Thỏa thuận dàn xếp được công bố hôm thứ Ba tại Tòa thượng thẩm California, ngay trước thời điểm CEO Evan Spiegel dự kiến phải đứng trước vành móng ngựa.
Nguyên đơn là một thanh niên 19 tuổi (được gọi là K.G.M), người cáo buộc các thuật toán và tính năng của ứng dụng đã được thiết kế để “giam lỏng” người dùng, dẫn đến những tổn thương nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần. Chi tiết về số tiền hay các điều khoản cụ thể đều được giữ kín.
Điểm mấu chốt khiến vụ kiện này thu hút sự chú ý nằm ở cách các luật sư nguyên đơn xây dựng lập luận. Họ so sánh trực diện các ông lớn mạng xã hội với ngành công nghiệp thuốc lá (Big Tobacco) thập niên 90.
Luận điểm đưa ra rất rõ ràng: Cũng như các hãng thuốc lá từng che giấu nguy cơ ung thư, các nền tảng mạng xã hội đã lờ đi những rủi ro tiềm ẩn. Những tính năng quen thuộc như “lướt vô tận” (infinite scroll), video tự động phát hay thuật toán đề xuất nội dung là rủi ro chính. Chúng bị cáo buộc vì tạo ra những cái bẫy tâm lý, đánh lừa bộ não để duy trì thời gian sử dụng, từ đó dẫn đến trầm cảm, rối loạn ăn uống và thậm chí là hành vi tự hại.
Hồ sơ vụ án còn hé lộ một chi tiết đắt giá: từ 9 năm trước, chính nhân viên nội bộ của Snap đã đưa ra những cảnh báo về rủi ro sức khỏe tinh thần đối với thanh thiếu niên. Tuy nhiên, phía công ty khẳng định những dữ liệu này đã bị “nhặt nhạnh” có chủ ý và tách rời khỏi ngữ cảnh thực tế.
Cuộc chiến chưa kết thúc với Meta và TikTok
Động thái “xuống nước” của Snap giúp Evan Spiegel tránh được viễn cảnh trở thành CEO mạng xã hội đầu tiên phải đối mặt với bồi thẩm đoàn trong một vụ kiện về tính gây nghiện. Tuy nhiên, vụ án vẫn tiếp diễn với các bị đơn còn lại: Meta, YouTube và TikTok. Các bên này hiện chưa đạt được thỏa thuận nào có lợi.
Vào ngày thứ hai tới (27/1), quá trình chọn bồi thẩm đoàn sẽ bắt đầu. Tâm điểm sẽ dồn về Mark Zuckerberg, người dự kiến sẽ phải ra tòa làm chứng.
Giới quan sát pháp lý nhận định, đây là một canh bạc lớn. Các nền tảng công nghệ lâu nay vẫn tự bảo vệ mình bằng “lá chắn” tự do ngôn luận. Họ lập luận rằng việc thiết kế thuật toán đề xuất hay gửi thông báo đẩy cũng tương tự như quyền biên tập tin bài của một tờ báo – một dạng tự do ngôn luận được pháp luật bảo hộ.
Nếu nguyên đơn phá vỡ được bức tường phòng thủ này, hệ quả sẽ không chỉ dừng lại ở những khoản bồi thường tỷ đô. Nó có thể buộc Thung lũng Silicon phải tư duy lại toàn bộ cách thiết kế sản phẩm trong tương lai.
