Tháng Tư vốn là thời điểm của những kế hoạch dịch chuyển, những kỳ nghỉ sớm đón nắng hè và các chuyến công tác quan trọng. Tuy nhiên, bầu trời Đông Nam Á đang đứng trước một kịch bản trầm lắng hơn dự kiến. Những báo cáo mới nhất cho thấy ngành hàng không Việt Nam đang phải gồng mình chuẩn bị cho một đợt cắt giảm chuyến bay. Nguyên nhân cốt lõi đến từ sự đứt gãy đột ngột của nguồn cung nhiên liệu bay, một hệ quả trực tiếp từ vòng xoáy chiến tranh tại Iran.
Việt Nam hiện đang nhập khẩu hơn hai phần ba lượng nhiên liệu bay phục vụ nhu cầu trong nước. Trong đó, Trung Quốc và Thái Lan chiếm tới 60% tổng sản lượng nhập khẩu. Khi cuộc xung đột tại Trung Đông leo thang, hai đối tác cung ứng lớn nhất này đã quyết định dừng xuất khẩu để bảo toàn an ninh năng lượng quốc gia. Theo văn bản từ Cục Hàng không Việt Nam gửi Bộ Giao thông Vận tải vào ngày 9 tháng Ba, nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu là hữu hình và sẽ bắt đầu tác động mạnh mẽ ngay từ đầu tháng sau.
Các hãng hàng không nội địa được yêu cầu rà soát lại toàn bộ kế hoạch khai thác, đặc biệt là các đường bay trong nước. Những hình ảnh về các sân bay nhộn nhịp có thể được thay thế bằng cảnh tượng các tàu bay nằm chờ tại bãi đỗ. Cơ quan quản lý đã chỉ đạo các đơn vị vận hành cảng hàng không chuẩn bị thêm không gian lưu trữ cho những chiếc phi cơ không thể cất cánh. Sự sụt giảm nguồn cung còn đến từ Singapore, nơi vốn là trung tâm trung chuyển năng lượng quan trọng của khu vực, khiến bài toán tìm kiếm nguồn thay thế trở nên khó khăn hơn.
Hai đơn vị đầu mối nhập khẩu lớn là Petrolimex và Skypec cho biết họ chỉ có thể đảm bảo nguồn cung cho đến hết tháng Ba. Skypec đã đưa ra khuyến nghị thắt chặt vận tải hàng không, ưu tiên cho những lộ trình nội địa thực sự thiết yếu nếu xung đột kéo dài. Quyết định này được đưa ra ngay sau khi Trung Quốc ban hành lệnh cấm xuất khẩu nhiên liệu tinh chế vào ngày 11 tháng Ba, nối tiếp động thái tương tự của Thái Lan trước đó vài ngày.
Dù các giải pháp ngoại giao đang được thúc đẩy, giới chuyên gia vẫn nhìn nhận đây là một thách thức lớn. Việc tìm kiếm nhà cung cấp mới từ Hàn Quốc, Nhật Bản hay Ấn Độ trong bối cảnh hiện tại là một thử thách về cả thời gian lẫn chi phí. Hai nhà máy lọc dầu trong nước vốn đang vận hành hết công suất để phục vụ các sản phẩm dầu khác, nên việc gia tăng sản lượng nhiên liệu bay ngay lập tức là điều gần như bất khả thi.
Gánh nặng kinh tế không dừng lại ở sự khan hiếm nguồn cung. Giá nhiên liệu bay tại thị trường Singapore hiện đã chạm mốc 157 USD mỗi thùng, cao hơn gấp rưỡi so với thời điểm trước xung đột. Chi phí đầu vào tăng vọt khiến nhiều đường bay rơi vào tình trạng thua lỗ. Các doanh nghiệp đầu mối đang rơi vào tình cảnh chạm ngưỡng hạn mức tín dụng tại các ngân hàng, buộc họ phải kêu gọi những cơ chế tài chính linh hoạt hơn để duy trì vận hành cho đến khi thị trường bình ổn trở lại.
Đối với những người yêu thích xê dịch hay các doanh nhân thường xuyên di chuyển, thông tin này mang đến một sự thay đổi lớn trong tư duy tiêu dùng. Khái niệm về những chuyến đi ngẫu hứng có thể sẽ tạm thời nhường chỗ cho sự tính toán kỹ lưỡng hơn. Việt Nam với tiềm năng du lịch to lớn chắc chắn sẽ tìm thấy hướng đi qua những thỏa thuận quốc tế và sự nỗ lực của các doanh nghiệp nội địa.
Theo: Reuters
