Mới đây, tác giả gốc Việt Ocean Vuong vừa được tạp chí Time vinh danh trong danh sách TIME100 Next 2025. Top 100 bao gồm những ngôi sao đang lên có sức ảnh hưởng nhất thế giới. Anh góp mặt cùng nhiều gương mặt tiêu biểu ở các lĩnh vực khác nhau như cầu thủ trẻ Lamine Yamal hay diễn viên Jonathan Bailey. Việc Ocean Vuong góp mặt trong danh sách được xem là một dấu mốc quan trọng, khẳng định tầm ảnh hưởng của anh trong văn chương đương đại. Đồng thời, sự hiện diện này cũng cho thấy tiếng nói của cộng đồng người nhập cư đang ngày càng được lắng nghe trên phạm vi toàn cầu.
Theo đánh giá của hội đồng bình chọn, trong đó có nhà văn Viet Thanh Nguyen, Ocean Vuong sở hữu khả năng kết nối hiếm có với công chúng thông qua những buổi trò chuyện về sách. Giọng nói nhỏ nhẹ nhưng đầy sức hút, cùng phong thái gần gũi, giúp anh tạo nên sự đồng cảm mạnh mẽ nơi độc giả. Ocean Vuong thành công ở cả thơ và tiểu thuyết. Đặc biệt, tác phẩm mới Hoàng đế xứ Gladness đã mở ra hy vọng về sự trở lại của văn chương trong đời sống hiện đại. Bởi hiện nay, thói quen đọc sách toàn cầu có xu hướng suy giảm.
Tiểu thuyết Hoàng đế xứ Gladness -The Emperor of Gladness
Trong Hoàng đế xứ Gladness, Ocean Vuong khai thác bối cảnh một thị trấn công nghiệp cũ tại Connecticut, Mỹ. Ở nơi đây, Hải, một chàng trai gốc Việt 19 tuổi, định tìm đến cái chết trong một đêm mưa xối xả. Cuộc gặp gỡ tình cờ với Grazina, một góa phụ lớn tuổi mắc chứng mất trí nhớ, đã thay đổi hoàn toàn hướng đi cuộc đời cậu.
Từ người đứng trước bờ vực tuyệt vọng, Hải trở thành người chăm sóc cho bà. Qua một năm gắn bó, cậu dần học được cách đối diện với chính mình, gia đình và cộng đồng. Tác phẩm là hành trình khám phá lòng nhân ái, tình người và khả năng chữa lành từ những mối quan hệ tưởng chừng mong manh nhất.
Hồi tháng 5, cuốn tiểu thuyết này được Time bình chọn là một trong những tác phẩm đáng mong chờ nhất năm. Ngay khi phát hành, sách nhận được nhiều đánh giá tích cực từ giới phê bình. Đồng thời, lọt danh sách bán chạy của New York Times và được lựa chọn bởi Câu lạc bộ sách Oprah.
Ngoài thành công thương mại, Ocean Vuong cùng nhà xuất bản Penguin còn cam kết trích 50 cent cho mỗi đơn đặt trước, tối đa 10.000 USD. Toàn bộ số tiền để đóng góp cho Queer Liberation Library, tổ chức phi lợi nhuận cung cấp tài liệu LGBTQ+ miễn phí trực tuyến. Điều này thể hiện rõ cách anh gắn kết hoạt động sáng tác với trách nhiệm xã hội. Anh muốn biến văn chương thành công cụ tạo ra ảnh hưởng tích cực ngoài phạm vi trang sách.
Tiểu thuyết Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian – On Earth We’re Briefly Gorgeous
Trước khi có Hoàng đế xứ Gladness, Ocean Vuong đã để lại dấu ấn sâu đậm với tiểu thuyết đầu tay Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian. Tác phẩm ra mắt năm 2019. Tiểu thuyết được viết dưới hình thức một bức thư của nhân vật Little Dog gửi cho mẹ mình, một người phụ nữ Việt không biết đọc. Qua đó, Ocean Vuong tái hiện tuổi thơ đầy phức tạp của một chàng trai nhập cư.
Nhân vật vừa phải đối diện với sự im lặng của ngôn ngữ, vừa sống trong ký ức chiến tranh còn hằn sâu của gia đình. Tiểu thuyết chạm tới những chủ đề gai góc như bản dạng giới, bạo lực, tình yêu đồng tính và sự mong manh của đời sống nhập cư. Chính sự pha trộn giữa tự sự cá nhân và bức tranh xã hội rộng lớn đã khiến tác phẩm trở thành một tiếng nói đặc biệt trong văn chương di dân.
Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian không chỉ thành công về mặt thương mại mà còn nhận được sự ghi nhận từ giới phê bình. Sách lọt vào danh sách bán chạy của New York Times. Đồng thời, tác phẩm cũng được dịch sang nhiều ngôn ngữ. Điều này góp phần khẳng định tên tuổi Ocean Vuong trên bản đồ văn học quốc tế.
Cuốn sách cũng lọt vào nhiều bảng xếp hạng “sách hay nhất năm” của các tờ báo uy tín. Thậm chí, hãng phim A24 đang chuyển thể tiểu thuyết thành phim. Điều này hứa hẹn đưa tác phẩm đến với khán giả rộng rãi hơn ngoài giới đọc sách. Đối với cộng đồng người Việt ở hải ngoại, cuốn tiểu thuyết còn mang ý nghĩa sâu sắc khi khắc họa một cách tinh tế trải nghiệm di dân. Từ đó, mở rộng biên độ đại diện cho những tiếng nói vốn thường bị bỏ quên.
Ocean Vuong đã minh chứng cho sức mạnh của văn chương trong việc phản ánh đời sống và tạo ra thay đổi xã hội. Từ Một thoáng ta rực rỡ ở nhân gian đến The Emperor of Gladness, Ocean Vuong đang khẳng định vị thế như một trong những nhà văn tiêu biểu của thế hệ mới. Anh góp phần đưa văn học gốc Việt đến gần hơn với độc giả thế giới.
