Voyager 1: 49 năm để đi xa “một ngày ánh sáng”

Sau gần nửa thế kỷ khám phá không gian, Voyager 1 trở thành vật thể nhân tạo đầu tiên cách Trái Đất một ngày ánh sáng. Ở khoảng cách 25,9 tỷ km, con tàu được phóng từ năm 1977 vẫn tiếp tục hoạt động, bất chấp nguồn năng lượng ngày càng suy giảm và những thách thức kỹ thuật chưa từng có.

By |
voyager 1

Vào lúc 17 giờ 16 phút 07 giây ngày 18/11/2026 (theo giờ Việt Nam), tàu thăm dò Voyager 1 của NASA sẽ trở thành vật thể nhân tạo đầu tiên cách Trái Đất một ngày ánh sáng. Ở khoảng cách hơn 25,9 tỷ km, một tín hiệu vô tuyến phải mất 24 giờ mới đến được con tàu. Điều đó đồng nghĩa với việc các kỹ sư NASA phải chờ ít nhất hai ngày để nhận được phản hồi sau mỗi lệnh điều khiển.

Cột mốc mới đánh dấu một thành tựu trong lịch sử khám phá vũ trụ. Thế nhưng, trong khi khoảng cách tiếp tục được nối dài, nguồn năng lượng nuôi sống con tàu lại ngày một cạn kiệt. Với NASA, một cuộc chạy đua khác đang diễn ra: làm thế nào duy trì sứ mệnh khi nguồn điện và các thiết bị trên tàu đang dần chạm đến giới hạn?

Hành trình của “ngôi sao cô đơn”

Voyager 1 là tàu thăm dò không người lái được NASA phóng lên ngày 5/9/1977, với nhiệm vụ khám phá Sao Mộc và Sao Thổ. Ban đầu, con tàu chỉ được thiết kế cho một sứ mệnh kéo dài khoảng năm năm. Tuy nhiên, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, Voyager 1 tiếp tục hành trình ra xa Trái Đất, vượt xa những gì NASA dự kiến.

Trong những năm đầu hoạt động, Voyager 1 đã gửi về nhiều hình ảnh và dữ liệu quan trọng về Sao Mộc, Sao Thổ cùng các vệ tinh của chúng, giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về Hệ Mặt Trời. Đến năm 2012, con tàu trở thành vật thể nhân tạo đầu tiên tiến vào không gian liên sao, vùng không gian nằm ngoài phạm vi ảnh hưởng chủ yếu của gió Mặt Trời.

Đặc biệt, Voyager 1 còn mang theo Golden Record, một chiếc đĩa mạ vàng lưu giữ âm nhạc, hình ảnh, âm thanh thiên nhiên và lời chào bằng 55 ngôn ngữ. Được xem như thông điệp giới thiệu Trái Đất đến những nền văn minh ngoài hành tinh, chiếc đĩa vẫn đồng hành cùng con tàu trong chuyến hành trình không có ngày trở về.

Cuộc chạy đua duy trì sự sống cho Voyager 1

nasa engineers making voyagerr1

Sau gần 50 năm, Voyager 1 đã tồn tại lâu hơn mọi dự tính ban đầu của chính những người tạo ra nó. Thách thức lớn nhất đối với NASA giờ đây không còn nằm ở việc đưa con tàu đi xa hơn, mà là làm sao giữ nó tiếp tục hoạt động khi nguồn năng lượng đang dần cạn kiệt.

Ở khoảng cách hàng chục tỷ kilomet, việc tiếp nhiên liệu hay thay thế linh kiện là bất khả thi. Các kỹ sư NASA vì thế phải tìm mọi cách tận dụng nguồn điện còn lại. Voyager 1 sử dụng năng lượng từ nhiệt sinh ra trong quá trình phân rã chất phóng xạ, nhưng công suất của hệ thống này suy giảm theo từng năm. Để kéo dài tuổi thọ con tàu, NASA buộc phải lần lượt tắt bớt các thiết bị, ưu tiên duy trì những chức năng quan trọng nhất.

Tháng 4/2026, NASA ngừng hoạt động thêm một thiết bị khoa học trên Voyager 1 nhằm tiết kiệm điện. Đến tháng 9 cùng năm, đội ngũ kỹ sư tiếp tục điều chỉnh hệ thống năng lượng, giúp các thiết bị còn lại có thể hoạt động lâu hơn. Bên cạnh nguồn điện suy giảm, khoảng cách ngày càng lớn với Trái Đất cũng khiến việc vận hành con tàu trở nên phức tạp. Mỗi sự cố đều đòi hỏi quá trình kiểm tra và xử lý thận trọng, bởi các kỹ sư không thể trực tiếp can thiệp và phải mất nhiều thời gian để trao đổi tín hiệu với Voyager 1.

NASA hiện chưa thể xác định Voyager 1 còn hoạt động được bao lâu. Dẫu vậy, những đóng góp của con tàu đã vượt xa mục tiêu ban đầu. Từ một sứ mệnh nghiên cứu các hành tinh, Voyager 1 đã trở thành dấu mốc cho hành trình khám phá vũ trụ của con người.

Gần nửa thế kỷ để đi xa một ngày ánh sáng. Giữa khoảng không vô tận, Voyager 1 vẫn lặng lẽ tiến bước, mang theo dấu ấn của những người đã tạo ra nó. Sức bền của con tàu, suy cho cùng, cũng phản chiếu khát vọng khám phá của cả nhân loại.

Ảnh: NASA

In-house AD 2026-09 Taste in Motion Square-v2
what to read next
In-house AD 2026-09 Taste in Motion Square-v2