Tôi hẹn Tom Trandt vào giữa trưa của một ngày cuối hạ vẫn còn oi ả. Chúng tôi tìm quán cà phê yên tĩnh, gần cửa hàng MÔI ĐIÊN để trò chuyện. Trước mặt tôi là nhà thiết kế giản dị với áo phông đen, quần jogger xám. Nếu không biết trước, chẳng ai đoán được anh là người đứng sau thương hiệu thời trang luôn đứng bên ngoài những khuôn phép. Sau ngụm cà phê đầu tiên, anh hồi tưởng lại những ngày MÔI ĐIÊN chỉ mới là giấc mộng ấp ủ trong tâm trí.
Sướng quá hóa thành… “ĐIÊN”
Với sinh viên thời trang, lộ trình gần như định sẵn: rời ghế nhà trường, ra mắt thương hiệu riêng và tự mình thử sức với kinh doanh. Nhiều người làm vì tiền, có người vì đam mê. Còn với Tom Trandt, MÔI ĐIÊN được “thai nghén” từ một cảm xúc rất khác. Sự sung sướng thuần khiết khi tìm thấy một món đồ đáng để giữ. “Tôi bắt đầu với MÔI ĐIÊN từ trải nghiệm mua sắm của riêng mình”, anh kể. Hồi còn là sinh viên ở New York, anh thường lượn lờ qua một cửa hiệu vintage bé xíu trên đường số 19. Thỉnh thoảng, giữa những giá treo cũ kỹ, anh bất ngờ bắt gặp món đồ độc nhất vô nhị − thứ mang lại niềm vui khó tả. Với anh, trải nghiệm mua sắm đó là “một cảm xúc rất chân thành và mang lại rất nhiều niềm vui”.
Chính thứ cảm xúc nguyên sơ khi chạm vào thời trang ấy, đã trở thành mạch nguồn sáng tạo nuôi dưỡng MÔI ĐIÊN. Và cứ thế, cảm xúc này kéo theo cảm xúc khác: từ “sướng” mà hóa thành “điên”. Từ trải nghiệm mua sắm năm xưa, Tom Trandt biến MÔI ĐIÊN thành kho lưu trữ ký ức. Nơi đây, mỗi món đồ đều mang theo câu chuyện riêng và khiến người ta muốn giữ lại mãi.
“Chúng có thể đặc biệt hơn một chút, nhưng đồng hành cùng họ trên quãng đường dài. Như chiếc áo tôi mua ở cửa hàng ấy, đến giờ đã hơn mười lăm năm mà như mới, dù vẫn mặc nó thường xuyên. Với tôi, đó là một khoản đầu tư hợp lý và mang lại giá trị bền lâu. Bắt nguồn từ trải nghiệm đó, tôi luôn muốn sản phẩm của MÔI ĐIÊN cũng giống như vậy”, Tom Trandt chia sẻ.
“Người điên vô thường trong trần thế”
Nếu không có chất “điên”, nhà thiết kế dễ rơi vào vùng an toàn, sản phẩm đẹp nhưng vô hồn. Còn điên bao nhiêu, điên kiểu gì, lại tùy vào cách diễn giải và triết lý của từng người. Với Tom, điên nằm ở tinh thần thử nghiệm trên những chi tiết nhỏ nhưng đủ tạo nên DNA của thương hiệu. “Khi nhìn lại sản phẩm của MÔI ĐIÊN, tôi nghĩ đến tính ứng dụng nhưng vẫn có chi tiết thử nghiệm đặc biệt. Chẳng hạn chi tiết origami, lặp lại xuyên suốt nhiều thiết kế”, anh nói. Một ví dụ rõ ràng là chiếc áo Gấp. Ở trạng thái gấp gọn, nó chỉ là một hình vuông phẳng. Nhưng chỉ cần bung ra, cả cấu trúc lập tức biến thành một thiết kế đầy bay bướm.
Nhưng “điên” của MÔI ĐIÊN không bùng phát ồ ạt mà nhỏ giọt, từng bước, để ở lại lâu dài trong tâm trí. “Từ bộ sưu tập thứ mười một trở đi, MÔI ĐIÊN đều thử nghiệm kỹ thuật mới, nhưng vẫn còn ở mức nhẹ nhàng. Tôi chưa muốn đẩy nó lên cao trào”, Tom cho biết . “Chúng tôi đi chậm rãi, từng bước một, không vội. Như chi tiết gấp, chúng tôi đã thử trong hai đến ba bộ sưu tập khác nhau rồi”, nhà thiết kế nói thêm. “Kỹ thuật mới luôn đeo bám tôi. Cứ nghĩ mãi, rồi lại muốn làm thêm gì đó với nó. Thêm một chút, rồi một chút nữa, để cải thiện dần dần”.
Kỹ thuật mới luôn đeo bám tôi. Cứ nghĩ mãi, rồi lại muốn làm thêm gì đó với nó. Thêm một chút, rồi một chút nữa, để cải thiện dần dần
Cái “điên” ấy cũng mở rộng sang những thử thách về chất liệu. Từ cuộn vải deadstock cũ kỹ, MÔI ĐIÊN đã bắt đầu hành trình của mình. Khi được hỏi về chất liệu độc quyền của MÔI ĐIÊN, tính đến thời điểm hiện tại. Tom Trandt trả lời không cần suy nghĩ: Toang. “Chất liệu độc quyền nhất là Toang. Chúng tôi đã lấy những off-cut (vải thừa) từ các áo dập pli để làm thành chiếc túi Toang, hay còn gọi là túi Ba gang”.
Liệu có nên đặt niềm tin vào một kẻ điên? Khi chọn “đâm đầu” với vải deadstock, Tom Trandt và MÔI ĐIÊN từng vấp phải không ít ánh nhìn nghi hoặc. Nhưng thời gian đã chứng minh: chiếc túi Ba gang − Toang vẫn đều đặn bán từ năm 2018 đến nay, áo dập pli sau bảy năm vẫn là “best-seller” của thương hiệu. Thành công dài hơi của những sản phẩm ấy cho thấy, màn thử nghiệm liều lĩnh này không phải ngẫu hứng, mà là tầm nhìn có chiến lược.
Với Tom Trandt, thử nghiệm chất liệu mới, nhất là các loại vải thân thiện với môi trường, phải đi đôi với nhu cầu thực tế. Mỗi sản phẩm vẫn phải ứng dụng và bán được. Vì nếu món đồ ấy không tìm được chỗ đứng trên thị trường, tác động đến ý thức người tiêu dùng thì mục đích ban đầu cũng chỉ ở trên giấy. Từ hướng đi ít ai dám đương đầu, MÔI ĐIÊN đã biến sự bền vững trở thành một phần không thể tách rời trong DNA của thương hiệu.
Cú lội ngược dòng
Tên gọi MÔI ĐIÊN như vận vào người, từ những ngày đầu đến sau hơn tám năm. Người ta kỳ vọng, MÔI ĐIÊN là phải “điên” theo cách chỉ một kẻ điên thực thụ mới dám. Nhưng kẻ điên đâu dễ bị đóng khung.
Hơn tám năm trước, MÔI ĐIÊN chỉ đơn giản là “chiếc phễu” để Tom Trandt “trút” cá tính và những xúc cảm riêng. Không tính toán, không rào cản mà chỉ dành cho bản thân anh. “Trước đây, tôi rất tùy hứng và tung ra hết những gì có trong đầu. Nhưng khi nhìn lại, tôi nhận ra chúng không được trau chuốt lắm. Chúng có thể trông rất lạ mắt. Thế nhưng, đó không phải là con người tôi, nên tôi mới dứt khoát không làm nữa”.
Từ tùy hứng đó, Tom đã nhận ra mình cần một định hướng rõ ràng hơn. Anh nói: “Hiện tại, MÔI ĐIÊN chính là con người tôi, tức là mọi thứ, mọi sản phẩm phải suy nghĩ nhiều hơn một chút”. Giữa kỷ nguyên số hối hả săn lùng cú hit viral, MÔI ĐIÊN chọn cú lội ngược dòng. Các thiết kế tĩnh lặng hơn, kéo dài tuổi thọ quần áo, phần dễ lãng quên của thời trang bền vững. Cùng với đó, thương hiệu đặt trải nghiệm mặc lên hàng đầu, thay vì để cảm xúc nhất thời chi phối sáng tạo.
Hiện tại, MÔI ĐIÊN chính là con người tôi, tức là mọi thứ, mọi sản phẩm phải suy nghĩ nhiều hơn một chút
Dù đã rũ bỏ hình ảnh cũ, MÔI ĐIÊN vẫn khiến người ta không ngừng thắc mắc. Im lặng trước cơn bão mạng xã hội và từ bỏ những “cú hit” truyền thông ồn ào, liệu thương hiệu còn thật sự điên như thuở ban đầu? Với Tom Trandt, câu trả lời lại khác. Điên − như bất kỳ tính từ nào, là sản phẩm của cái nhìn chủ quan. Vì thế, nguồn năng lượng bất tuân, gắn với tên và bản sắc MÔI ĐIÊN, mang hàm nghĩa bao quát và cởi mở hơn.
Nếu điên vì thiết kế bứt phá hay chiến dịch quảng bá nổi loạn, đó chỉ là cảm xúc nhất thời. Thực ra, điên theo Tom Trandt là đi ngược lại với đám đông. Khi mọi người đổ lên mạng xã hội, anh chọn quay về bên trong. Khi trào lưu Y2K phóng khoáng bùng nổ, MÔI ĐIÊN lại kín đáo. Qua mỗi lần ra mắt các bộ sưu tập, anh đều trung thành với hướng đi mới.
“Dần dần, tôi định nghĩa điên với nhiều tầng nghĩa hơn. Vẫn là MÔI ĐIÊN, vẫn quái, vẫn mặn, vẫn điên nhưng chỉ điên theo cách khác biệt”. Và MÔI ĐIÊN vẫn trụ vững giữa thị trường đầy biến động, giữa lúc nhiều thương hiệu tái định vị độ nhận diện. Sau hơn tám năm, Tom Trandt hiểu rằng điên không phải gây chú ý, mà để không bao giờ bị hòa tan.
Dần dần, tôi định nghĩa điên với nhiều tầng nghĩa hơn. Vẫn là MÔI ĐIÊN, vẫn quái, vẫn mặn, vẫn điên nhưng chỉ điên theo cách khác biệt
Những giấc mơ sắp kể
Chiếc áo dập pli Nameless Pleated Shirt, được đồn đoán xuất hiện trong The Devil Wears Prada 2. Một lần nữa, MÔI ĐIÊN trở thành tâm điểm chú ý. Nếu lời đồn là sự thật, đó là khoảnh khắc tỏa sáng mà bất kỳ thương hiệu nào cũng khao khát.
Tuy nhiên, đi sâu vào lớp lang hào nhoáng, Tom nhận ra những cơ hội này không bền vững, bởi anh không thể kiểm soát mọi thứ.
“Những thứ tôi kiểm soát được là xây dựng độ nhận diện thương hiệu đủ mạnh. Khi khách hàng nhìn thấy thiết kế của MÔI ĐIÊN, họ tức khắc sẽ nhận ra. Giống như tôi không thể quyết định trang phục cho người mặc. Thế nhưng, tôi có thể kiểm soát cách tiếp cận đúng nhóm đối tượng”, anh cho biết.
Tom không phủ nhận giá trị của những cơ hội tốt. Tuy nhiên, sau phút tỏa sáng, anh luôn nhắc mình trung thành với lối đi riêng, thay vì để cơ hội mới làm lệch hướng. “Tôi muốn MÔI ĐIÊN tự tạo ra những khoảnh khắc ấy trong tương lai. Thương hiệu dựa vào chính bản sắc của mình, không vì chiến lược PR hay bất kỳ mối quan hệ nào”. Cũng như câu thành ngữ “hữu xạ tự nhiên hương”, một thương hiệu khi đủ sâu và đủ khác biệt sẽ tự khắc lan tỏa. Sự cuốn hút ấy bền bỉ hơn mọi chiến dịch truyền thông, vì nó xuất phát từ gốc rễ bản sắc.
Cũng như câu thành ngữ “hữu xạ tự nhiên hương”, một thương hiệu khi đủ sâu và đủ khác biệt sẽ tự khắc lan tỏa. Sự cuốn hút ấy bền bỉ hơn mọi chiến dịch truyền thông, vì nó xuất phát từ gốc rễ bản sắc
Vì thế, MÔI ĐIÊN không vội dấn thân vào dự án mới. Nhà thiết kế điều chỉnh lịch ra mắt bộ sưu tập, phù hợp tuần lễ thời trang quốc tế, đồng thời mở cánh cửa tiến ra thị trường toàn cầu. Hé lộ về bộ sưu tập sắp ra mắt vào tháng Chín − D(I)ENIM, anh chia sẻ: “Đây là một cách chơi chữ từ ‘denim’ và tên thương hiệu. Câu chuyện thiết kế sẽ xoay quanh màn thử nghiệm táo bạo trên nền chất liệu denim, kết hợp với kiểu dệt vải boro của Nhật Bản. Lần ra mắt này đánh dấu bước đệm đầu tiên cho vòng tuần hoàn phát triển chất liệu mới của thương hiệu”.
“Ngày trước, với tôi, thời trang là nghệ thuật. Nhưng giờ đây, nó là món đồ chơi dành cho người lớn”. Vì thế, trong bộ sưu tập D(I)ENIM, anh còn muốn nhấn mạnh hơn vào sự linh hoạt của quần áo, nhất là phom dáng thiết kế. Giống như bộ lego lắp ráp, nó giúp người mặc tự do sáng tạo, thay vì chỉ thấy đẹp là đủ.
Cuộc trò chuyện khép lại bằng câu hỏi về lời khuyên dành cho nhà thiết kế trẻ. Tôi vừa hỏi, anh không chần chừ đáp: “Đừng làm!”. Cả hai bật cười. Nhưng anh nhanh chóng bổ sung. “Còn nếu đã quyết tâm, họ cần kiên định và sẵn sàng gỡ rối những mắt xích trong hệ thống thời trang vốn phức tạp hơn vẻ bề ngoài”.
“Vậy ngoài MÔI ĐIÊN, Tom có muốn làm gì khác không?”, tôi hỏi. “Tôi cũng không biết, bởi mình còn nhiều giấc mơ khác. Tôi thích kẹo và có thể sẽ làm thương hiệu về kẹo…”, anh đáp lời tôi. Nhưng dù là MÔI ĐIÊN hay bất kỳ thương hiệu nào, anh luôn đặt ra câu hỏi: Nó sẽ khác thế nào so với những gì thị trường đang có? Câu hỏi tuy giản đơn nhưng anh biến thành kim chỉ nam. Vì chỉ những cái đầu “điên” mới dám bước vào vùng chưa ai chạm tới.
Ảnh: NVCC
