Trước thềm Oscar 2026, lễ trao giải điện ảnh danh giá bậc nhất vừa đưa ra một động thái mang tính bước ngoặt. Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Mỹ (AMPAS) chính thức xác nhận lễ trao giải Oscar sẽ chính thức rời sóng truyền hình truyền thống để phát trực tuyến độc quyền trên YouTube.
Thỏa thuận mới sẽ có hiệu lực từ năm 2029, bắt đầu với kỳ Oscar lần thứ 101, kéo dài đến năm 2033. Song, ABC, “ngôi nhà” của Oscar suốt nhiều thập kỷ vẫn giữ bản quyền phát sóng đến hết năm 2028. Động thái gây chấn động này không chỉ khép lại mối quan hệ hợp tác hơn 50 năm giữa Oscar và ABC, đồng thời đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình dịch chuyển của ngành giải trí khỏi kỷ nguyên broadcast.
Theo hợp đồng, YouTube sẽ nắm quyền phát sóng toàn cầu toàn bộ nội dung của lễ trao giải từ thảm đỏ, sân khấu vinh danh Governors Awards, hậu trường cho đến các chương trình bên lề. Đáng chú ý, lễ trao giải sẽ được phát trực tiếp và miễn phí cho hơn hai tỷ người dùng YouTube trên toàn thế giới; đồng thời có mặt trên YouTube TV tại Mỹ. Đại diện các bên kỳ vọng việc chuyển sang YouTube sẽ giúp Oscar tiếp cận tốt hơn với khán giả quốc tế, nhờ các tính năng như phụ đề đóng và nhiều kênh âm thanh đa ngôn ngữ.
CEO Viện Hàn lâm Bill Kramer và Chủ tịch Viện Hàn lâm Lynette Howell Taylor gọi đây là “một quan hệ đối tác toàn cầu đa chiều”, mở ra tương lai mới cho Oscar và các chương trình thường niên của Viện Hàn lâm. Theo họ, với độ phủ toàn cầu, YouTube sẽ giúp Oscar tiếp cận lượng khán giả lớn nhất trong lịch sử của giải thưởng. Lần “chuyển nhà” này không chỉ là cách tôn trọng di sản lâu đời, mà còn mở ra không gian sáng tạo không rào cản, đồng thời nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh cho thế hệ nhà làm phim tiếp theo.
Về phía YouTube, CEO Neal Mohan cũng nhấn mạnh vai trò của nền tảng trong việc truyền cảm hứng cho thế hệ người yêu điện ảnh mới, thông qua những hình thức tương tác hiện đại mà truyền hình truyền thống khó có thể đáp ứng. Bằng việc loại bỏ paywall cũng như rào cản lãnh thổ, Viện Hàn lâm đặt cược vào sức lan tỏa của YouTube để tái định vị Oscar như một định chế văn hóa mang tính toàn cầu thực sự.
Theo một số nguồn tin, YouTube đã chi hơn trăm triệu USD để giành về bản quyền phát sóng Oscar, vượt mặt các đề nghị thương thảo có giá trị cao từ Disney/ABC và NBCUniversal. Trước đó, Disney được cho là chi khoảng 100 triệu USD mỗi năm, song sự sụt giảm ratings (tỷ xuất người xem) đã buộc hãng phải cân nhắc lại chi phí bản quyền. Việc YouTube, một nền tảng thuần streaming, không sở hữu hạ tầng truyền hình tuyến tính thắng thầu thương vụ này đã khiến nhiều ông lớn trong ngành bất ngờ.
Dẫu vậy, một câu hỏi lớn vẫn đặt ra là năng lực sản xuất các sự kiện trực tiếp của YouTube, khi nền tảng này chưa sở hữu hạ tầng sản xuất truyền thống như Netflix hay Amazon. Tuy vậy, YouTube vẫn còn ba năm để xây dựng đội ngũ, hoặc Viện Hàn lâm có thể tự đảm nhận phần lớn khâu sản xuất. Đổi lại, việc phát sóng trên nền tảng không bị giới hạn thời lượng giúp Oscar có toàn quyền sáng tạo về độ dài, cấu trúc chương trình và cách thức tổ chức. Điều này giúp ngăn chặn các nguồn cơn của nhiều bất đồng giữa Viện Hàn lâm và Disney/ABC trong quá khứ.
Bên cạnh đó, màn chuyển giao này vẫn còn nhiều ẩn số. Đơn cử như các hợp đồng phân phối quốc tế hiện tại của Oscar sẽ được xử lý ra sao, cách đo lường lượng người xem trên YouTube sẽ thay đổi thế nào. Đáng quan tâm, liệu sự chú ý của khán giả có bị phân tán hay không trong một nền tảng vốn nổi tiếng với nội dung sáng tạo đa dạng.
Quan trọng hơn, liệu màn thay đổi định dạng phát sóng này có thể giúp Oscar lấy lại sự quan tâm từ công chúng như kỳ vọng. Trên thực tế, sức hút của Oscar trên truyền hình truyền thống đã suy giảm đáng kể. Ngay cả màn “tương tác” gây chấn động giữa Will Smith và Chris Rock năm 2022 cũng chỉ giúp chương trình đạt trung bình 16,6 triệu người xem. Con số 18,1 triệu của năm nay, dù khả quan so với những năm gần đây, vẫn rất xa thời kỳ đỉnh cao như năm 1998, khi Oscar chạm mốc 57 triệu người xem nhờ sức nóng của Titanic.
