Kể từ khi ra mắt vào năm 1965, Dune của Frank Herbert đã trở thành một trong những tiểu thuyết khoa học viễn tưởng có sức ảnh hưởng lớn nhất mọi thời đại. Không chỉ gieo mầm trí tưởng tượng cho nhiều thế hệ độc giả, tác phẩm còn truyền cảm hứng cho vô số nhà làm phim, nhà sáng tạo và những người say mê các thế giới giả tưởng.
Với đạo diễn Denis Villeneuve, Dune là “giấc mơ kéo dài cả đời” mà ông luôn khao khát được đưa lên màn ảnh. Trung thành với tinh thần nguyên tác, Dune: Part One theo chân Paul Atreides (Timothée Chalamet) trên hành trình trưởng thành giữa những biến động chính trị. Sau khi gia tộc Atreides tiếp quản Arrakis, hành tinh sa mạc duy nhất trong thiên hà sản sinh Spice, nguồn tài nguyên quý giá bậc nhất vũ trụ, Paul dần khám phá năng lực đặc biệt của bản thân và bước vào cuộc chiến định đoạt vận mệnh của cả đế chế.
Sang Dune: Part Two, câu chuyện mở rộng cả về quy mô lẫn chiều sâu. Sau biến cố của gia tộc, Paul sát cánh cùng người Fremen để chống lại nhà Harkonnen và Hoàng đế, đồng thời từng bước hiện thực hóa lời tiên tri về “Đấng Cứu Thế”. Cuộc hành trình ấy cũng đẩy anh đến trước lựa chọn khó khăn giữa tình yêu, quyền lực và số phận, khép lại bằng khoảnh khắc Paul chính thức trở thành tâm điểm của một cuộc thánh chiến có thể làm thay đổi toàn bộ thiên hà.
Chính cái kết đầy kịch tính Dune: Part Two đã đẩy kỳ vọng dành cho phần tiếp theo lên cao. Ngay từ những hình ảnh đầu tiên được hé lộ, Dune: Part Three nhanh chóng trở thành tâm điểm bàn luận của cộng đồng yêu điện ảnh. Không để người hâm mộ chờ đợi quá lâu, Denis Villeneuve vừa chính thức tung trailer đầu tiên, mở ra chương tiếp theo trong hành trình của Paul Atreides.
Lấy bối cảnh hơn một thập kỷ sau khi Paul Atreides lên ngôi Hoàng đế, phần ba của phim xoáy sâu vào cái giá của quyền lực. Từng được tôn sùng như vị cứu tinh, Paul giờ đây phải đối diện với hệ quả từ cuộc thánh chiến được thực hiện nhân danh mình, khi hàng tỷ sinh mạng đã bị cuốn vào vòng xoáy chiến tranh.
Giữa những âm mưu chính trị, các phe phái nổi dậy và những thế lực luôn rình rập lật đổ ngai vàng, Paul buộc phải đưa ra những lựa chọn có thể quyết định vận mệnh của cả Đế chế. Trong khi đó, mối quan hệ với Chani ngày càng rạn nứt, biến người phụ nữ anh yêu thành mắt xích quan trọng trong bi kịch đang dần hình thành.
Những bí mật còn lại vẫn chờ được hé lộ trên màn ảnh rộng vào tháng 12 sắp. Trong lúc đếm ngược đến ngày khởi chiếu, người hâm mộ có thể tìm lại bầu không khí của Dune qua những tác phẩm mang nhiều điểm tương đồng dưới đây.
Blade Runner 2049 (2017)
Nếu muốn làm quen với ngôn ngữ điện ảnh của Denis Villeneuve trước khi trở lại hành tinh cát Arrakis, Blade Runner 2049 là lựa chọn không thể bỏ qua. Bộ phim theo chân sĩ quan K (Ryan Gosling) trong hành trình khám phá một bí mật có thể thay đổi tương lai nhân loại, đồng thời tái hiện một thế giới đổ nát bằng những khung hình tối giản, hùng vĩ và giàu chất suy tưởng. Từ trường đoạn Las Vegas phủ đầy cát bụi đến cảm giác cô độc trước không gian rộng lớn, Blade Runner 2049 mang nhiều dư âm thị giác sẽ khiến người hâm mộ Dune cảm thấy quen thuộc.
Dune (1984)
Trước Denis Villeneuve, đạo diễn David Lynch cũng từng đưa Dune lên màn ảnh rộng vào năm 1984. Nội dung phim cũng được khai thác trung thành với nguyên tác. Dù bị đánh giá là quá tham vọng khi cố gói gọn một nguyên tác đồ sộ trong thời lượng hơn hai giờ, Dune (1984) vẫn trở thành tác phẩm mang tính biểu tượng nhờ ngôn ngữ hình ảnh siêu thực, thiết kế mỹ thuật độc đáo và dấu ấn đậm nét của David Lynch. Đây cũng là lựa chọn đáng xem để hiểu vì sao Dune từng được xem là một trong những tác phẩm “khó chuyển thể” nhất lịch sử điện ảnh, và lý do vì sao Villeneuve quyết định chia tác phẩm thành nhiều phần.
Jodorowsky’s Dune (2013)
Nếu muốn hiểu vì sao Dune từ lâu được xem là “bài toán khó” của Hollywood, đừng bỏ qua bộ phim tài liệu Jodorowsky’s Dune. Đạo diễn Frank Pavich đã kể lại quá trình sản xuất vĩ đại và sự sụp đổ của dự án đầy tham vọng của đạo diễn Alejandro Jodorowsky.
Dù không bao giờ được thực hiện, dự án này đã để lại một di sản văn hóa khổng lồ. Vào năm 1974, đạo diễn Alejandro Jodorowsky bắt đầu dự án chuyển thể Dune của Frank Herbert. Tầm nhìn của ông cực kỳ khác thường: ông dự định làm một bộ phim dài tới 10-15 giờ, và sẵn sàng thay đổi nguyên tác để theo đuổi. Ông quy tụ dàn diễn viên trong mơ với những cái tên lừng lẫy như Salvador Dalí, Orson Welles, Mick Jagger và Gloria Swanson.
Dự án còn được “hậu thuẫn” bởi một đội ngũ “chiến binh” sáng tạo mà Jodorowsky gọi là các “spiritual warriors” (chiến binh tinh thần), bao gồm các nghệ sĩ như H.R. Giger (người sau này thiết kế Alien), họa sĩ truyện tranh Moebius (Jean Giraud), và Dan O’Bannon. Hàng nghìn bản phác thảo, storyboard và thiết kế ý tưởng đã được hoàn thiện trước khi dự án đổ vỡ vì kinh phí khổng lồ và tham vọng vượt xa chuẩn mực Hollywood thời bấy giờ.
Các studio phim đã từ chối tài trợ, và dự án bị hủy bỏ vào năm 1976. Tuy nhiên, cuốn sách nghệ thuật (artbook) của dự án đã được lưu truyền rộng rãi trong giới làm phim Hollywood và được tôn sùng như một “bộ phim vĩ đại nhất chưa từng được thực hiện”. Những ý tưởng hình ảnh, thiết kế mỹ thuật và đội ngũ sáng tạo của dự án sau đó tiếp tục định hình hàng loạt tác phẩm khoa học viễn tưởng kinh điển như Alien, Blade Runner hay Star Wars, biến giấc mơ dang dở ấy thành một trong những huyền thoại lớn nhất lịch sử điện ảnh.
John Carter (2012)
Nếu yêu thích những chuyến phiêu lưu đậm chất kỳ ảo giữa sa mạc, John Carter (2012) là một gợi ý đáng xem. Chuyển thể từ tiểu thuyết A Princess of Mars của Edgar Rice Burroughs, bộ phim theo chân cựu binh John Carter (Taylor Kitsch) sau khi bất ngờ bị đưa đến sao Hỏa.
Tại hành tinh đỏ khô cằn, anh bị cuốn vào cuộc chiến giữa các nền văn minh, những âm mưu tranh giành quyền lực và lời tiên tri có thể thay đổi vận mệnh cả thế giới. Dù mang màu sắc phiêu lưu đại chúng, giải trí hơn Dune, John Carter vẫn gợi nhớ đến Arrakis qua những sa mạc trải dài bất tận, các bộ tộc bản địa cùng câu chuyện về một người ngoài cuộc dần trở thành nhân vật trung tâm của lịch sử.
Ender’s Game (2013)
Nếu yêu thích những cuộc chiến quân sự ngoài không gian, Ender’s Game là lựa chọn không nên bỏ lỡ. Chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Orson Scott Card, bộ phim theo chân Ender Wiggin (Asa Butterfield), một thần đồng được tuyển chọn vào học viện quân sự để chỉ huy lực lượng Trái Đất trong cuộc chiến chống chủng tộc ngoài hành tinh Formics. Xen giữa những màn giao tranh hoành tráng là câu chuyện về gánh nặng của người được chọn và những quyết định có thể thay đổi vận mệnh của cả một nền văn minh, tạo nên nhiều điểm giao thoa với Dune.
Nausicaä of the Valley of the Wind (1984)
Bên cạnh chính trị và quyền lực, Dune còn được xem là một trong những tác phẩm khoa học viễn tưởng tiêu biểu về sinh thái học và mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên. Nếu muốn khám phá góc nhìn ấy, hãy tìm đến tuyệt tác hoạt hình Nausicaä of the Valley of the Wind (1984) của Hayao Miyazaki.
Lấy bối cảnh một Trái Đất hậu tận thế bị bao phủ bởi khu rừng độc và những sinh vật khổng lồ, bộ phim theo chân công chúa Nausicaä trên hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa con người và tự nhiên, thay vì chinh phục hay hủy diệt nó. Giống Dune, Nausicaä of the Valley of the Wind đặt môi trường vào trung tâm câu chuyện, biến thiên nhiên không chỉ thành bối cảnh mà còn là một thực thể sống, có tiếng nói và ảnh hưởng trực tiếp đến vận mệnh của cả nền văn minh.
Interstella 5555: The 5tory of the 5ecret 5tar 5ystem (2003)
Ở địa hạt hoạt hình, trí tưởng tượng đồ sộ của Dune cũng có thể được tìm thấy trong Interstella 5555: The 5tory of the 5ecret 5tar 5ystem. Đây là dự án hợp tác giữa bộ đôi Daft Punk và huyền thoại manga – anime Leiji Matsumoto, người được mệnh danh là “cha đẻ của space opera” trong hoạt hình Nhật Bản.
Không lời thoại, bộ phim kể câu chuyện về một ban nhạc ngoài hành tinh bị bắt cóc và lợi dụng như công cụ của ngành công nghiệp giải trí trên Trái Đất. Được kể hoàn toàn qua âm nhạc của album Discovery, Interstella 5555 mở ra một vũ trụ vừa lãng mạn vừa hùng vĩ, nơi những chuyến du hành giữa các vì sao, các đế chế và số phận của từng nhân vật gợi nhớ đến quy mô sử thi đã làm nên sức hút của Dune.
Ảnh: Imdb
