** bài viết có tiết lộ một số nội dung phim **
Người ta thường dùng thành ngữ “when pigs fly” để nói về những điều tưởng chừng không thể xảy ra. Thế nhưng, trong thế giới điện ảnh, ngay cả những chú bò cũng có thể cất cánh. Đó là ý tưởng táo bạo mà đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt lựa chọn cho tác phẩm điện ảnh đầu tay Bò Sữa Bay.
Với tựa đề gây tò mò cùng một tiền đề kỳ ảo hiếm gặp ở phim Việt, Bò Sữa Bay có đủ chất liệu để mở ra một câu chuyện khác thường. Đáng tiếc, trí tưởng tượng giúp bộ phim có điểm xuất phát thú vị lại chưa được khai thác đến cùng để tạo nên một tác phẩm thực sự thuyết phục.
Bò Sữa Bay giữa một tuyến tình cảm chồng chéo
Trái ngược với hình dung kỳ ảo mà tựa đề gợi ra, Bò Sữa Bay đưa khán giả trở về không gian hoài niệm của một nông trường tại Mộc Châu những năm 1990. Câu chuyện xoay quanh Trâu (Nguyễn Hùng), một công nhân nghèo lớn lên trong gia đình có bốn anh em. Vì gánh nặng mưu sinh và trách nhiệm với người thân, Trâu chấp nhận làm theo chỉ thị của phó giám đốc Văn (Lãnh Thanh), tìm cách tiếp cận San (Ngọc Xuân), con gái giám đốc nông trường, nhằm đánh cắp công thức sữa do cô nghiên cứu.
Kế hoạch tưởng chừng đơn giản dần trở nên phức tạp khi Trâu nảy sinh tình cảm với San, khiến anh rơi vào thế giằng co giữa trách nhiệm gia đình và tình yêu. Trong khi đó, Mai (Tiểu Vy), cô đồng nghiệp vốn đem lòng yêu Trâu, liên tục lên cơn ghen tuông. Mọi chuyện càng thêm rối rắm với sự xuất hiện của Quân, một gã giang hồ si tình quyết tâm theo đuổi San bằng mọi giá.
Từ những mối quan hệ chồng chéo ấy, bộ phim mở rộng sang nhiều tuyến truyện, đan xen giữa chuyện tình cảm, những âm mưu tại nông trường và các cuộc đối đầu với giới giang hồ. Yếu tố kỳ ảo xoay quanh công thức sữa đặc biệt tiếp tục được đưa vào, tạo nên một tổng thể khá khác thường so với những bộ phim Việt ra rạp gần đây.
Tuy nhiên, chính tham vọng kết hợp quá nhiều chất liệu cũng khiến Bò Sữa Bay gặp khó khăn trong việc xác định trọng tâm câu chuyện. Suốt 108 phút, khán giả liên tục được dẫn dắt qua những diễn biến tình cảm giữa Trâu, San, Mai và Quân, xen lẫn các màn hành động, những trận cãi vã và các tình huống hài hước. Mỗi tuyến truyện đều có tiềm năng phát triển, nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng lại chưa tạo được sự gắn kết đủ chặt chẽ để làm nổi bật ý tưởng trung tâm của bộ phim.
Dẫu vậy, cũng cần ghi nhận nỗ lực của Nguyễn Phạm Thành Đạt trong cách xử lý một kịch bản pha trộn nhiều thể loại. Những mảng miếng hài được cài cắm tương đối duyên dáng, các phân cảnh hành động góp phần duy trì nhịp phim, trong khi lời thoại và cách chuyển cảnh nhìn chung khá tự nhiên. Bộ phim cho thấy khả năng dung hòa các sắc thái tình cảm, hài hước và hành động mà không tạo ra quá nhiều cảm giác gượng ép trong từng phân đoạn riêng lẻ.
Vấn đề chỉ thực sự bộc lộ khi những tuyến truyện ấy cần tìm được điểm hội tụ. Chuyện tình giữa Trâu và San chưa có một sự giải quyết đủ sức nặng về cảm xúc, trong khi yếu tố kỳ ảo được gợi mở từ đầu lại chưa nhận được lời giải đáp tương xứng. Những chú bò biết bay mang ý nghĩa gì trong câu chuyện? Chúng đóng vai trò như một biểu tượng, một phép ẩn dụ hay đơn thuần là chi tiết tạo nên sự khác biệt cho bộ phim? Đây đều là những câu hỏi còn bỏ ngỏ khi câu chuyện đi đến hồi kết.
Sự thiếu hụt trong phát triển nhân vật cũng thể hiện rõ ở Văn và Quân. Cả hai có vai trò thúc đẩy những xung đột quan trọng, nhưng động cơ cũng như sự chuyển biến tâm lý của họ chưa được xây dựng đủ thuyết phục. Vì thế, cách hai nhân vật đi đến kết cục của mình tạo cảm giác khá đột ngột, khiến những mâu thuẫn được tích lũy trước đó chưa mang lại hiệu quả cảm xúc như kỳ vọng.
Diễn xuất đáng ghi nhận của dàn nhân vật chính
Bỏ qua những tiếc nuối trong cách phát triển nhân vật và cả kịch bản, Bò Sữa Bay vẫn có những điểm sáng đáng ghi nhận, đặc biệt ở diễn xuất của dàn diễn viên chính. Dù chưa phải nhân vật nào cũng được trao đủ không gian để bộc lộ chiều sâu tâm lý, cả bốn gương mặt đều tìm được cách riêng để tạo dấu ấn và mang đến những khoảnh khắc giàu cảm xúc.
Trong vai Trâu, Nguyễn Hùng cho thấy sự phù hợp gần như tự nhiên với hình tượng một chàng trai nghèo lớn lên giữa vùng cao. Nét chân chất, mộc mạc trong ngoại hình lẫn cách thể hiện giúp anh xây dựng một nhân vật gần gũi, dễ tạo thiện cảm. Đối diện với Trâu là San, cô gái thông minh, trong trẻo được Ngọc Xuân thể hiện bằng lối diễn xuất nhẹ nhàng. Từ những phân cảnh nghiên cứu sữa đến ánh nhìn và những cử chỉ, nữ diễn viên gần như lột tả được tình cảm tự nhiên cô dành cho Trâu.
Bên cạnh đó, Võ Điền Gia Huy mang đến hình ảnh gã giang hồ si tình với vẻ ngoài gai góc nhưng ẩn chứa nhiều cảm xúc. Điểm đáng chú ý trong màn thể hiện của anh nằm ở khả năng truyền tải tình cảm qua ánh mắt, giúp khán giả phần nào cảm nhận được sự chân thành và những giằng xé phía sau vẻ ngoài bất cần của nhân vật.
Trong khi đó, Tiểu Vy cũng cho thấy bước tiến đáng kể về diễn xuất, đặc biệt ở những phân cảnh tương tác với Nguyễn Hùng. Những biểu cảm ghen tuông, hờn dỗi hay khoảnh khắc bộc lộ tình cảm của Mai được cô thể hiện tương đối tự nhiên, góp phần tạo nên những khoảng lặng nhẹ nhàng và cả tiếng cười cho bộ phim.
Một Mộc Châu đầy chất thơ và hoài niệm
Bên cạnh diễn xuất, phần hình ảnh cũng là một trong những thế mạnh nổi bật nhất của Bò Sữa Bay. Qua góc máy của ê-kíp, Mộc Châu hiện lên vừa thơ mộng, rực rỡ sắc màu, vừa mang vẻ bình dị của một vùng cao nguyên những năm 1990. Những triền đồi xanh trải dài, cánh đồng ngô và không gian nông trường tạo nên phông nền giàu sức gợi, đồng thời góp phần định hình bầu không khí hoài niệm xuyên suốt câu chuyện.
Sự chăm chút còn thể hiện ở cách xây dựng bối cảnh và thiết kế mỹ thuật. Từ căn nhà gỗ đơn sơ của gia đình Trâu, phòng thí nghiệm nơi San miệt mài nghiên cứu đến không gian đám cưới, những phương tiện đi lại và các vật dụng sinh hoạt, nhiều chi tiết được tái hiện vô cùng tỉ mỉ như đưa người xem bước vào nhịp sống của thập niên 1990.
Cách tận dụng ánh sáng tự nhiên trên những sườn đồi đầy hoa hay những khung hình băng qua vườn ngô đến những đàn bò sữa cũng giúp bộ phim có thêm chất thơ, nhất là trong các phân cảnh tình cảm. Không gian này góp phần tạo nên bản sắc thị giác riêng cho tác phẩm, mang đến cảm giác gần gũi, không kém độc đáo và một chút lãng mạn giữa những biến chuyển liên tục của kịch bản.
Một khởi đầu đáng khích lệ cho những ý tưởng độc đáo
Nhìn chung, Bò Sữa Bay vẫn là một tác phẩm đầu tay đáng ghi nhận của cả ê-kíp lẫn đạo diễn, đặc biệt ở tinh thần sáng tạo và nỗ lực tìm kiếm một hướng kể chuyện khác biệt cho điện ảnh Việt.
Sự kết hợp giữa yếu tố kỳ ảo, câu chuyện tình cảm và bối cảnh Mộc Châu những năm 1990 mang đến cho bộ phim một màu sắc riêng. Cùng với diễn xuất đồng đều của dàn diễn viên và phần hình ảnh được đầu tư chỉn chu, tác phẩm vẫn có đủ sức hút để mang lại những khoảnh khắc khó quên cho người xem.
Dĩ nhiên, bộ phim sẽ trọn vẹn hơn nếu ý tưởng về những chú bò biết bay được khai thác sâu sắc và có vai trò rõ ràng hơn trong câu chuyện. Tương tự, hai nhân vật Văn và Quân cũng cần được phát triển thuyết phục hơn về động cơ và hành trình tâm lý để những xung đột đi đến hồi kết một cách tự nhiên. Đây là những điểm còn tiếc nuối, nhưng chưa đến mức làm lu mờ những nỗ lực và dấu ấn riêng mà bộ phim mang lại.
Sau cùng, Bò Sữa Bay có thể chưa thực sự đưa trí tưởng tượng của mình bay xa như kỳ vọng, nhưng vẫn cho thấy một tinh thần làm phim đáng khích lệ. Và với một đạo diễn trẻ như Nguyễn Phạm Thành Đạt, những thử nghiệm chưa hoàn toàn trọn vẹn ở tác phẩm điện ảnh đầu tay vẫn là tiền đề đáng mong đợi cho những câu chuyện táo bạo hơn trong tương lai.
Ảnh: FB Bò Sữa Bay
