Lễ trao giải Oscar chính thức chuyển sang phát sóng độc quyền trên YouTube từ năm 2029, đánh dấu một bước ngoặt chưa từng có trong lịch sử hơn một thế kỷ của giải thưởng điện ảnh danh giá nhất Hollywood. Với số đông, đó lại là kết cục gần như không thể tránh khỏi trong thời đại này.
Thực tế cho thấy, tỷ suất người xem của Oscar, cũng như phần lớn các lễ trao giải lớn đã sụt giảm liên tục trong vòng 10 đến 20 năm qua. Nếu như năm 1998, Oscar có thể thu hút tới 57 triệu khán giả chỉ nhờ sức hút toàn cầu của Titanic, thì con số gần đây cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác.
Ngay cả khoảnh khắc gây tranh cãi bậc nhất lịch sử truyền hình như sự cố Will Smith tát Chris Rock tại Oscar 2022 cũng chỉ giúp chương trình đạt trung bình 16,6 triệu người xem, trở thành một trong những mùa có lượng khán giả thấp nhất từ trước đến nay. Năm nay, con số này tăng nhẹ lên 18,1 triệu, song vẫn quá khiêm tốn nếu so với thời kỳ hoàng kim của truyền hình.
Sự suy giảm này không phải vấn đề riêng của Oscar, mà phản ánh sự thay đổi căn bản trong thói quen tiêu thụ nội dung. Khán giả ngày nay không còn gắn bó với một kênh truyền hình hay một khung giờ cố định. Streaming, video theo nhu cầu và nội dung ngắn đã trở thành lựa chọn ưu tiên, trong khi truyền hình truyền thống dần mất đi lợi thế từng có. Tình hình còn tệ hơn khi đài ABC —đơn vị phát sóng Oscar suốt nhiều thập kỷ muốn giảm mức phí bản quyền 100 triệu đô-la mỗi năm. Đây là dấu hiệu rõ ràng cho thấy hiệu quả kinh tế của mô hình cũ đang đi xuống.
Trong bối cảnh đó, quyết định bắt tay với YouTube của Viện Hàn lâm Điện ảnh và Truyền hình Mỹ là một chiến lược được lòng nhiều bên (ngoại từ Disney, công ty mẹ đài ABC). Một bên, YouTube đang thực hiện kế hoạch chuyển mình từ một trang mạng xã hội sang một nền tảng nội dung tương tự như Netflix với những chương trình độc quyền, phim bộ, truyền hình thực tế… Việc một thương hiệu có sức ảnh hưởng toàn cầu xuất hiện trên YouTube vì thế không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn giúp nền tảng này tiến thêm một bước quan trọng trên con đường trở thành “điểm đến” giải trí chính thống.
Mặt khác, các khán giả quốc tế sẽ đặc biệt hưởng lợi. Trong nhiều năm, Oscar dù mang danh “giải thưởng toàn cầu” nhưng trải nghiệm xem trực tiếp lại không đồng đều giữa các quốc gia. Phần lớn khán giả ngoài nước Mỹ chỉ theo dõi kết quả qua mạng xã hội, các đoạn clip cắt ngắn hoặc tin tức hậu trường. Thông qua YouTube, Oscar sẽ được phát sóng trực tiếp, miễn phí trên toàn cầu, kèm phụ đề và nhiều tùy chọn ngôn ngữ giúp khán giả quốc tế không còn đứng ngoài cuộc chơi của một trong những sự kiện điện ảnh quan trọng nhất năm.
Ngoài ra, việc rời khỏi mạng lưới truyền hình truyền thống cũng mở ra những khả năng mà trước đây Oscar khó thực hiện. Không còn bị giới hạn thời lượng phát sóng, Viện Hàn lâm có toàn quyền quyết định cấu trúc chương trình từ độ dài, số lượng hạng mục được trao trực tiếp (không cần phải tách nhỏ ra các buổi lễ riêng), cho tới cách xây dựng nội dung hậu trường, thảm đỏ hay những bữa tiệc.
Dĩ nhiên, bước chuyển này không phải không gây tranh cãi. Nhiều ý kiến lo ngại rằng việc phát sóng trên một nền tảng “công chúng” làm suy giảm uy tín của Oscar. Ngày sau khi thông tin được thông báo, một loạt những bình chọn về YouTuber (nhà sáng tạo nội dung trên YouTube) nào sẽ dẫn dắt Oscar được bàn tán xôn xao. Tuy nhiên, tầm ảnh hưởng văn hóa ngày nay được đo bằng khả năng tiếp cận và tương tác với khán giả (biểu thị qua hot search, xuất hiện trên tab xu hướng,…) việc Oscar chuyển sang YouTube có thể giúp giải thưởng này duy trì, thậm chí mở rộng sức sống của mình.
