Rolex hiếm khi làm điều gì nằm ngoài dự tính. Vì vậy, khi Perpetual Padellone bất ngờ được giới thiệu vào tháng 9 thay vì tháng tư như thông lệ tại triển lãm Watches and Wonders đã tạo sự chú ý lớn đến bộ sưu tập.
Theo đó, bộ sưu tập đánh dấu lần trở lại tham vọng nhất của Rolex với dòng đồng hồ kèm lịch và tuần trăng vốn được sản xuất với số lượng rất hạn chế vào giữa thế kỷ 20. Cái tên Padellone bắt nguồn từ reference 8171, mẫu đồng hồ được giới sưu tầm đặt biệt danh “Padellone”, nghĩa là “chiếc chảo lớn” trong tiếng Ý bởi đường kính 38 mm của nó từng được xem là khá đồ sộ vào đầu những năm 1950.
Nhưng giới sưu tầm Việt Nam có lẽ sẽ quan tâm nhiều hơn đến liên hệ của Perpetual Padellone với mẫu đồng hồ reference 6062, nổi danh là chiếc Rolex mà Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy (hiệu Bảo Đại, là vị hoàng đế cuối cùng của triều Nguyễn) trân quý.
Câu chuyện bắt đầu vào mùa xuân năm 1954. Khi ấy, Bảo Đại sau khi thoái vị gần một thập niên và đang ở Geneva, Thụy Sĩ để tham gia các cuộc đàm phán quốc tế triền miên hậu Chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất.
Theo lời kể của nhà đấu giá Phillips, trong giờ nghỉ tại Hôtel des Bergues, Bảo Đại đã bước sang cửa hàng Chronométrie Philippe Beguin nằm phía bên kia đường và yêu cầu được thử chiếc Rolex quý giá nhất. Những lựa chọn cho SA đã không đáp ứng được yêu cầu của ông. Cửa hàng sau đó liên hệ trực tiếp với Rolex và hãng đã gửi tới một chiếc reference 6062 đặc biệt.
Đó là chiếc đồng hồ vỏ vàng vàng cùng mặt số đen bóng, có lịch tuần trăng và năm cọc giờ bằng kim cương. Chỉ có ba chiếc 6062 mặt số đen đính kim cương được biết đến, nhưng cấu hình của chiếc Bảo Đại được xem là độc nhất khi kim cương xuất hiện tại các vị trí đếm giờ chẵn.
Bộ máy bên trong cũng đặc biệt không kém. Reference 6062 kết hợp chức năng lịch và tuần trăng với bộ vỏ Oyster chống nước cùng bộ máy tự động đạt chứng nhận chronometer. Reference 8171 nổi tiếng hơn cũng cung cấp những thông tin về ngày và tuần trăng, nhưng không sử dụng vỏ Oyster chịu được nước. Chính điều này khiến 6062 trở thành một trong những minh chứng đáng chú ý nhất cho năng lực chế tác đồng hồ phức tạp của Rolex trong thời kỳ đầu của thương hiệu.
Bảo Đại thường xuyên đeo chiếc đồng hồ này và những dấu vết sử dụng vẫn còn hiện diện trên bộ vỏ. Sau khi ông qua đời tại Pháp năm 1997, gia đình đưa chiếc đồng hồ ra đấu giá vào năm 2002. Mức giá 370.000 franc Thụy Sĩ khi ấy lập kỷ lục cho một chiếc Rolex.
Tháng 5/2017, chiếc đồng hồ một lần nữa xuất hiện tại Phillips trong tình trạng nguyên bản chưa qua sửa chữa. Giá bán lần này lên tới 5,066 triệu franc Thụy Sĩ, tiếp tục thiết lập kỷ lục thế giới cho Rolex trước khi chiếc Daytona của Paul Newman vượt qua con số đó vào cuối năm.
Giá trị của “Bảo Đại” không chỉ đến từ độ hiếm. Nó là sự hội tụ của một bộ máy đặc biệt, cấu hình gần như độc nhất, tình trạng bảo tồn đáng chú ý và trên hết là nguồn gốc lịch sử khó có thể lặp lại.
Perpetual Padellone mới không phải là bản tái hiện của chiếc đồng hồ Bảo Đại, và Rolex cũng không chính thức giới thiệu nó như một thiết kế tri ân reference 6062. Tuy nhiên, sự xuất hiện của mẫu đồng hồ này đã mở lại câu chuyện lịch sử của thế giới đồng hồ tưởng chừng đã rơi vào quên lãng.
Với đường kính 39 mm, Padellone mới chỉ lớn hơn reference 8171 đúng một milimet, đồng thời có bộ vỏ mỏng hơn đôi chút. Cách bố trí mặt số cũng gợi lại những người tiền nhiệm: cửa sổ thứ và tháng nằm dưới vị trí 12 giờ, kim chỉ ngày chạy quanh mặt số và bộ hiển thị tuần trăng đặt tại góc 6 giờ.
Tuy nhiên, Rolex đã có những cải tiến khiến kiến trúc này trở nên hữu dụng hơn. Lịch lật ngược ở những mẫu vintage được thay bằng lịch tự động, có khả năng tự phân biệt tháng 30 và 31 ngày. Với calibre 7190 mới cùng hệ thống Haplos được cấp bằng sáng chế, các số liệu như thứ, ngày và tháng đồng loạt chuyển vào lúc nửa đêm. Nếu người dùng sống ở Châu Âu hay Châu Mỹ thì họ chỉ cần điều chỉnh lịch mỗi năm một lần vào thời điểm chuyển giao từ tháng 2 sang tháng 3.
Bộ hiển thị tuần trăng lại mang đến một chi tiết có phần vui mắt hơn. Những gương mặt thiên thể đang mỉm cười được chế tác từ thiên thạch, trong khi hình ảnh trăng non được xử lý màu xanh lam đậm trên nền đĩa men.
Ba phiên bản dự kiến có mặt từ tháng 11. Hai lựa chọn bằng vàng Everose với mặt số trắng có giá lần lượt là 59.000 USD (khoảng 1,55 tỷ đồng) khi đi cùng dây da cá sấu và 72.800 USD (khoảng 1,91 tỷ đồng) với dây đeo Settimo. Phiên bản platinum với mặt số xanh băng có giá 66.200 USD (khoảng 1,74 tỷ đồng).
Sau khi Perpetual 1908 xuất hiện vào năm 2023, dòng Padellone cho thấy một hướng đi mới của Rolex—thương hiệu mà vị thế trong thời hiện đại phần lớn gắn liền với những mẫu đồng hồ thể thao như Submariner, GMT-Master II hay Daytona. Rolex đang cố gắng đưa những thiết kế thanh lịch và phức tạp từ kho lưu trữ một lần nữa được trở lại công chúng.
Tại Việt Nam, sự xuất hiện của Padellone còn là dịp để nhìn lại chiếc Rolex “Bảo Đại” vượt ra ngoài những kỷ lục đấu giá. Đây là một vật dụng cá nhân còn tồn tại từ một giai đoạn đặc biệt trong lịch sử Việt Nam, được mua đúng vào thời điểm tương lai chính trị đang được thương thảo chỉ cách đó không xa.
Ngày nay, câu chuyện về chiếc đồng hồ này chủ yếu được biết đến qua các nhà đấu giá Thụy Sĩ và những bộ sưu tập tư nhân. Việc từng thuộc sở hữu của vua Bảo Đại đã góp phần đáng kể vào giá trị của nó trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, bản thân chiếc đồng hồ từ lâu vẫn nằm ngoài Việt Nam, khiến mối liên hệ giữa hiện vật và nơi gắn với tên tuổi của chủ nhân cũ ngày càng trở nên xa cách.
Perpetual Padellone tất nhiên không thể thu hẹp khoảng cách ấy. Nhưng sự trở lại của dòng đồng hồ này ít nhất cũng khiến người ta một lần nữa nhớ đến một trong những chiếc Rolex đặc biệt nhất mang dấu ấn Việt Nam, và nhắc rằng những hiện vật nằm rải rác đâu đó trên thế giới vẫn đang tiếp tục kể những câu chuyện thuộc về lịch sử Việt Nam.
Ảnh: Rolex
