Bên trong Palazzo delle Scintille, không gian show diễn được dàn dựng như một bảo tàng sống, với những bản sao điêu khắc La Mã. Tại đây, tân Giám đốc Sáng tạo Demna Gvasalia chính thức khai màn kỷ nguyên của mình ở Gucci. Bối cảnh đã hoàn thành xuất sắc vai trò dẫn chuyện: Gucci hiện lên vừa như một di vật được trưng bày, vừa như một đế chế thời trang, đồng thời là một chương quan trọng trong chính dòng chảy lịch sử thời trang Ý.
Bầu không khí và cách dàn dựng sân khấu được tính toán kỹ lưỡng dành cho một nhà thiết kế được kỳ vọng sẽ vực dậy một thương hiệu vốn đã quen với việc tự lột xác qua hết kỷ nguyên này đến kỷ nguyên khác.
Dưới thời Tom Ford, Gucci đắm mình trong thứ gợi được mài giũa sắc lạnh: tailoring chuẩn xác, cơ thể được phô bày như một tuyên ngôn và sự gợi tình luôn nằm trong thế kiểm soát tuyệt đối. Đến kỷ nguyên Alessandro Michele, Gucci rẽ sang một hướng khác hẳn: tôn thờ chủ nghĩa tối đa, lãng mạn, như một giấc mơ Baroque ngập tràn thêu thùa, hoa văn và những cá tính lập dị.
Sau khi Michele rời đi, doanh thu của Gucci lao dốc rõ rệt. Đến năm 2025, nhà mốt Ý chỉ còn ghi nhận khoảng 6 tỷ euro, giảm mạnh so với mức đỉnh hơn 10 tỷ euro ở đầu thập niên 2020. Vấn đề không đơn thuần nằm ở việc thiếu sản phẩm mới, Gucci thiếu một “nhịp đập” đủ mạnh để kéo thương hiệu trở lại trung tâm đối thoại thời trang. Và thế là Demna Gvasalia, người từng lèo lái Balenciaga bằng thứ năng lượng gây tranh cãi nhưng hiệu quả, được chọn để kích hoạt lại nhịp đập ấy, mở ra một quỹ đạo mới cho Gucci.
Điều không thể phủ nhận là nguồn năng lượng tức thì Demna mang đến. Sàn diễn quy tụ cả một thế hệ người mẫu nữ, trải dài từ huyền thoại Kate Moss đến các gương mặt trẻ như Gabbriette, Alex Consani. Phần casting của show diễn đã đủ sức tạo sóng truyền thông ngay từ phút đầu.
Ở mảng thời trang nam, những cơ thể được “điêu khắc” sẵn cho đời sống về đêm xuất hiện dày đặc, đôi lúc tiệm cận chất biếm họa của kỷ nguyên looksmaxxing. Quần skinny, suit bóng loáng, áo mặc lệch một tay gợi nhắc hình thái quyến rũ Hy Lạp cổ điển… tất cả khiến hệ thống tham chiếu của bộ sưu tập trở nên rõ ràng đến mức gần như không cần giải thích.
Nhưng ngay từ khoảnh khắc đầu tiên, câu hỏi được đặt ra không phải là: Demna có làm được show hay không? Mà là: liệu anh có khiến chính quần áo, và cả Gucci, tiến hoá thêm một chút hay không?
Cuối cùng cũng có một bộ sưu tập dành cho “boy phố”
Trước khi những bộ tailoring kịp phô diễn đường cắt tinh xảo, chính các gương mặt và lớp phụ kiện của bộ sưu tập đã chiếm trọn ánh đèn. Fakemink, rapper/producer underground người Anh, bất ngờ dừng giữa sàn diễn để kiểm tra điện thoại, một khoảnh khắc đang được lan truyền trên mạng xã hội.
Nettspend, rapper tuổi teen đến từ Virginia, hiện thân của một Gen Z hỗn loạn sinh ra từ Internet, xuất hiện trong bộ da rắn ánh tím pha ánh bạc. Những cái tên như Feng, Fimiguerrero hay EsDeeKid làm mờ ranh giới giữa runway và front row, biến show diễn thành một giao điểm của các subculture, đang được phát sóng trực tiếp với đại chúng.
Và rồi là chiếc túi Gucci đeo chéo với quai đeo màu beige quen thuộc. Đó là một nguyên mẫu gợi nhắc đến nhiều biểu tượng văn hóa khó nhầm lẫn: hustler thời Telegram, scammer Đông Âu; và với khán giả Việt, đó là đồng phục quen thuộc của các “boy phố”: áo thun ôm, skinny jeans, túi bao tử (crossbody) đeo siết ngang ngực.
Gucci Thu Đông 2026 vì thế trở thành tâm điểm bàn luận không hẳn nhờ những đột phá thiết kế, mà bởi cách nó chạm trúng tâm lý mạng xã hội, khai thác chính xác những mã văn hóa đang tồn tại một cách lạnh lùng và gần như không cần che giấu.
Tiếp nối di sản hay chọn lối an toàn?
Xuyên suốt show diễn, từ womenswear đến menswear, Demna gần như không che giấu việc Tom Ford là trục tham chiếu chính của bộ sưu tập. Chiếc đầm sequin hở lưng, để lộ quần thong phía sau do Kate Moss mặc ở khoảnh khắc kết màn là một cái gật đầu thẳng thắn, gần như không cần chú thích dành cho kỷ nguyên gợi cảm đầy quyền lực của Ford tại Gucci.
Ở mảng đồ nam, tinh thần ấy tiếp tục được lặp lại với những phom dáng bó sát, bóng bẩy và kiểm soát: suit ánh nhũ, phom người mảnh khảnh, áo khoác biker da rắn. Các tham chiếu từ kỷ nguyên của Ford được tái diễn giải rõ nét và vì thế mà khá dễ đoán.
Xét về kỹ thuật, bộ sưu tập được xử lý gọn gàng, tỷ lệ chính xác, dễ mặc và dễ “tiêu hoá”. Đây là một nước đi an toàn, đủ để Demna củng cố doanh thu cho Gucci trong giai đoạn hồi phục. Tất nhiên, anh vẫn làm tốt điều mình giỏi. Anh biết cách làm sắc bờ vai, kéo dài cơ thể. Nhưng câu hỏi vẫn còn đó: liệu menswear có được đẩy đi xa hơn, hay cái gọi là “đổi mới” ấy chủ yếu nằm ở bối cảnh: di sản được lọc qua lăng kính mỉa mai, hoài niệm được mài sắc bằng tinh thần tiểu văn hóa.
Bình phẩm văn hóa và cấu trúc thiết kế
Không cần bàn cãi, Demna Gvasalia là một trong những nhà thiết kế có khả năng đọc vị văn hóa sắc bén nhất của thời trang đương đại. Với Gucci Thu Đông 2026, anh đưa thẳng những người mặc Gucci ngoài đời thật lên sàn diễn: từ club kid chạy theo trào lưu, rapper underground, các hustler đeo túi crossbody, cho đến nhóm khách hàng xa xỉ trung thành với di sản của nhà mốt Ý.
Demna hiểu người ta đang mặc Gucci như thế nào ở New York, Paris và có lẽ cả Việt Nam. Anh biến sàn diễn thành một tấm gương của toàn ngành, nơi người mua bước vào vai chính: vừa trêu ngươi giới phê bình, vừa vỗ về khách hàng.
Nhưng mỉa mai ở chỗ: dù sắc sảo đến đâu, dù câu chuyện được kể khéo léo thế nào, nó cũng không thể thay thế cho đổi mới thực chất trong thiết kế. Khi quần áo không được tái cấu trúc, khi menswear chỉ mải miết tham chiếu quá khứ thay vì tự tái định nghĩa, thì câu chuyện sớm muộn cũng sẽ chạy nhanh hơn chính thiết kế.
Nửa sau bộ sưu tập thiên về những bộ suit sở hữu phom dáng rộng, thoải mái
Gucci đã lấy lại được năng lượng. Cuộc đối thoại xung quanh thương hiệu thì ồn ào, sôi nổi. Nhưng những gì đang được bàn tán ấy vẫn là bối cảnh, không phải quần áo. Và rồi sẽ đến lúc, sau khi cơn sốt viral lắng xuống, chính thiết kế buộc phải tự đứng vững, không cần đến lời chú thích hay câu chuyện văn hóa nào đi kèm.
Câu trả lời sẽ nằm ở chương tiếp theo: Gucci của Demna sẽ chỉ dừng lại ở việc bình phẩm văn hóa, hay đủ bản lĩnh để tái định hình chính mình.
Ảnh: iMAXtree
