Trải qua gần một thế kỷ, Oscar đã vinh danh nhiều tài năng lớn của nền điện ảnh thế giới. Dẫu vậy, giải thưởng này cũng không ít lần gây tranh cãi vì bỏ qua những diễn viên được công chúng và giới chuyên môn đánh giá cao. Trong điện ảnh, thắng thua vốn là chuyện thường tình.
Thế nhưng, khi Viện Hàn lâm liên tục bỏ qua những màn trình diễn xuất sắc của các tên tuổi hàng đầu Hollywood, người yêu điện ảnh khó tránh khỏi cảm giác tiếc nuối. Đôi khi, kết quả Oscar còn trở thành chủ đề tranh luận kéo dài nhiều năm sau lễ trao giải.
Tom Cruise là một ví dụ. Dù từng được trao giải Oscar Danh dự, anh vẫn chưa giành chiến thắng ở bất kỳ hạng mục tranh giải chính thức nào. Nhiều diễn viên cũng ở trong hoàn cảnh tương tự.
Và họ chưa phải những trường hợp duy nhất. Dưới đây là những tên tuổi đã nhiều lần tiến rất gần đến Oscar, nhưng đến nay vẫn chưa có được chiến thắng mà nhiều người tin rằng họ xứng đáng nhận được.
Bradley Cooper
Trong sự nghiệp trải dài từ diễn xuất, sản xuất đến biên kịch, Bradley Cooper đã nhận tổng cộng 12 đề cử Oscar. Đây là thành tích đáng kể, nhưng cũng đi kèm một nghịch lý: nam diễn viên vẫn chưa giành chiến thắng ở bất kỳ hạng mục nào.
Một trong những lần đáng tiếc nhất phải kể đến A Star Is Born (2018), bộ phim ca nhạc chính kịch do chính anh đạo diễn và đảm nhận vai nam chính. Trong phim, nam diễn viên hóa thân thành Jackson Maine, một nghệ sĩ nhạc đồng quê pha rock đang vật lộn với chứng nghiện rượu, những bất ổn cá nhân và sự nghiệp dần đi xuống.
Màn trình diễn giàu cảm xúc ấy mang về cho Bradley Cooper đề cử Nam diễn viên chính xuất sắc nhất. Tuy nhiên, tượng vàng năm đó thuộc về Rami Malek với vai Freddie Mercury trong Bohemian Rhapsody (2018).
Dù chiến thắng của Malek nhận được nhiều sự chú ý, không ít khán giả và nhà phê bình vẫn cho rằng Cooper mới là người xứng đáng được xướng tên. Khả năng thể hiện một nhân vật vừa tài năng, quyến rũ, vừa mong manh và đầy mâu thuẫn đã khiến Jackson Maine trở thành một trong những vai diễn đáng nhớ nhất sự nghiệp của anh.
Edward Norton
Edward Norton từ lâu đã được nhìn nhận là một trong những diễn viên thực lực của Hollywood. Anh từng giành giải Quả cầu vàng và giải thưởng của Hiệp hội Diễn viên Màn ảnh Mỹ (SAG), nhưng tượng vàng Oscar vẫn là danh hiệu còn thiếu trong sự nghiệp.
Một trong những lần Viện Hàn lâm khiến người hâm mộ tiếc nuối nhất là tại lễ trao giải Oscar lần thứ 71, khi Norton để vuột giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất dù sở hữu màn trình diễn gây ám ảnh trong American History X (1998).
Trong bộ phim chính kịch tội phạm này, Norton vào vai Derek Vinyard, một thanh niên có tư tưởng tân Quốc xã, nổi tiếng với hành vi bạo lực và là thành viên của nhóm cực đoan Disciples of Cameron.
Vai diễn đòi hỏi Norton khắc họa những thái cực đối lập trong tâm lý nhân vật, từ sự hung hăng, thù hận đến quá trình đối diện với hậu quả của những niềm tin cực đoan. Với nhiều người yêu điện ảnh, việc anh không giành Oscar cho American History X vẫn là một trong những quyết định gây tranh cãi của Viện Hàn lâm.
Willem Dafoe
Willem Dafoe là gương mặt quen thuộc của cả điện ảnh độc lập lẫn những tác phẩm Hollywood kinh phí lớn. Với khả năng hóa thân linh hoạt và phong cách diễn xuất giàu chiều sâu, ông đã tạo dựng một sự nghiệp đáng nể. Tuy nhiên, sau bốn lần được đề cử, nam diễn viên vẫn chưa có cơ hội mang tượng vàng Oscar về nhà.
Trong The Florida Project (2017), Dafoe vào vai Bobby Hicks, người quản lý khu nhà nghỉ Magic Castle Inn and Suites. Lấy bối cảnh cuộc sống của những đứa trẻ lớn lên trong cảnh nghèo khó, bộ phim khắc họa thế giới tuổi thơ đầy màu sắc nhưng cũng chất chứa những bất ổn của đời sống bên lề xã hội Mỹ.
Giữa những câu chuyện ấy, Bobby hiện lên như một người đàn ông có vẻ ngoài nghiêm khắc nhưng luôn âm thầm quan tâm, bảo vệ những đứa trẻ và cư dân tại khu nhà nghỉ.
Lối diễn tiết chế, giàu sự đồng cảm của Dafoe nhận được nhiều lời khen từ giới phê bình. Không ít ý kiến cho rằng màn trình diễn này hoàn toàn xứng đáng với giải Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất năm đó. Dẫu vậy, ông một lần nữa rời lễ trao giải mà chưa có tượng vàng.
Tom Cruise
Là một trong những ngôi sao điện ảnh nổi tiếng nhất thế giới, Tom Cruise đã xây dựng sự nghiệp kéo dài hơn bốn thập kỷ với hàng loạt tác phẩm ăn khách. Tên tuổi của anh gắn liền với những bộ phim hành động, đặc biệt là thương hiệu Mission: Impossible, nơi nam diễn viên thường xuyên tự thực hiện các pha hành động mạo hiểm.
Thế nhưng, điều khiến nhiều người bất ngờ là Tom Cruise vẫn chưa từng giành Oscar ở một hạng mục tranh giải chính thức, dù đã ba lần nhận đề cử về diễn xuất.
Trong số những vai diễn của anh, Frank T.J. Mackey trong Magnolia (1999) thường được nhắc đến như một cơ hội đáng tiếc nhất.
Trong phim, Cruise rời xa hình ảnh người hùng hành động quen thuộc để hóa thân thành một diễn giả truyền động lực mang tư tưởng nam tính cực đoan, luôn tìm cách kiểm soát người khác bằng vẻ ngoài tự tin và thái độ áp đảo.
Ẩn sau hình tượng người đàn ông đầy quyền lực ấy là những tổn thương tâm lý phức tạp. Cruise thể hiện sự đối lập giữa vẻ ngoài hiếu thắng và những bất ổn bên trong, tạo nên một nhân vật gây khó chịu, nhưng cũng rất đáng thương.
Chính khả năng khơi gợi những cảm xúc trái chiều ấy khiến màn trình diễn trong Magnolia trở thành một trong những dấu ấn nổi bật nhất sự nghiệp diễn xuất của anh.
Năm 2025, Tom Cruise được trao giải Oscar Danh dự nhằm ghi nhận những đóng góp đặc biệt của anh cho nền điện ảnh. Dẫu vậy, nam diễn viên vẫn chưa một lần chiến thắng ở các hạng mục Oscar tranh giải chính thức.
Ethan Hawke
Ethan Hawke đã nhận tổng cộng năm đề cử Oscar trong sự nghiệp, gồm ba đề cử về diễn xuất và hai đề cử biên kịch. Những màn trình diễn trong Training Day (2001), Boyhood (2014) và gần đây nhất là Blue Moon (2025) đã giúp anh được Viện Hàn lâm ghi nhận, nhưng chưa lần nào mang về chiến thắng.
Điều đáng nói là một trong những vai diễn được đánh giá cao nhất của Hawke lại hoàn toàn vắng mặt trong danh sách đề cử Oscar: mục sư Ernst Toller trong First Reformed (2018).
Trong bộ phim tâm lý giật gân này, Hawke hóa thân thành một mục sư đang trải qua cuộc khủng hoảng tinh thần sâu sắc, đồng thời chịu trách nhiệm quản lý một nhà thờ có lịch sử lâu đời tại New York.
Nhân vật Ernst Toller phải đối diện với những giằng xé về đức tin, trách nhiệm và ý nghĩa tồn tại. Bằng lối diễn xuất nội tâm, Hawke thể hiện một con người bị bủa vây bởi những suy nghĩ và cảm xúc ngày càng cực đoan.
Việc màn trình diễn này thậm chí không nhận được đề cử Oscar vẫn được xem là một trong những thiếu sót đáng tiếc của Viện Hàn lâm.
Ralph Fiennes
Sở hữu sự nghiệp diễn xuất kéo dài hơn ba thập kỷ với nhiều vai diễn đáng nhớ, Ralph Fiennes được đánh giá là một trong những diễn viên xuất sắc của điện ảnh Anh. Tuy nhiên, ông mới chỉ nhận ba đề cử Oscar và vẫn chưa từng giành chiến thắng.
Trong số đó, vai Amon Göth trong Schindler’s List (1993) là một trường hợp đặc biệt đáng chú ý.
Lấy bối cảnh Thế chiến thứ hai, bộ phim tái hiện một trong những giai đoạn đen tối nhất của lịch sử nhân loại. Fiennes hóa thân thành Amon Göth, viên chỉ huy tàn bạo của trại tập trung Płaszów, người nổi tiếng với những hành vi vô nhân đạo đối với tù nhân Do Thái.
Bằng ánh mắt lạnh lùng, thái độ điềm nhiên và những cơn bộc phát bạo lực khó lường, Fiennes tạo nên một nhân vật phản diện gây ám ảnh sâu sắc.
Vai diễn mang về cho ông đề cử Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất tại Oscar, nhưng chiến thắng cuối cùng lại không thuộc về Fiennes.
Đến nay, màn hóa thân thành Amon Göth vẫn được xem là một trong những vai phản diện đáng sợ nhất trên màn ảnh. Với nhiều khán giả, đây cũng là vai diễn lẽ ra phải mang về cho Ralph Fiennes tượng vàng Oscar đầu tiên.
Sir Ian McKellen
Với hơn sáu thập kỷ hoạt động trong lĩnh vực sân khấu, truyền hình và điện ảnh, Sir Ian McKellen là một trong những tên tuổi được kính trọng của nền nghệ thuật biểu diễn Anh quốc.
Từ những vai diễn kinh điển trên sân khấu đến hình tượng Gandalf trong loạt phim The Lord of the Rings, ông đã chứng minh khả năng diễn xuất đa dạng và sức ảnh hưởng bền bỉ qua nhiều thế hệ khán giả. Dẫu vậy, một sự thật khá bất ngờ là Ian McKellen vẫn chưa từng giành Oscar.
Với vai Gandalf Áo Xám trong The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001), nam diễn viên từng được đề cử Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất. Nhiều người cho rằng ông hoàn toàn xứng đáng giành chiến thắng nhờ màn thể hiện vừa uy nghiêm, vừa ấm áp của mình.
Tuy nhiên, nếu phải lựa chọn lần bỏ lỡ đáng tiếc nhất, người hâm mộ thường nhắc đến Gods and Monsters (1998). Trong phim, McKellen hóa thân thành James Whale, đạo diễn người Anh nổi tiếng với những tác phẩm kinh dị kinh điển, trong đó có Frankenstein (1931).
Màn trình diễn của ông tái hiện chân dung một nghệ sĩ ở những năm cuối đời, khi ký ức, sự cô độc và những trải nghiệm trong quá khứ liên tục trở lại. McKellen mang đến một nhân vật giàu cảm xúc, thể hiện những góc khuất tâm lý bằng lối diễn tinh tế và đầy sức nặng.
Vai James Whale giúp ông nhận đề cử Nam diễn viên chính xuất sắc nhất, nhưng tượng vàng cuối cùng vẫn nằm ngoài tầm tay. Đối với nhiều người yêu điện ảnh, đây tiếp tục là một trong những lần Viện Hàn lâm bỏ lỡ cơ hội vinh danh một trong những nghệ sĩ diễn xuất đáng kính nhất của thế hệ mình.
