Một buổi chiều hè mưa bão ở Thành phố Hồ Chí Minh, tôi tìm đến võ đường Liên Phong để gặp diễn viên Johnny Trí Nguyễn. Việc liên hệ với nam diễn viên vốn đã không dễ dàng, thời tiết ảm đạm, cộng thêm việc sắp sửa lần đầu gặp thần tượng tuổi thơ càng khiến tôi hồi hộp. (Đến giờ, mẹ tôi còn giữ đoạn phim quay cảnh tôi vừa hát vừa nhảy theo ca khúc Vietnamese Boy của Johnny, lúc ấy anh có nghệ danh Minh Trí và tôi… ba tuổi).
Tôi thấy Johnny trong quán cà phê ở khu tập luyện, anh diện bộ đồ thể thao màu đen và lặng lẽ nhìn về phía xa. Khác với hình ảnh một nghệ sĩ hoạt náo mà tôi từng quen thuộc khi còn nhỏ, người đàn ông trước mặt tôi có phần kín đáo và khó nắm bắt. Khi bắt đầu làm quen, tôi nhanh chóng nhận ra để hiểu được anh có lẽ sẽ khó hơn tôi tưởng.
Nhưng không gian nơi đây mở ra một lối vào thế giới của Johnny. Sinh ra tại Việt Nam và lớn lên ở Mỹ, Johnny Trí Nguyễn xuất thân từ dòng dõi võ thuật lâu đời. Ông nội anh, Sư tổ Nguyễn Chánh Minh được biết đến với danh xưng “Nhạn trắng Cà Mau”, là người sáng lập Liên Phong, một hệ phái kết hợp các môn võ Việt Nam, Trung Hoa và Campuchia. Ngày nay, Johnny tiếp nối di sản ấy tại võ đường của mình ở Thành phố Hồ Chí Minh, đưa MMA hiện đại vào quá trình huấn luyện và đào tạo thế hệ võ sĩ mới.
Võ thuật luôn song hành xuyên suốt cuộc đời Johnny trên màn ảnh. Nhưng sự nghiệp của anh lại trải qua hành trình vòng vèo. Anh vốn là ca sĩ quen thuộc giới giải trí hải ngoại, sau đó làm diễn viên đóng thế tại Hollywood, từng góp mặt trong Cradle 2 the Grave (2003), Spider-Man 2 (2004), Collateral (2004), Serenity (2005)… Khi trở về Việt Nam, anh góp phần định hình dòng phim hành động qua những bộ phim như Dòng Máu Anh Hùng (2007), Bẫy Rồng (2009), Bụi Đời Chợ Lớn (2013)…
Tuy nhiên, gần một thập kỷ sau đó, Johnny rời xa màn ảnh rộng. Khi tôi hỏi anh đã làm gì trong quãng thời gian vắng bóng ở showbiz, anh bật cười. Bởi anh chưa bao giờ thực sự rỗi nghề. Johnny dành phần lớn thời gian cho võ đường Liên Phong và tổ chức các giải đấu MMA cho cộng đồng võ thuật.
“Tôi không lo lắng về chuyện tài chính. Tôi luôn tìm kiếm điều gì đó để trao đi. Chẳng hạn, tôi không thực sự quan tâm đến những chuyến du lịch đắt tiền hay bữa ăn sang trọng, bởi đó là những thứ chỉ mình tôi có thể tận hưởng. Nhưng làm một điều gì đó khiến mọi người mỉm cười, nhìn thấy sự hào hứng của họ, hay cảm nhận năng lượng của tinh thần đồng đội – những điều đó mới khiến tôi cảm thấy trọn vẹn”, anh nói.
Tôi muốn đánh thức chí khí tráng sĩ bên trong. Đó là điều tôi cảm thấy đang thiếu trong thế giới ngày nay.
Những năm tháng rời xa máy quay dường như đã mài giũa nên triết lý sống của Johnny. Khi trở lại showbiz, anh ít nói về thành tựu mà đề cập nhiều hơn về những gì hàng thập kỷ rèn luyện đã dạy anh và nhiều điều mình muốn truyền lại. “Tôi muốn đánh thức chí khí tráng sĩ bên trong. Đó là điều tôi cảm thấy đang thiếu trong thế giới ngày nay. Khi không có nguồn năng lượng ấy, con người trở nên thiển cận và bắt đầu tìm cách gian lận”, anh lý giải.
Triết lý ấy cũng lý giải vì sao Hộ Linh Tráng Sĩ – Bí Ẩn Mộ Vua Đinh đưa Johnny trở lại với điện ảnh, trong vai trò đạo diễn hành động lẫn vai chính Hữu Tướng quân. Khi đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình tìm đến, điều khiến anh bị thu hút không phải là cơ hội trở lại màn ảnh mà bởi độ khó của dự án.
“Tôi đã nghĩ trong đầu: Ai mà dám chấp nhận một thử thách lớn đến vậy? Nhưng chính điều đó lại thu hút tôi, cảm giác sử thi đồ sộ của kịch bản”.
Lấy bối cảnh thời kỳ Đại Cồ Việt, bộ phim tập trung vào câu chuyện lịch sử diễn ra sau khi Hoàng đế Đinh Tiên Hoàng qua đời. Một nhóm chiến binh được giao nhiệm vụ hộ tống quan tài nhà vua. Trong khi 99 đoàn quân giả di chuyển theo bảy tuyến đường khác nhau nhằm đánh lạc hướng kẻ thù và che giấu nơi an nghỉ cuối cùng của ông.
Anh trai Johnny, đạo diễn Charlie Nguyễn, tham gia dự án với vai trò cố vấn kịch bản, trong khi đạo diễn Quang Bình khai thác chuyên môn võ thuật của Johnny cho những phân cảnh hành động quy mô lớn. Cả hai lựa chọn tận dụng cảnh quan tự nhiên của Ninh Bình cùng các màn võ thuật và kỹ thuật đóng thế thực tế, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào CGI hay hình ảnh tạo bằng AI.
Tôi chỉ muốn dành tâm sức của mình cho những thứ đủ thử thách. Nếu không, tôi sẽ chán.
Johnny ước tính bộ phim có số lượng phân cảnh hành động gần gấp đôi một tác phẩm cùng thể loại và đó mới là điều khiến anh hứng thú. “Tôi chỉ muốn dành tâm sức của mình cho những thứ đủ thử thách. Nếu không, tôi sẽ chán, mất động lực và cảm thấy kiệt sức. Với tôi, đã làm rồi thì phải làm cho đã”, anh thú nhận.
Nhiều tháng trước khi bấm máy, Johnny đã đưa Trần Thiên Tú (thủ vai An Nhiên) và Tuấn Trần (thủ vai Tráng sĩ Nguyên Phong) đến võ đường Liên Phong huấn luyện liên tục trong sáu tháng. Để họ có thể tự mình thực hiện những màn đấu kiếm và chiến đấu bên cạnh các võ sĩ như Trần Quang Lộc, Trương Vi Nhạt và Hiền Ngô.
Johnny không đơn thuần chỉ hướng dẫn các động tác. Anh muốn các diễn viên được rèn luyện về thể chất lẫn tinh thần như những chiến binh thực thụ: những đôi chân bầm tím, rách cơ và vết cắt trở thành một phần của quá trình. “Khi chọn đường tắt để nhanh chóng đạt được phần thưởng, bạn luôn phải đứng trên một nền tảng chông chênh. Bạn cần một thử thách thực thụ để vượt qua trạng thái chững lại đó, để bước ra khỏi vùng an toàn và tiến tới sự xuất sắc”, anh khẳng định.
Anh mang sự nghiêm khắc ấy vào vai Hữu Tướng quân, không chỉ về mặt thể chất mà còn trong cách xây dựng nhân vật. Đảm nhận vai một vị đại thần trung quân thể hiện phẩm chất của mình qua những điều mà ông phải hy sinh, Johnny xây dựng cho nhân vật một tiểu sử chi tiết cùng lời thoại theo hướng “show, don’t tell”. Vô hình trung, anh đã tạo cho mình không gian để thử nghiệm mà vẫn không đánh mất bản chất nhân vật.
“Diễn viên không phải là những con rối. Khi diễn viên có chính kiến riêng, họ sẽ tạo nên chiều sâu và động lực cho nhân vật”, anh giải thích. Với vai diễn Hữu Tướng quân, Johnny tìm thấy một nhân vật phản chiếu niềm tin của chính mình. Anh bị thu hút bởi câu chuyện về khát vọng cá nhân nhường chỗ cho bổn phận và tinh thần hy sinh vì tập thể, cảm thức mà anh cho rằng đặc biệt phù hợp với cách kể chuyện của người châu Á. Điều đã từng giúp Dòng Máu Anh Hùng kết nối sâu sắc với khán giả Việt.
Diễn viên không phải là những con rối. Khi diễn viên có chính kiến riêng, họ sẽ tạo nên chiều sâu và động lực cho nhân vật.
“Điều Hữu Tướng quân phải hy sinh trong chiến tranh chính là gia đình, nên giờ đây, điều quan trọng với ông là xã tắc phải vững bền. Bởi nếu không, sự hy sinh của ông sẽ trở nên vô nghĩa. Sự tận tâm của ông không chỉ dành cho hoàng đế và đất nước mà còn dành cho gia đình”, Johnny nhìn nhận.
Còn với Johnny, điện ảnh và triết lý mà anh dành cả đời để mài giũa gần như không thể tách rời. Phần lớn những điều ấy bắt nguồn từ võ thuật, nơi sự tiến bộ không thể bị thúc ép. Sau 14 năm điều hành võ đường Liên Phong, những bài học đó đã hình thành một thế giới quan. “Trong võ thuật, không có chuyện gian lận. Bạn phải thực sự bỏ công sức vào đó. Đó là bài học quan trọng nhất tôi học được khi lớn lên. Nó có tính bền vững và chất lượng thực sự”, anh nhấn mạnh.
Lắng nghe Johnny, người ta dễ hiểu vì sao đôi khi anh có cảm giác mình đã sống qua nhiều cuộc đời. Ca sĩ, diễn viên đóng thế, diễn viên, đạo diễn hành động, võ sĩ, người thầy: những vai trò tưởng chừng rời rạc ấy cuối cùng lại hội tụ một cách nhất quán để anh sống và vận hành trong thế giới này. Trải nghiệm khiến anh ngày càng chọn lọc hơn trong cách sử dụng tâm sức của mình, đồng thời chắc chắn hơn về những tiêu chuẩn mà anh dùng để xem xét giá trị của nó mang lại.
Với tôi, một bộ phim hay là một tác phẩm điện ảnh ảnh có thể giúp nâng tầm văn hoá và mang lại giá trị tinh thần.
Có lẽ đó cũng chính là điều tạo nên sự khác biệt giữa Johnny Trí Nguyễn chuẩn bị trở lại màn ảnh và ngôi sao hành động mà khán giả từng biết đến trong những năm 2000. Chí khí tráng sĩ trong anh không hề phai đi theo năm tháng mà trở nên tinh tường hơn. Chính tiêu chuẩn ấy cũng định hình cách anh nhìn nhận điện ảnh không chỉ là bộ phim có thành công về mặt thương mại mà liệu nó có thực sự đáng để được sản xuất hay không.
“Với tôi, một bộ phim hay là tác phẩm điện ảnh có thể giúp nâng tầm văn hóa và mang lại giá trị tinh thần. Làm ra những bộ phim có chất lượng cả về nghệ thuật lẫn tinh thần có thể rất đau đớn, nhưng bằng cách nào đó, sẽ luôn có phần thưởng ở phía sau”, anh cho biết.
“Phần thưởng nằm ở việc cho đi và sáng tạo chứ không phải về tài chính nó mang lại. Tôi không quan tâm đến những điều đó. Nếu công việc của tôi có thể truyền cảm hứng cho sự thay đổi và chạm đến cuộc đời của người khác, thì đó là một cuộc đời đáng sống”, Johnny đúc kết.
***Ê-kíp thực hiện***
Giám đốc Nội dung: Dan Q. Dao.
Nhiếp ảnh gia: RABHUU.
Chỉ đạo hình ảnh: Huy Hoàng.
Phỏng vấn và bài viết: Catherine Trúc Cầm Nguyễn.
Tạo phong cách: Phạm Minh Trí.
Sản xuất: Dory Mai.
Trang phục: UMA WANG, INSIZE.
Địa điểm: Võ đường Liên Phong.
