Mối quan hệ giữa Apple và OpenAI đang trải qua những ngày tháng sóng gió nhất khi hai bên liên tục kéo nhau vào vòng xoáy pháp lý và thương mại căng thẳng. Từng được kỳ vọng là sự kết hợp hoàn hảo giữa gã khổng lồ phần cứng và thế lực AI tạo sinh hàng đầu, liên minh này đã nhanh chóng rạn nứt khi những toan tính chiến lược lộ diện.
Vụ kiện chấn động vào tháng 7 năm 2026 chính là đỉnh điểm của sự đổ vỡ, phơi bày những cáo buộc nghiêm trọng về gián điệp công nghiệp và cuộc chiến giành giật nhân tài khốc liệt đằng sau.
Từ cái bắt tay lịch sử đến cuộc đối đầu phần cứng
Vào năm 2024, cái bắt tay giữa Apple và OpenAI từng được ca ngợi là một bước đi lịch sử khi ChatGPT được tích hợp trực tiếp vào nền tảng Apple Intelligence để hỗ trợ Siri xử lý các câu hỏi tri thức rộng.
Tuy nhiên, mối quan hệ này nhanh chóng rạn nứt khi OpenAI cảm thấy thỏa thuận phi tiền tệ này đã thất bại trong việc mang lại lượng thuê bao trả phí khổng lồ như kỳ vọng do bị Apple hạn chế hiển thị và tương tác.
Đến hội nghị WWDC vào tháng 6 năm 2026, Apple đã chính thức chuyển dịch trọng tâm sang Google Gemini để vận hành “Siri AI” thế hệ mới, đồng thời biến ChatGPT thành một trong các tùy chọn mở rộng bình đẳng với các đối thủ khác, tước bỏ hoàn toàn vị thế độc quyền của OpenAI trên hệ điều hành iOS.
Mâu thuẫn thực sự bùng nổ khi OpenAI quyết định lấn sân sang mảng kinh doanh cốt lõi của đối tác: phần cứng tiêu dùng AI-native. Để hiện thực hóa tham vọng, OpenAI đã chi tới 6,5 tỷ USD để thâu tóm io Products – startup phần cứng do cựu Giám đốc Thiết kế huyền thoại Jony Ive và cựu Phó Chủ tịch Apple Tang Yew Tan đồng sáng lập.
OpenAI âm thầm phát triển thiết bị AI đầu tiên cho gia đình dưới dạng một loa thông minh di động không màn hình, tích hợp camera, các bộ phận cơ khí tự chuyển động và hệ thống giọng nói full-duplex GPT-Live.
Tuy nhiên, kế hoạch ra mắt thiết bị này đã phải lùi sang năm 2027 do vướng tranh chấp nhãn hiệu độc lập và giờ đây là đòn tấn công pháp lý trực diện từ Apple.
Chiến dịch gián điệp doanh nghiệp tinh vi
Vào ngày 10 tháng 7 năm 2026, Apple đã chính thức đệ đơn kiện dài 40 trang lên Tòa án Liên bang khu vực Bắc California, cáo buộc OpenAI chủ mưu một chiến dịch gián điệp quy mô lớn, có hệ thống nhằm chiếm đoạt trái phép các bí mật thương mại liên quan đến công nghệ phần cứng cốt lõi của iPhone và Apple Watch.
Được đại diện bởi Weil, Gotshal & Manges – hãng luật hàng đầu nước Mỹ chuyên xử lý các vụ án kinh tế phức tạp, Apple cáo buộc hành vi chiếm đoạt này diễn ra “ở mọi cấp độ”, từ đội ngũ kỹ thuật cho tới Giám đốc phần cứng, nhằm mục đích đẩy nhanh tiến độ phát triển thiết bị của OpenAI.
Đơn kiện nhắm thẳng vào Tang Yew Tan, cựu Phó Chủ tịch Thiết kế Sản phẩm iPhone và Apple Watch, hiện đang giữ chức Giám đốc Phần cứng của OpenAI. Apple cáo buộc ông Tan đã sử dụng một cách có hệ thống thông tin mật để trục lợi cho OpenAI.
Trong quá trình tuyển dụng cựu nhân sự Apple (hiện đã có hơn 400 người đầu quân cho OpenAI), ông Tan bị cáo buộc đã sử dụng các tên mã dự án tuyệt mật của Apple để tra hỏi ứng viên. Thậm chí, ông còn yêu cầu họ mang theo các tệp thiết kế CAD và cả nguyên mẫu vật lý (như pin, bo mạch logic) đến phỏng vấn để “trình diễn”.
Ông Tan cũng hướng dẫn các kỹ sư sắp nghỉ việc trì hoãn thông báo để ở lại Apple lâu nhất có thể, đồng thời khuyên họ từ chối ký bất kỳ thỏa thuận bảo mật nào khi thôi việc.
Một cá nhân khác bị nêu tên là Chang Liu, cựu kỹ sư hệ thống điện cấp cao của Apple. Sau khi rời đi, Liu không trả lại laptop công ty, đồng thời lợi dụng một lỗ hổng xác thực mạng nội bộ hiếm gặp để truy cập trái phép và tải xuống hơn 1.000 trang tài liệu kỹ thuật mật thông qua tài khoản của Alyssa Peng – một nhân sự vẫn đang làm việc tại Apple lúc đó.
Liu thậm chí đã nhắn tin đùa cợt với Peng: “LOL, tôi phát hiện ra mình vẫn truy cập được ổ lưu trữ mạng, buồn cười thật”. Trước khi Peng rời Apple sang OpenAI vào tháng 4 năm 2026, Liu đã hỗ trợ bà sao chép các tệp tin mật mà không bị hệ thống an ninh của Apple phát hiện.
Sự can thiệp của OpenAI còn lan rộng đến chuỗi cung ứng độc quyền của Apple. Apple cáo buộc OpenAI đã lừa gạt một đối tác gia công kim loại lớn thực hiện kỹ thuật hoàn thiện kim loại độc quyền của hãng bằng cách khiến họ tin rằng hoạt động này đã được Apple phê duyệt.
OpenAI cũng tiếp cận nhà cung ứng pin và nguồn điện của Apple, sử dụng các thuật ngữ chuyên biệt nội bộ chỉ người trong cuộc mới biết để hỏi mua các linh kiện được thiết kế riêng cho các thiết bị của “Táo khuyết”.
Tương lai đầy rủi ro của OpenAI
Trước những cáo buộc nặng nề từ Apple, đại diện OpenAI hoàn toàn phủ nhận và tuyên bố công ty “không hứng thú với bí mật kinh doanh của đối thủ”. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định OpenAI đang ở thế bất lợi lớn trước đội ngũ cố vấn pháp lý sừng sỏ của Apple. Chuyên gia tài chính Jim Cramer của CNBC đánh giá đây là một vụ kiện nặng ký bởi Apple không có xu hướng kiện tụng chỉ để cho có.
Nếu Apple thành công trong việc giành một lệnh cấm tạm thời từ tòa án, toàn bộ chương trình phát triển thiết bị AI của OpenAI có thể bị đình trệ vô thời hạn tại những khâu then chốt.
Vụ kiện chấn động này không chỉ đe dọa trực tiếp đến tham vọng phần cứng của OpenAI mà còn cho thấy rủi ro khổng lồ khi các startup AI tìm cách thoát ly khỏi tầm ảnh hưởng của các ông lớn công nghệ để tự xây dựng lối đi riêng.
