chúng ta một cách trọn vẹn, trước hết chúng ta phải tự kể câu chuyện của mình một cách trọn vẹn. Chúng ta không thể mãi chờ người khác kể thay hay đại diện cho văn hóa của mình.
Chúng ta có lịch sử, trang phục, kỹ nghệ thủ công, kiến trúc và nghệ thuật phong phú, mà thế giới vẫn chưa có nhiều cơ hội nhìn thấy. Nếu muốn thế giới nhìn thấy chúng ta một cách trọn vẹn, trước hết chúng ta phải tự kể câu chuyện của mình một cách trọn vẹn.
Chúng ta không thể mãi chờ người khác kể thay hay đại diện cho văn hóa của mình. – Bao Tranchi
Những câu chuyện ấy xứng đáng đầu tư bằng tham vọng, quy mô và sự chăm chút như bất kỳ câu chuyện nào khác. Và quan trọng nhất, chính chúng ta phải là những người đưa chúng lên màn ảnh. Nếu Hộ Linh Tráng Sĩ – Bí Ẩn Mộ Vua Đinh có thể góp một phần nhỏ vào hành trình ấy, tôi sẽ vô cùng tự hào về những gì chúng tôi đã cùng nhau tạo nên.
Ảnh: Nhân vật cung cấp
