Một trong những tựa phim phủ sóng mạng xã hội thời gian qua, Ngọc Điệm Thu, đã chính thức đi đến hồi kết. Không nằm ngoài dự đoán của nhiều khán giả yêu thích dòng phim Dân Quốc, tác phẩm khép lại bằng một cái kết bi kịch, phủ đầy chia ly và mất mát.
Dẫu kết cục này đã được dự đoán từ trước, người xem vẫn không tránh khỏi cảm giác tiếc nuối, hụt hẫng. Theo dõi chuyện tình nhiều thử thách giữa Ngu Sưởng Hiên (Thừa Lỗi) và Diệp Bình Quân (Từ Nhược Hàm) trong bối cảnh đất nước đầy biến động, khán giả vẫn mong cả hai có thể vượt qua sóng gió để cùng nhau tận hưởng một cái kết viên mãn.
Thậm chí, một số thông tin bên lề từng hé lộ khả năng cậu Năm Ngu bình an trở về từ chiến trường, đoàn tụ với gia đình nhỏ.
Thế nhưng, biên kịch và đạo diễn đã lựa chọn một hướng đi nghiệt ngã hơn: gần như toàn bộ dàn nhân vật chính, bao gồm cả cậu Năm Ngu, đều phải đánh đổi mạng sống để đổi lấy bình yên cho đất nước. Cuộc đoàn tụ mà Diệp Bình Quân, con trai và Ngu Sưởng Hiên mong đợi vì thế mãi mãi không thể trở thành hiện thực.
Khán giả vốn không xa lạ với mô-típ này. Cái kết của Ngọc Điệm Thu gợi nhắc đến nhiều tác phẩm Dân Quốc từng gây tiếng vang như Vẫn Cứ Thích Em, Nhân Sinh Nếu Lần Đầu Gặp Gỡ, Cảnh Đẹp Ngày Vui Biết Bao Giờ, Cô Châu hay Giây Phút Ấy Vượt Thời Gian.
Điểm chung trong những kết cục ấy không chỉ nằm ở những cuộc tình dang dở hay mất mát. Bi kịch cũng không đơn thuần là công thức lấy nước mắt khán giả để tạo sức hút, mà đằng sau đó là những thông điệp lớn hơn về lòng hy sinh của cách số phận cho vận mệnh đất nước.
Công thức ghi điểm khó thất bại
Điện ảnh Trung Quốc có thế mạnh trong việc xây dựng những tuyến tình cảm giàu cảm xúc giữa nam và nữ chính. Khi đặt chuyện tình ấy vào bối cảnh chiến loạn và thời cuộc nhiều biến động, khát vọng được ở bên nhau, cùng nhau sống một đời bình yên của các nhân vật càng trở thành điều khiến khán giả đồng cảm. Dù phần nào đoán trước kết cục bi kịch, người xem vẫn khó chấp nhận những lời từ giã, biệt ly đau đớn.
Nắm bắt tâm lý ấy, các nhà làm phim có thể xem cái kết bi kịch như một lựa chọn để gia tăng sức hút cho tác phẩm. Thay vì khép lại câu chuyện bằng một cái kết viên mãn dễ đoán, sự chia ly, hy sinh hay những cuộc hội ngộ muộn màng thường tạo ra phản ứng cảm xúc mạnh, khiến khán giả day dứt và tiếp tục bàn luận về số phận nhân vật sau khi phim kết thúc.
Trong thời đại mạng xã hội, những câu hỏi “giá như”, tranh luận về lựa chọn của nhân vật hay các phân cảnh lấy nước mắt có thể nhanh chóng lan truyền, giúp tác phẩm duy trì sự chú ý vượt ra ngoài thời gian phát sóng.
Đặc biệt, khi bi kịch được đặt trong bối cảnh lịch sử, mất mát của một đôi lứa còn có thể gợi lên nỗi tiếc nuối lớn hơn về số phận của cả một thế hệ. Cái kết buồn vì thế trở thành một yếu tố tạo sức lan tỏa hiệu quả cho tác phẩm.
Tấm gương phản chiếu thời đại tàn khốc
Thời Dân quốc (1912–1949) là giai đoạn Trung Quốc trải qua nhiều biến động: chiến tranh, nội chiến, xung đột chính trị và những cuộc chuyển giao quyền lực. Khi khai thác bối cảnh này, các nhà làm phim không thể hoàn toàn tách câu chuyện tình cảm khỏi những sự kiện lịch sử, hay tùy ý xây dựng một thế giới lãng mạn như trong nhiều bộ phim hiện đại. Bởi lẽ, sự bất ổn của thời cuộc là một phần không thể thiếu trong đời sống con người lúc bấy giờ.
Nhân vật không chỉ đối diện với những trở ngại cá nhân, mà còn phải chịu tác động từ chiến tranh, lập trường chính trị và những biến động xã hội. Vì thế, một mối tình tan vỡ đôi khi không phải vì hai người hết yêu, mà bởi họ đứng ở hai chiến tuyến, bị chia cắt bởi thời cuộc hoặc không còn cơ hội lựa chọn cuộc đời mình. Những kết thúc dang dở, mất mát vì vậy cũng là cách bộ phim phản ánh cái giá mà con người phải trả trong một giai đoạn lịch sử nhiều bất trắc.
Lột trần sự tàn khốc chiến tranh
Đằng sau những chuyện tình dang dở là nỗ lực lột tả sự tàn khốc của chiến tranh. Không chỉ cướp đi sinh mạng, chiến tranh còn tước đoạt quyền được lựa chọn và cả những tương lai vốn thuộc về mỗi con người.
Những nhân vật từng có tình yêu, gia đình và dự định riêng buộc phải chia xa, từ bỏ hạnh phúc hoặc hy sinh vì những xung đột nằm ngoài tầm kiểm soát. Dù đứng ở chiến tuyến nào, họ đều phải trả giá bằng sinh mạng, tình thân và những năm tháng không thể lấy lại.
Vinh quang trên chiến trường vì thế không đồng nghĩa với hạnh phúc trong đời sống riêng. Những cuộc tình dang dở, lời hẹn không thành hay cuộc hội ngộ quá muộn không đơn thuần là bi kịch của hai con người, mà còn đại diện cho vô số cuộc đời bị chiến tranh làm gián đoạn.
Qua đó, phim đặt người xem trước một câu hỏi đầy day dứt: nếu không có chiến tranh, liệu những con người ấy đã có thể sống một cuộc đời khác? Bằng cách ấy, tác phẩm không chỉ khắc họa tinh thần yêu nước và sự hy sinh vì vận mệnh chung, mà còn phơi bày những mất mát, chia lìa và bi kịch mà chiến tranh để lại trong cuộc đời mỗi con người.
Ảnh: Weibo đoàn phim Ngọc Điệm Thu và Thừa Lỗi
