Đã gần hai tuần kể từ khi trình làng trước khán giả toàn cầu, The Odyssey của Christopher Nolan vẫn là tâm điểm bàn luận. Từ những người yêu thần thoại Hy Lạp đến khán giả lần đầu biết đến Odysseus, bộ phim thu hút người xem bằng cách kể một câu chuyện rất đỗi con người, đặc trưng màu phim của Nolan.
Sức hút chưa hạ nhiệt của đưa bộ phim cũng đưa trường ca Odyssey, mà đại thi hào Homer chấp bút 3 nghìn năm trước, trở lại với độc giả. Nhưng sức sống của câu chuyện chưa bao giờ chỉ nằm trên những trang sử thi cổ đại. Odyssey chưa bao giờ dừng lại ở Homer.
Trong nhiều thập kỷ qua, không ít nhà văn đã tiếp tục đối thoại với Homer, kể lại hành trình của Odysseus qua những lăng kính mới, đồng thời trao tiếng nói cho những nhân vật từng đứng ngoài trung tâm của bản trường ca.
Mỗi cuốn sách dưới đây là một lời hồi đáp dành cho sử thi ấy, soi chiếu những góc khuất của thần thoại Hy Lạp bằng sự sắc sảo, lòng trắc ẩn và những câu hỏi chưa bao giờ có lời giải về chiến tranh, quyền lực và số phận.
A Thousand Ships, tác giả Natalie Haynes
Mười năm chiến tranh đã kết thúc, nhưng với những người phụ nữ của thành Troy, bi kịch chỉ vừa bắt đầu. Bị bắt làm chiến lợi phẩm, mất đi gia đình, quê hương và tương lai, họ buộc phải bước tiếp trong một thế giới được viết bởi những người chiến thắng.
Qua A Thousand Ships, nữ tác giả, Natalie Haynes trả lại tiếng nói cho nữ hoàng Hecuba, tiên tri Cassandra, Penelope, Amazon Penthesilea cho đến các nữ thần Athena và Aphrodite, và nhiều nhân vật khác. Sử thi quen thuộc từ đó trở thành câu chuyện về ký ức, mất mát và số phận của những con người bị cuốn vào vòng xoáy quyền lực.
Ithaca, tác giả Claire North
Điều gì xảy ra với vương quốc Ithaca khi Odysseus lênh đênh trên biển suốt hai mươi năm? Với nữ tác giả Claire North, đó là câu chuyện về Penelope buộc phải gánh trên vai trách nhiệm bảo vệ vương quốc, đối mặt với những kẻ cầu hôn ngày một lộng hành trong khi vẫn nuôi hy vọng chồng mình sẽ trở về.
Trong tác phẩm, Penelope hiện lên như một nhà cầm quyền thông minh, kiên nhẫn và đầy bản lĩnh. Bên cạnh bà là những nhân vật nữ như Clytemnestra, Helen hay nữ thần Hera, cùng nhau tạo nên một mạng lưới những tiếng nói vừa đối lập vừa bổ sung cho nguyên tác của Homer. Bằng lối kể hiện đại và sắc sảo, Claire North biến Ithaca thành một tiểu thuyết về quyền lực, sự sống còn và những lựa chọn mà lịch sử hiếm khi ghi nhớ.
Circe, tác giả Madeline Miller
Một trong những phân cảnh để lại nhiều dư âm nhất trong The Odyssey của Nolan chính là khoảnh khắc Circe, nữ phù thủy quyền năng từng biến các thủy thủ của Odysseus thành lợn trên hòn đảo Aiaia. Trong phim, Circe chỉ xuất hiện như một phù thủy quyền năng cản bước Odysseus. Nhưng với Madeline Miller, đó mới chỉ là một chương rất nhỏ trong cuộc đời của người phụ nữ bí ẩn này.
Sinh ra là con gái của Helios, thần Mặt Trời, nhưng không sở hữu sức mạnh hay vẻ huy hoàng của thần linh, Circe lớn lên trong sự ruồng bỏ và bị lưu đày đến đảo Aiaia. Tại đây, nàng dần học cách làm chủ phép thuật và viết nên số phận của chính mình. Trên hòn đảo ấy, Circe lần lượt gặp Hermes, Daedalus, Medea và cả Odysseus.
Qua ngòi bút của Madeline Miller, Circe không chỉ tái diễn giải The Odyssey, mà còn là hành trình tìm kiếm bản sắc và quyền tự quyết của một người phụ nữ giữa thế giới do các vị thần và đàn ông thống trị. Bằng giọng văn hiện đại, cuốn tiểu thuyết biến một nhân vật bên lề sử thi thành một trong những hình tượng nữ đáng nhớ nhất của văn học đương đại.
The Penelopiad, tác giả Margaret Atwood
Trong suốt hàng nghìn năm, Penelope luôn được nhớ đến như người vợ thủy chung chờ Odysseus trở về. Nhưng trong The Penelopiad, Margaret Atwood đặt chính Penelope vào vị trí người kể chuyện. Nàng nhìn lại cuộc đời mình, kể lại hai mươi năm chờ đợi ở Ithaca và chất vấn những gì sử thi của Homer từng bỏ ngỏ, đặc biệt là số phận của mười hai nữ tỳ bị treo cổ sau khi Odysseus trở về.
Bằng giọng văn châm biếm nhưng đầy sắc sảo, Atwood đặt ra những câu hỏi về công lý, quyền lực và cách lịch sử luôn được viết bởi những người chiến thắng. Dung lượng ngắn nhưng giàu sức gợi, The Penelopiad được xem là một trong những tác phẩm tái diễn giải thần thoại Hy Lạp có ảnh hưởng nhất của thế kỷ 21.
Clytemnestra, tác giả Costanza Casati
Trước khi trở thành người phụ nữ sát hại Agamemnon, Clytemnestra từng là một công chúa Sparta, một người mẹ và cũng là nạn nhân của những quyết định được đưa ra bởi đàn ông. Trong Clytemnestra, Costanza Casati lần theo cuộc đời của bà từ thuở thiếu nữ, cuộc hôn nhân chính trị với Agamemnon, cho đến khoảnh khắc vị vua quyết định hiến tế con gái Iphigenia để đổi lấy gió thuận ra khơi đánh thành Troy.
Từ đó, cuốn tiểu thuyết đặt lại câu hỏi: liệu Clytemnestra là kẻ phản diện của thần thoại Hy Lạp, hay chỉ là người phụ nữ bị đẩy đến giới hạn cuối cùng?
Bằng giọng kể mạnh mẽ nhưng giàu cảm xúc, Casati khắc họa Clytemnestra như một nhân vật phức tạp, vừa quyết liệt vừa đầy tổn thương. Thay vì chỉ xoay quanh hành động trả thù, cuốn sách đào sâu những cái giá của quyền lực, chiến tranh và sự im lặng mà phụ nữ phải gánh chịu.
Ảnh: Amazon
