Với vai trò là đạo diễn âm nhạc của Wonderfruit, Ouissam Mokretar đã tái định vị vị thế của nghệ sĩ châu Á trên bản đồ âm nhạc quốc tế. Edition 2025, lễ hội thu hút 30,000 người, không ít từ Việt Nam, đến Nhật Bản, Hong Kong. Đáng chú ý là line-up nghệ sĩ Châu Á được đặc biệt đón chờ – họ không còn xuất hiện như một “màu sắc thêm vào” cho đủ đa dạng, mà đứng ngang hàng với các headliner toàn cầu – như FKJ. Với anh, việc xây dựng một chương trình festival không chỉ có line-up, mà còn có thể xây dựng một trải nghiệm nơi tài năng được nhìn nhận bằng giá trị thực, không qua lăng kính địa lý hay số lượt theo dõi.
Ouissam không lãng mạn hóa “không gian và cộng đồng”. Anh xem vai trò của người làm văn hóa như một kiến trúc sư: tạo nền tảng, thiết lập chuẩn mực, bảo vệ tinh thần cởi mở, rồi lùi lại phía sau để những kết nối tự nảy mầm. Ở đó, âm nhạc không chỉ để giải trí, mà là công cụ định hình tư duy, mở rộng biên độ thẩm mỹ và đặt lại câu hỏi về cách chúng ta cùng tồn tại trong một đô thị đang chuyển mình.
Esquire Việt Nam: Nếu phải chọn một từ để gói gọn năm 2025 của anh, đó sẽ là gì?
Ouissam Mokretar: Quiet và chaotic. Không hẳn là yên lặng, nhưng là một sự hỗn loạn diễn ra trong im lặng. Tháng 12 đặc biệt căng thẳng – vừa là thời điểm của Wonderfruit, vừa là lúc Savage đóng cửa. Quá nhiều thứ xảy ra cùng lúc.
Công tác chuẩn bị cho Wonderfruit thường bắt đầu từ khi nào?
Thật ra tôi luôn hoạt động cùng Wonderfruit quanh năm. Hiện tại, công tác chuẩn bị đã được bắt đầu cho 2026 rồi. Khi tôi mới tham gia, tôi nghĩ mùa làm việc là từ tháng 5 đến tháng 1. Nhưng bây giờ thì không có điểm dừng – thời điểm hiện tại tôi đã phải bắt tay vào mùa tiếp theo rồi.
Vai trò của anh trong đội ngũ Wonderfruit hiện tại là gì?
Tôi vẫn phụ trách định hướng âm nhạc. Cụ thể, tôi làm cùng Fong – anh ấy lo phần live, còn tôi tập trung chủ yếu vào DJ set. Live band và DJ là hai thế giới khác nhau, nên chúng tôi tách rõ để có thể làm tốt nhất.
Trong quá trình từ ý tưởng đến thực thi, có điều gì ở Wonderfruit gần đây vượt ngoài kỳ vọng của anh?
Enfold stage là không gian âm nhạc down-tempo, ambient. Ban đầu, nó chỉ được xem như một sân khấu phụ – nơi khán giả ghé qua giữa các set lớn. Mọi người không chỉ đứng nghe nhạc; họ ngồi xuống, nằm xuống và ở lại rất lâu. Điều đó cho thấy một nhu cầu rõ ràng: sau nhiều giờ tiếp nhận cường độ âm thanh và năng lượng lớn, khán giả cần một nơi để hạ nhịp. Không phải để rời khỏi lễ hội, mà để tiếp tục tận hưởng trong đó theo một cách khác.
Vì vậy, năm tới chúng tôi sẽ mở rộng Enfold. Không phải để làm nó hoành tráng hơn, mà để không gian này thực sự đúng với chức năng của mình: một nơi để nghỉ ngơi và tái tạo năng lượng.
Với anh, ngày cuối của Wonderfruit có gì khác biệt – tôi cảm nhận có một sự khác biệt hơn so với năm ngoái?
Có chứ, chủ nhật luôn là ngày khó nhất, và cũng là ngày tôi quan tâm nhiều nhất. Sau ba ngày liên tục, khán giả không còn ở trạng thái “hưng phấn ban đầu” nữa. Họ mệt, họ nhạy cảm hơn với âm thanh, và họ cần được dẫn dắt tinh tế hơn.
Tôi muốn ngày cuối cùng không chỉ là phần kết của lễ hội; một thứ khiến người ta nhớ lại và nghĩ: “À, đó là lý do mình ở lại.” Lúc đó, cơ thể và tâm trí bạn đều ở trạng thái khác. Vì vậy âm nhạc cũng phải phản chiếu điều đó. Việc “kéo giãn” âm thanh trên tất cả các stage là cách để tạo ra một cảm giác chung: chúng tôi không muốn mọi người nhớ Wonderfruit chỉ vì những khoảnh khắc cao trào. Chúng tôi muốn họ nhớ cả cảm giác lơ lửng đó.
Một trong những headliner năm nay là FKJ, anh lên kế hoạch với FKJ từ lúc nào?
FKJ đã đến Wonderfruit nhiều lần trước đó, không phải để diễn, mà để tận hưởng. Chúng tôi quen nhau hơn 10 năm. Kỷ niệm 10 năm của Wonderfruit là thời điểm phù hợp để làm điều gì đó khác. Solar Stage, live set, hoàng hôn, đó là điều tôi đã muốn từ lâu.
Với anh, việc nghệ sĩ biểu diễn live quan trọng như thế nào trong việc định hình bản sắc?
Rất quan trọng. Khi nghệ sĩ có thể trình diễn live với chất liệu của riêng họ, họ bước sang một tầng khác. Những không gian của Solar Stage hay B’aan Bardu cho phép nghệ sĩ vượt qua ranh giới, tiếp cận những khán giả mà bình thường họ không gặp; sự phá vỡ khuôn khổ sáng tạo dường như là bắt buộc. Quan trọng là trong thời điểm đó, chúng tôi muốn nghệ sĩ cũng là người được tham dự trong chính show của mình. FKJ là một điển hình – mọi người đã được nghe một màu sắc hoàn toàn khác với những official recordings của anh ta.
Anh nhìn nhận sự phát triển của Wonderfruit trong bối cảnh khu vực như thế nào?
Tôi nghĩ điều khiến Wonderfruit thực sự đặc biệt là tính “cởi mở” của nó. Khi bạn đi festival ở châu Âu, bạn sẽ cảm nhận rất rõ tinh thần châu Âu. Ở Mỹ cũng vậy – mọi thứ xoay quanh hệ sinh thái của nơi đó. Điều đó không sai, nhưng nó tạo ra một giới hạn vô hình.
Wonderfruit thì khác. Ở đây, một nghệ sĩ Nhật có thể đứng cạnh một DJ Việt Nam, rồi tiếp theo là một nhóm nghệ sĩ biểu diễn đến từ Nam Mỹ hay châu Âu – và tất cả đều được đặt trong cùng một hệ giá trị. Không có ai là “ngoại lệ”, không có ai chỉ để làm màu.
Chúng tôi tìm nghệ sĩ có bản sắc rõ ràng, không chạy theo xu hướng. Để được làm việc với những người tin tưởng vào gu âm nhạc của chúng tôi; và khi đã mời được họ, chuyện còn lại thường là tôi không phải lo.
Tôi tin rằng châu Á hiện tại đang ở một vị trí rất thú vị: đủ trẻ để cởi mở, đủ đa dạng để không bị đóng khung. Và Wonderfruit, tôi hy vọng phản ánh được chính trạng thái đó của Đông Nam Á.
Theo anh, Việt Nam cần làm gì để xây dựng một lợi thế bền vững trong bối cảnh Đông Nam Á đang cạnh tranh trở thành điểm đến lý tưởng của nightlife và sáng tạo?
Tôi không nghĩ Việt Nam cần phải “làm” quá nhiều thứ. Những gì quan trọng thường đến một cách tự nhiên, miễn là các không gian sáng tạo được phép tồn tại và phát triển đúng với bản chất của chúng.
Nếu so với mười năm trước, điều dễ nhận ra nhất là các cộng đồng đã bắt đầu kết nối với nhau. Những người từng không biết nhau, giờ gặp nhau qua những không gian nhỏ, những lễ hội, những dự án độc lập. Khi những kết nối đó tiếp tục được nuôi dưỡng, lợi thế bền vững sẽ tự hình thành – không cần ép buộc, không cần chiến lược quá lớn.
Lời khuyên của anh cho thế hệ DJ trẻ?
Đừng cố trở thành phiên bản của bất kỳ ai khác. Hãy xây dựng một bản sắc đủ rõ để người khác nhận ra bạn chỉ qua âm thanh. Nếu bạn thành thật với chính mình và tin vào trực giác của mình, con đường sẽ tự mở ra theo cách tự nhiên nhất.
