Sau thành công của Na Tra (Ne Zha 2), điện ảnh hoạt hình Trung Quốc tiếp tục chứng minh một điều: khi biết cách khai thác di sản văn hóa theo tinh thần hiện đại, phòng vé sẽ không còn là bài toán khó. Và mùa hè 2025, minh chứng rõ ràng nhất chính là Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng (tựa gốc: Nobody): phim hoạt hình 2D vừa ra rạp đã trở thành một “hiện tượng quốc dân”. Bộ phim vừa khiến khán giả phấn khích bởi phần hình ảnh đậm chất truyền thống, vừa chạm đúng tâm lý của những con người bình thường trong đời sống hiện đại.
Theo số liệu từ nền tảng bán vé Maoyan, Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng đã vượt mốc 1,1 tỷ nhân dân tệ (khoảng 153 triệu USD) chỉ sau 20 ngày ra rạp, thành tích này khiến tác phẩm được xếp vào nhóm những cú hit nổi bật nhất mùa hè 2025. Nhưng phòng vé chỉ là bề mặt. Điều đáng nói hơn là: vì sao một bộ phim hoạt hình 2D với phong cách tưởng chừng cũ kỹ lại có thể có sức hút mạnh mẽ đến khán giả hiện đại như vậy?
Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng: khi nhân vật phụ bước lên làm nhân vật chính
Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng được lấy cảm hứng từ Tây Du Ký, tiểu thuyết kinh điển thế kỷ 16. Nhưng thay vì đi theo lối kể quen thuộc xoay quanh Đường Tăng và bốn thầy trò, bộ phim chọn một hướng đi mới mẻ hơn: câu chuyện được nhìn qua góc nhìn của bốn “yêu quái vô danh” – những nhân vật phụ từng lướt qua nguyên tác mà gần như không ai nhớ tên.
Bốn kẻ bị xem là “không ai cả” gồm: một yêu heo rừng, một yêu cóc, một chồn tinh, và một quái vật khỉ đột. Mỗi đứa một vẻ nhưng đều có điểm chung là nghèo khố rách áo ôm và công lực hạng bét. Cả nhóm cũng bước vào một hành trình giống như chuyến thỉnh kinh – nhưng lần này, không phải để hoàn thành sứ mệnh thần thoại, mà là để tìm một câu trả lời cho chính cuộc đời mình: nếu không có phép màu, không có người giúp đỡ, không có anh hùng đến cứu, họ sẽ đi đến đâu?
Đây không phải yêu quái mà là “chúng ta”
Không ít người chia sẻ rằng họ bước vào rạp với tâm thế xem một bộ phim giải trí nhẹ nhàng, nhưng lại rời đi trong trạng thái xúc động. Bởi Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng có một “vũ khí” rất đặc biệt: các nhân vật tuy mang hình hài yêu quái, nhưng số phận của họ lại phản chiếu quá rõ những con người ngoài đời thực.
Yêu quái heo rừng thi trượt vào Đại Vương Động không phải vì thiếu cố gắng, mà vì không có quan hệ, không có chỗ dựa. Yêu quái cóc thì giống hệt một nhân viên văn phòng điển hình: một bánh răng nhỏ trong cỗ máy lớn, chỉ cần mắc một lỗi vụn vặt cũng có thể bị thay thế và sa thải. Câu chuyện của họa sĩ gà thì phản ánh trăn trở của người làm sáng tạo. Khi yêu quái heo và cóc tìm đến để nhờ phác hoạ chân dung Đường Tăng. Vì quá mệt mỏi trước những yêu cầu, hoạ sĩ gà dù có kỹ năng ổn đến đâu, cũng phải hạ cái tôi cá nhân để chiều theo ý kiến của khách hàng.
Một người dùng Douyin từng so sánh: trong Tây Du Ký, thầy trò Đường Tăng thường có “quý nhân phù trợ” đúng lúc hiểm nguy. Nhưng bốn kẻ vô danh trong phim thì không có đặc quyền ấy. Chính điều này khiến khán giả có thể cười trước những mơ mộng viễn vông của yêu quái lợn ngốc nghếch nhưng vài giây sau có thể im lặng chua xót vì thấy hình bóng mình trong đó.
Chúng ta đều từng bước vào đời với ước mơ làm “đại thánh” xoay chuyển vạn vật, nhưng thực tế lại là kẻ vô danh “chà nồi”, “vót tên” ở một ngọn núi mang tên miếng cơm manh áo. Tham vọng thì lớn nhưng rốt cuộc chúng ta có đủ khả năng, hỗ trợ và may mắn, để cuối cùng cũng chỉ loay hoay với những vụn vặt hàng ngày. “Việc gì mình không làm được thì mình có thể vừa khóc vừa làm”. Câu nói này và hình ảnh chú ngựa nhỏ Tiểu Mã vừa chạy vừa khóc từng viral cõi mạng dường như có nét tương đồng với câu chuyện của mỗi nhân vật trong phim.
Giá trị Khổng giáo đi cùng tinh thần thời đại
Điều khiến Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng nổi bật nằm ở chính cách bộ phim vận dụng hồn cốt văn hóa truyền thống để kể một câu chuyện mang nỗi niềm thời đại. Ẩn dưới lớp vỏ cổ tích và chất liệu lấy cảm hứng từ Tây Du Ký là những tư tưởng quen thuộc của Nho giáo: từ “biết mệnh trời”, tinh thần sống vì cộng đồng cho đến sự hy sinh như một lựa chọn mang tính trách nhiệm.
Tuy vậy, bộ phim không biến những giá trị ấy thành một bài giảng đạo đức. Các nhân vật trong phim không phản kháng chỉ để tạo kịch tính, cũng không cam chịu số phận theo kiểu bi lụy. Họ vẫn mang nét hài hước, hóm hỉnh nhưng vẫn tỉnh táo trước thực tế, hiểu rõ giới hạn của bản thân, dám đánh đổi và quan trọng nhất, dám bước tiếp để tự vượt qua chính mình. Chính thái độ ấy khiến câu chuyện tưởng như cổ điển lại trở nên gần gũi, như thể đang phản chiếu nhịp sống và tâm trạng của khán giả hôm nay.
Ở tầng nghĩa rộng hơn, bộ phim gửi đi một thông điệp rất đời: không phải ai cũng sinh ra để trở thành “Tề Thiên Đại Thánh”, nhưng bất kỳ ai cũng có thể trở thành anh hùng, ít nhất là anh hùng của chính cuộc đời mình.
Một lời nhắc về “thời vàng son”
Bên cạnh cách khai thác cốt truyện, phim còn thuyết phục khán giả bằng yếu tố hình ảnh. Bộ phim lựa chọn phong cách 2D như một tuyên ngôn thẩm mỹ: vừa gợi nhớ những tác phẩm hoạt hình kinh điển của Trung Quốc, vừa mang dáng dấp hội hoạ truyền thống, gần với tinh thần tranh thuỷ mặc. Từ làn khói bếp mỏng, ánh nắng loang qua kẽ lá cho đến sắc độ của thiên nhiên, mọi chi tiết đều được đưa lên màn ảnh bằng một vẻ đẹp mềm mại, tinh tế và giàu chất thơ.
Lựa chọn ấy cũng không phải ngẫu nhiên, bởi đứng sau dự án là Shanghai Animation Film Studio: xưởng phim hoạt hình lâu đời thành lập từ năm 1957, từng góp phần tạo nên ký ức của nhiều thế hệ qua những tác phẩm được xem như biểu tượng: Havoc in Heaven, Nezha Conquers the Dragon King, Lotus Lantern… Chính nền tảng ấy giúp Tiểu yêu quái núi Lãng Lãng không chỉ “vẽ đẹp”, mà còn chạm được vào một di sản thẩm mỹ đã từng định hình cả một thời kỳ hoạt hình Trung Quốc.
Và để hoàn thiện cú chạm hoài niệm đó, bộ phim còn khéo léo cài thêm một cảnh bonus ngắn khoảng 10 giây ở phần mở như một lời chào ký ức thân tình dành cho những khán giả đã lớn lên cùng thời kỳ vàng son của hoạt hình 2D.
Bộ phim khép lại với câu đề tặng: “Dành cho những ai đã dũng cảm bắt đầu” là lời khích lệ cho những ai vẫn đang vật lộn với cuộc sống ngoài kia. Nó nhắc nhở chúng ta rằng trong một thế giới đầy chông gai, chỉ riêng hành động dám bắt đầu thôi đã là một sự dũng cảm.
Ảnh: Nobody/Weibo
