Có những bảo tàng thu hút công chúng bằng bộ sưu tập bên trong, nhưng cũng có những công trình đủ sức trở thành điểm đến ngay từ kiến trúc. Năm 2026, Prix Versailles – Giải thưởng quốc tế tôn vinh các công trình kiến trúc và thiết kế nổi bật, tiếp tục công bố danh sách Những bảo tàng đẹp nhất thế giới, gọi tên 7 không gian văn hóa mới từ châu Á, Trung Đông, châu Âu đến Bắc Mỹ.
Điểm chung của các bảo tàng được vinh danh năm nay không chỉ nằm ở vẻ ngoài ấn tượng. Mỗi công trình đều cho thấy kiến trúc đương đại ngày nay đang trở thành những trải nghiệm văn hóa toàn diện, nơi kiến trúc có thể nâng tầm kiến thức, cảm xúc và định hình cách con người bước vào quá khứ, hiện tại lẫn tương lai.
MoN Takanawa: The Museum of Narratives – Nhật Bản
Tọa lạc tại Tokyo, MoN Takanawa: The Museum of Narratives là một trong những công trình mới đáng chú ý của kiến trúc sư Kengo Kuma. Bảo tàng mở cửa vào tháng 3/2026, được định vị như một trung tâm văn hóa mới, nơi giao thoa giữa kiến trúc, công nghệ và nghệ thuật sắp đặt.
MoN Takanawa: The Museum of Narratives nổi bật với phong cách kiến trúc xoắn ốc bằng gỗ kết hợp cùng những mảng kính lớn, tạo nên cảm giác mềm mại và cởi mở giữa lòng đô thị. Không gian bên trong và bên ngoài được kết nối bằng hệ thực vật phong phú với hơn 200 loài cây, khiến bảo tàng mang dáng dấp của một khu rừng đang lớn lên giữa thành phố. Thay vì chỉ là nơi lưu giữ tác phẩm, MoN Takanawa còn hướng đến trải nghiệm nhập vai, nơi người xem trở thành một phần của dòng chảy tự sự.
View this post on Instagram
Shenzhen Science & Technology Museum – Trung Quốc
Nếu MoN Takanawa gợi cảm giác gần gũi với thiên nhiên, Shenzhen Science & Technology Museum lại gây choáng ngợp bằng diện mạo vị lai. Công trình tại Thâm Quyến do Zaha Hadid Architects thiết kế, mang ngôn ngữ kiến trúc đặc trưng của văn phòng này: những đường cong liền mạch, hình khối chuyển động và cảm giác như một vật thể vừa đáp xuống từ tương lai.
Mặt ngoài bảo tàng được bao phủ bởi khoảng 95.000 tấm thép không gỉ có hình dạng không đồng nhất. Tùy theo ánh sáng, bề mặt công trình chuyển sắc từ xanh thẫm sang xám bạc, tạo hiệu ứng thị giác như một con tàu vũ trụ đang lướt qua đô thị. Bên trong, không gian được thiết kế như một hành trình xuyên qua khoa học, công nghệ và trí tưởng tượng, biến bảo tàng trở thành một biểu tượng mới của Thâm Quyến – thành phố vốn được xem là trung tâm đổi mới của Trung Quốc.
Xuelei Fragrance Museum – Trung Quốc
Nằm tại Quảng Châu, Xuelei Fragrance Museum là bảo tàng hương thơm lớn nhất thế giới, đồng thời là một trong những cái tên đặc biệt nhất trong danh sách năm nay. Thay vì bắt đầu từ tranh, tượng hay hiện vật truyền thống, bảo tàng lấy mùi hương làm chất liệu trung tâm để kể câu chuyện về văn hóa, ký ức và cảm xúc.
Kiến trúc của công trình được tạo nên từ 8 khối trụ gạch đỏ, lấy cảm hứng từ các công đoạn chế tác hương như chưng cất và chiết xuất. Cách tổ chức không gian gợi liên tưởng đến một “nhà máy hương thơm” đương đại, vừa mang tinh thần thủ công, vừa có tính trình diễn cao. Bên trong, khoảng 300 trạm trải nghiệm mùi hương dẫn dắt khách tham quan đi qua nhiều tầng lớp trưng bày, từ lịch sử hương liệu đến những ứng dụng hiện đại của ngành nước hoa.
Zayed National Museum – Abu Dhabi, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất
Tại Abu Dhabi, Zayed National Museum gây ấn tượng bằng 5 tháp thép vươn cao lên bầu trời, lấy cảm hứng từ đôi cánh chim ưng – loài chim có ý nghĩa đặc biệt trong văn hóa vùng Vịnh. Công trình được thiết kế như một biểu tượng dành cho Sheikh Zayed, vị tổng thống đầu tiên và người sáng lập Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.
Những “cánh chim” bằng thép không chỉ đóng vai trò nhận diện thị giác cho bảo tàng. Chúng còn được tích hợp nguyên lý thông gió tự nhiên, giúp điều hòa không khí bên trong công trình trong điều kiện khí hậu sa mạc khắc nghiệt. Chính sự kết hợp giữa biểu tượng văn hóa, kỹ thuật bền vững và hình khối giàu tính điêu khắc đã khiến Zayed National Museum trở thành một trong những công trình nổi bật nhất của khu văn hóa Saadiyat.
View this post on Instagram
Islamic Civilization Center – Uzbekistan
Islamic Civilization Center tại Tashkent là một công trình đồ sộ, lấy cảm hứng từ kiến trúc và mỹ thuật thời Timur. Tâm điểm của bảo tàng là mái vòm khổng lồ cao 65 mét, gợi nhắc những công trình Hồi giáo cổ điển nhưng được diễn giải bằng ngôn ngữ kiến trúc đương đại.
Không gian tiêu biểu nhất trong bảo tàng là Quran Hall, nơi ánh sáng, âm thanh và bố cục kiến trúc cùng tạo nên bầu không khí tĩnh tại, trang nghiêm. Islamic Civilization Center không chỉ giới thiệu lịch sử của văn minh Hồi giáo, mà còn tôn vinh di sản học thuật, tinh thần và nghệ thuật của khu vực Trung Á. Với quy mô lớn và tính biểu tượng mạnh mẽ, Islamic Civilization Center được đánh giá như một cột mốc văn hóa mới của Uzbekistan.
National Medal of Honor Museum – Mỹ
Tọa lạc tại Arlington, Texas, National Medal of Honor Museum là công trình cuối cùng trong sự nghiệp của kiến trúc sư Rafael Viñoly. Bảo tàng được thiết kế để tôn vinh những cá nhân được trao Huân chương Danh dự, phần thưởng quân sự cao quý nhất của Mỹ.
Kiến trúc của bảo tàng mang tính biểu tượng rõ nét. Khối trưng bày chính được nâng đỡ bởi 5 trụ lớn, đại diện cho 5 nhánh lực lượng vũ trang Mỹ. Ở trung tâm công trình, giếng trời hình tròn đưa ánh sáng tự nhiên vào không gian, tạo nên cảm giác trang nghiêm nhưng không nặng nề. Sự kết hợp giữa chất liệu thép, khoảng rỗng trung tâm và ánh sáng khiến bảo tàng trở thành một không gian tưởng niệm vừa mạnh mẽ, vừa giàu tính chiêm nghiệm.
Lost Shtetl Museum – Lithuania
Đại diện châu Âu duy nhất trong danh sách năm nay là Lost Shtetl Museum tại Šeduva, Lithuania. Bảo tàng lấy cảm hứng từ những khu định cư Do Thái từng tồn tại ở Đông Âu, thường được gọi là “shtetl” – những thị trấn nhỏ từng là trung tâm đời sống văn hóa, tín ngưỡng và cộng đồng của người Do Thái trước Thế chiến II.
Kiến trúc của Lost Shtetl Museum gồm nhiều khối nhà tối giản đặt cạnh nhau, gợi hình dáng của một ngôi làng nhỏ. Công trình không tìm cách tái dựng quá khứ một cách trực diện, mà sử dụng hình khối, cảnh quan và khoảng trống để gợi nhắc về một thế giới đã biến mất. Bảo tàng vừa là nơi trưng bày lịch sử, vừa là một công trình tưởng niệm, đưa ký ức chiến tranh và di sản cộng đồng trở lại trong không gian đương đại.
