Những năm gần đây, Design Museum, bảo tàng ở phía tây London liên tục ghi dấu với các triển lãm xoay quanh những nhà làm phim huyền thoại. Stanley Kubrick: The Exhibition (2019) lập kỷ lục khách tham quan trong 35 năm hoạt động của bảo tàng. Một năm sau đó, triển lãm Tim Burton tiếp tục lập kỷ lục mới, vượt xa thành tích của năm trước đó. Và nếu có một đạo diễn sinh ra để bước vào không gian triển lãm của Design Museum, thì đáp án chính là Wes Anderson: một nhà làm phim mà từng khung hình đã là một bảo tàng thu nhỏ.
Suốt ba thập kỷ sự nghiệp, đạo diễn The Royal Tenenbaums đã mài giũa một ngôn ngữ điện ảnh độc bản, hình thành nên một trường phái riêng: điện ảnh của vật thể. Ở đó, mọi món đồ trong từng phân cảnh phim đều được tinh tuyển, đặt để không khác gì nhân vật chính. Sách, tranh, áp phích, máy chữ, trang phục… thậm chí cả diễn viên đôi khi cũng vận hành như những “đạo cụ sống”, được đo ni đóng giày cho các bối cảnh màu pastel ngọt ngào trứ danh. Và trong hai bộ phim Fantastic Mr. Fox (2009) và Isle of Dogs (2018), cách ví von này gần như được hiện thực hoá hoàn toàn.
Anderson từng bị chỉ trích là “lập dị”, “cứng nhắc”, thậm chí “kiêu kỳ”. Nhưng với những người yêu điện ảnh của ông, chính sự ám ảnh với từng chi tiết tưởng chừng nhỏ nhặt ấy mới tạo nên chiều sâu và một thế giới điện ảnh không thể trộn lẫn với bất kỳ ai.
Với hơn 700 món đồ được chính Wes Anderson lưu trữ, Wes Anderson: The Archives đưa người xem trực tiếp vào “thế giới đồ vật” đầy mê hoặc và ảo ảnh của ông. Tại đây, khán giả có thể chiêm ngưỡng cận cảnh mọi lớp chất liệu làm nên phong cách Anderson: từ bản phác thảo gốc, trang phục, ảnh Polaroid, đến những cuốn sách hư cấu, tác phẩm nghệ thuật và hàng chục mô hình stop-motion, bao gồm cả phiên bản thu nhỏ của George Clooney trong Fantastic Mr. Fox, Grand Budapest Hotel từ The Grand Budapest Hotel (2014), và cả mô hình tàu trong The Darjeeling Limited (2007).
Bên cạnh đó, giới mộ điệu thời trang sẽ ngay lập tức nhận ra chiếc áo khoác lông Fendi của Margot Tenenbaum, do Gwyneth Paltrow diện trong The Royal Tenenbaums (2001). Mỗi chi tiết được tuyển chọn, sắp đặt tỉ mỉ, mang đến trải nghiệm vừa thân mật vừa quyến rũ, như thể người xem được bước vào trực tiếp studio thiết kế của Anderson.
Người xem còn nhận ra sự tiến hoá trong phong cách thiết kế của Wes Anderson. Ở những phim đầu tay như Rushmore hay The Royal Tenenbaums, đạo cụ vẫn còn rất “thủ công”. Nhưng càng về sau, thế giới Anderson càng phóng túng và giàu tưởng tượng hơn. Không gian trưng bày dành cho The French Dispatch (2021) được lấp đầy bởi 10 bức tranh trừu tượng khổng lồ, mỗi bức nặng khoảng 100 kg, được “vẽ” bởi nhân vật do Benicio del Toro thủ vai, nhưng thực tế là tác phẩm của nghệ sĩ Sandro Kopp.
Asteroid City (2023) giới thiệu cả dãy máy bán hàng giả cổ đầy màu sắc, từ martini đến… đạn dược, bừng lên sức sống và tính lập dị đặc trưng của Anderson. Trong khi đó, phần dành cho The Phoenician Scheme (2025) tiết chế hơn, chỉ khiêm tốn vài tủ trưng bày hiện vật, như một nốt lặng tinh tế giữa bản giao hưởng hình ảnh đồ sộ.
Triển lãm tập trung hoàn toàn vào tác phẩm cũng như nghệ thuật làm phim của Anderson, thay vì khai thác tuổi thơ tại Houston, Texas hay gia đình ông. Tuy nhiên, triển lãm cũng hé lộ những chi tiết đời sống nội tâm thường ít thấy của Anderson qua những chi tiết nhỏ như cuốn sổ cá nhân với nét chữ nhỏ, tỉ mỉ, cùng ngân sách in sẵn cho bộ phim đầu tiên, kèm dòng nhắn tay gửi cha: “Đây là nơi 2.000 USD của cha đã đi đâu”.
Lần đầu tiên, kho lưu trữ cá nhân của Wes Anderson được trưng bày tại Anh, sau khi triển lãm từng “gây bão” tại Paris. Tại Design Museum London, hành trình sự nghiệp của đạo diễn tiếp tục được kể lại qua những món đồ trưng bày từ The Phoenician Scheme (2025), như điếu tẩu Dunhill hay con dao găm đính đá quý do nghệ sĩ Harumi Klossowska de Rola chế tác: những món đồ mang đậm dấu ấn cá nhân và thẩm mỹ độc đáo của ông.
Với các “Wesophile” (người hâm mộ phim Wes Anderson chính hiệu) trải nghiệm không chỉ dừng lại ở tủ kính. Bảo tàng còn giới thiệu loạt chiếu phim độc quyền, từ bản ngắn của Bottle Rocket (1993): bộ phim thuở ông bắt đầu sự nghiệp đến Hotel Chevalier (2007), phần mở màn của The Darjeeling Limited, và Castello Cavalcanti (2013), dự án hợp tác cùng Prada
“Wes Anderson: The Archives” diễn ra tại bảo tàng Design Museum, London từ ngày 21/11/2025 đến 26/7/2026.
Ảnh: Luke Hayes
