Nếu đã xem The Devil Wears Prada 2, chắc hẳn bạn sẽ nhớ đến một phân cảnh khiến giới truyền thông và những người làm sáng tạo đồng loạt chú ý. Giữa một bài phát biểu đầy cảm xúc, nhân vật Andy Sachs đã khẳng định: “Báo chí vẫn còn quan trọng”. Câu nói ngắn gọn ấy nhanh chóng lan truyền vì chạm đúng tâm trạng của một ngành công nghiệp đang liên tục đối mặt với những thay đổi từ thuật toán, trí tuệ nhân tạo đến sự dịch chuyển của thói quen tiêu thụ nội dung.
Dù mang tính châm biếm khi chính bộ phim từng truyền cảm hứng cho cả một thế hệ theo đuổi nghề báo và tạp chí nay lại phản ánh những thách thức của ngành truyền thông hiện đại, The Devil Wears Prada 2 cũng là lời nhắc nhở rằng báo chí vẫn giữ vai trò quan trọng trong xã hội. Và điện ảnh từ lâu đã không ít lần tôn vinh điều đó qua những tác phẩm lấy cảm hứng từ các cuộc điều tra, những cuộc phỏng vấn lịch sử hay các vụ bê bối làm thay đổi thế giới. Sau đây là những bộ phim khiến bạn tin rằng dù ngành công nghiệp báo chí đang trải qua hàng loạt những dịch chuyển mạnh mẽ, nhà báo vẫn giữ một vai trò không thể thay thế trong việc đưa sự thật đến công chúng và tạo nên những thay đổi cần thiết trong xã hội.
All the President’s Men (Tất Cả Những Người Của Tổng Thống, 1976)
Nếu có một bộ phim được xem là kinh điển của dòng phim báo chí, đó là All the President’s Men. Dựa trên câu chuyện có thật, tác phẩm kể lại quá trình hai phóng viên Bob Woodward và Carl Bernstein của The Washington Post điều tra vụ Watergate, dẫn đến việc Tổng thống Richard Nixon từ chức. Bộ phim thường được xem là hình mẫu cho thể loại báo chí điều tra trên màn ảnh rộng.
Good Night, and Good Luck (Chúc Ngủ Ngon Và Chúc May Mắn, 2005)
Lấy bối cảnh nước Mỹ những năm 1950, Good Night, and Good Luck của George Clooney tái hiện cuộc đối đầu giữa nhà báo truyền hình Edward R. Murrow, do David Strathairn thủ vai, và Thượng nghị sĩ Joseph McCarthy, xuất hiện qua các tư liệu lưu trữ, trong thời kỳ nỗi sợ cộng sản bao trùm đời sống chính trị Mỹ.
Không chạy theo những màn kịch tính ồn ào, bộ phim tập trung vào sức nặng của từng bản tin, từng câu hỏi và từng lựa chọn đạo đức trong phòng tin tức. Qua đó, tác phẩm đặt ra một vấn đề vẫn còn nguyên giá trị: báo chí không chỉ có nhiệm vụ đưa tin, mà còn phải bảo vệ sự thật và quyền được biết của công chúng trước sức ép của quyền lực chính trị.
Zodiac (Sát Nhân Huyền Thoại, 2007)
Dù thường được nhớ đến như một phim trinh thám ám ảnh về cuộc truy lùng sát nhân Zodiac, tác phẩm của David Fincher cũng là một trong những bộ phim đáng chú ý về nghề báo. Phim theo chân họa sĩ biếm họa Robert Graysmith, do Jake Gyllenhaal thủ vai, nhà báo Paul Avery của San Francisco Chronicle, do Robert Downey Jr. đảm nhận, và thanh tra Dave Toschi, do Mark Ruffalo thể hiện.
Bên cạnh quá trình điều tra của cảnh sát, Zodiac dành nhiều thời lượng cho cách các phóng viên, biên tập viên và tòa soạn đối diện với một vụ án không có lời giải rõ ràng. Ở đó, báo chí không chỉ ghi nhận sự kiện, mà còn trở thành nơi lưu giữ manh mối, tạo áp lực dư luận và cho thấy cái giá tinh thần của việc theo đuổi sự thật suốt nhiều năm.
Frost/Nixon (Sự Thật Chết Người, 2008)
Không phải mọi thành tựu báo chí đều đến từ các bài điều tra dài kỳ. Frost/Nixon chứng minh sức mạnh của một cuộc phỏng vấn xuất sắc. Bộ phim xoay quanh loạt cuộc đối thoại truyền hình giữa người dẫn chương trình David Frost (Michael Sheen) và cựu Tổng thống Richard Nixon (Frank Langella) sau vụ bê bối Watergate. Thông qua những màn đấu trí căng thẳng giữa hai nhân vật, bộ phim cho thấy cách báo chí có thể buộc những người quyền lực nhất phải đối diện với trách nhiệm và những quyết định trong quá khứ của mình.
Spotlight (Tiêu Điểm, 2015)
Khi nhắc đến những bộ phim xuất sắc nhất về nghề báo, Spotlight gần như luôn đứng đầu danh sách. Bộ phim của đạo diễn Tom McCarthy tái hiện câu chuyện có thật về nhóm phóng viên điều tra của tờ The Boston Globe khi họ phanh phui mạng lưới lạm dụng trẻ em có hệ thống và những nỗ lực che giấu bên trong Giáo hội Công giáo tại Boston.
Thay vì xây dựng hình ảnh nhà báo như những người hùng đơn độc, Spotlight tập trung vào sức mạnh của làm việc nhóm, sự kiên trì và trách nhiệm xã hội của báo chí. Bộ phim giành giải Oscar cho Phim hay nhất và Kịch bản gốc xuất sắc nhất năm 2016.
The Post (Bí Mật Lầu Năm Góc, 2017)
Dưới bàn tay của đạo diễn Steven Spielberg, The Post tái hiện một trong những thời khắc quan trọng nhất trong lịch sử báo chí Mỹ. Bộ phim kể lại quyết định của The Washington Post khi công bố Hồ sơ Lầu Năm Góc (Pentagon Papers), những tài liệu mật hé lộ sự thật về cuộc chiến tranh Việt Nam. Giữa áp lực chính trị và nguy cơ pháp lý, các nhà báo và lãnh đạo tòa soạn vẫn lựa chọn đặt quyền được biết của công chúng lên trên tất cả. Với sự tham gia của Meryl Streep và Tom Hanks, The Post là câu chuyện về lòng dũng cảm của báo chí trước quyền lực.
Bombshell (Tin “nóng”, 2019)
Lấy cảm hứng từ những sự kiện có thật tại Fox News, Bombshell kể lại quá trình các nữ nhà báo đứng lên tố cáo Roger Ailes, Chủ tịch kiêm CEO của đế chế truyền thông này, vì hành vi quấy rối tình dục. Với Charlize Theron trong vai Megyn Kelly, Nicole Kidman trong vai Gretchen Carlson và Margot Robbie trong vai Kayla Pospisil, bộ phim không chỉ phản ánh mặt tối phía sau ngành truyền hình mà còn cho thấy vai trò của báo chí trong việc đưa những câu chuyện bị che giấu ra ánh sáng.
She Said (Lời Khai Chấn Động, 2022)
Phong trào #MeToo có thể đã làm rung chuyển Hollywood, nhưng tất cả bắt đầu từ công việc điều tra bền bỉ của hai nhà báo Jodi Kantor và Megan Twohey của The New York Times. Trong She Said, Zoe Kazan đảm nhận vai Jodi Kantor, còn Carey Mulligan vào vai Megan Twohey, theo chân hành trình thu thập chứng cứ, tiếp cận các nạn nhân và đối mặt với áp lực pháp lý để công bố loạt bài phanh phui hành vi lạm dụng tình dục của nhà sản xuất Harvey Weinstein. Bộ phim là lời tri ân dành cho những nhà báo đã kiên trì theo đuổi sự thật, ngay cả khi phải đối đầu với một trong những thế lực quyền lực nhất của ngành giải trí.
Ảnh: IMDb
