“Giấc mơ này dài thế, đến giờ vẫn chưa tỉnh,” đạo diễn Nguyễn Thiên Ân chia sẻ khi Giấc mơ là ốc sên (The dream is a snail) chính thức được xướng tên trong danh sách đề cử tại Liên hoan phim Cannes 2026.
Theo thông báo từ ban tổ chức, hạng mục Short Films in Competition, tranh giải Palme d’Or danh giá năm nay chỉ chọn ra 10 tác phẩm xuất sắc từ 3184 phim gửi về trên toàn cầu. Trong số đó, điện ảnh Việt Nam có một đại diện góp mặt: Giấc mơ ốc sên.
Giữa một vòng tuyển chọn khắt khe bậc nhất của điện ảnh thế giới, sự hiện diện này còn đánh dấu thêm một bước tiến của điện ảnh Việt Nam trên bản đồ quốc tế. Với riêng Thiên Ân, đây còn là nấc thang mới trong hành trình đưa tác phẩm của mình đến những sân chơi toàn cầu.
Phim theo chân Huy, một diễn viên quần chúng bị cuốn vào một khoái cảm kỳ lạ sau khi nhận công việc bất thường: nằm bất động làm “người mẫu” cho ốc sên bò lên cơ thể trong một hội thảo trị liệu hồi xuân.
Trong thời lượng 16 phút, tác phẩm khắc họa những người trẻ mắc kẹt giữa đời sống thường nhật và khát vọng nghệ thuật khó chạm tới. Từ đó, phim mở ra một hành trình đi vào nội tâm để khám phá nhu cầu khát khao được công nhận, cảm giác xấu hổ, và những phản kháng âm thầm của những con người vô danh trong nhịp sống đô thị hối hả.
Đạo diễn Nguyễn Thiên Ân cho biết thế giới trong Giấc mơ là ốc sên bắt nguồn từ những quan sát của anh khi bước vào thị trường lao động ngành nghe nhìn, nơi không phải ai cũng có được sự “chủ động” như cách lý thuyết thường mô tả về các nhân vật trung tâm trong điện ảnh.
Theo anh, đó là những thân phận nhỏ bé, vô danh, chưa kịp trở thành “nhân vật chính” trong đời mình nhưng lại thường xuyên bị đặt vào vị trí đại diện cho một lớp người, một tầng lớp xã hội hay những diễn ngôn nghệ thuật trĩu nặng.
Trong bối cảnh đó, hình ảnh Huy nằm bất động để con ốc sên bò lên người chính là hiện thân cho một dạng “phản kháng” trước chính cách con người được kể lại trong hư cấu điện ảnh. Còn hình ảnh con ốc sên, theo anh, là một biểu tượng nhiều lớp nghĩa chồng chéo: vừa vô nghĩa, vừa bị diễn giải, kinh tế hóa và gán nghĩa từ bên ngoài, trong khi cả người tạo ra lẫn người tiếp nhận đôi khi đều không thật sự nắm bắt trọn vẹn điều mình đang nhìn thấy.
Từ đó, bộ phim trở thành lời nhắn gửi của chính đạo diễn về phần “giấc mơ là” được đặt ngay trong tựa đề: “một giấc mơ kỳ lạ như ‘ốc sên’ còn có thể trở thành hiện thực, thì có lẽ không giấc mơ nào là bất khả thi,” anh chia sẻ.
Trước khi chạm ngõ Cannes, Giấc mơ là ốc sên đã xuất sắc vượt qua hơn 400 hồ sơ để trở thành một trong 5 tác phẩm tiêu biểu được sản xuất tại Dự án phim ngắn CJ mùa 6. Xa hơn những cột mốc thành tích, bộ phim còn đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong hành trình sáng tác của đạo diễn Nguyễn Thiên Ân, nơi anh đặt trọn niềm tin vào một lựa chọn điện ảnh nhiều rủi ro nhưng giàu thử nghiệm.
Một giấc mơ kỳ lạ như “ốc sên” còn có thể trở thành hiện thực, thì có lẽ không giấc mơ nào là bất khả thi
Anh từng chia sẻ về những dự án anh ấp ủ trước đó: “Tôi luôn muốn làm một bộ phim hành động slap stick comedy peak cinema về những gã ma cô, bác học điên, biệt thự nổ tung cùng với cỗ máy ốc sên, nhưng không ai tin tôi làm được chuyện đó. Trong một khoảng thời gian dài, tôi thấy việc có cơ hội hiện thực hoá một bộ phim truyện (dù dài hay ngắn) gần như là không tưởng, nhất là bài toán về kinh phí.”
Tuy nhiên, từ khi tiếp cận thể loại tài liệu điện ảnh trực tiếp, anh dần thay đổi cách nhìn, tập trung vào những chi tiết đời thường, quyết định đơn giản hoá mọi thứ và “làm bộ phim về một gã bất lực chỉ biết nằm yên để ốc sên bò lên người.”
Phía sau dự án là sự đồng hành của nhiều tên tuổi trong và ngoài nước. Đạo diễn Phan Đăng Di đảm nhiệm vai trò cố vấn chuyên môn. Hình ảnh do đạo diễn hình ảnh Chananun Chotrungroj, người từng ghi dấu ấn với ngôn ngữ thị giác trong Người vợ ba, thực hiện. Khâu sản xuất do Thảo Quiêng, Anderson Lê và Bảo Nguyễn, đạo diễn bộ phim tài liệu BTS: The Return, phụ trách.
Trước khi bấm máy, ê-kíp cũng tham gia chương trình đào tạo tại Học viện Điện ảnh Hàn Quốc (KAFA), góp phần hoàn thiện nền tảng nghệ thuật cho dự án. Liên hoan phim Cannes lần thứ 79 sẽ diễn ra từ ngày 12 đến 23/5/2026 tại Pháp.
Ảnh: Nguyễn Thiên Ân
