Trên các sàn diễn thời trang nam gần đây hay trong tủ đồ biểu diễn của nhiều ngôi sao, có một chi tiết nhỏ liên tục xuất hiện và thu hút ánh nhìn: cummerbund hay chiếc đai eo vốn gắn liền với tuxedo.
Điều đáng chú ý là món phụ kiện từng được xem như một quy tắc gần như bất biến của trang phục black-tie nay đang bước ra khỏi khuôn khổ truyền thống, xuất hiện trong nhiều cách phối hiện đại và linh hoạt hơn.
Một trong những lý do giúp cummerbund chinh phục giới mộ điệu nằm ở khả năng tạo chiều sâu cho tổng thể trang phục. Trong các bản phối layering, món phụ kiện này giúp những lớp trang phục trở nên mạch lạc hơn, tô điểm cho bản phối, đồng thời mang đến sự chỉn chu, sang trọng nhưng vẫn tự nhiên.
Trước khi trở thành một biểu tượng của giới tuxedo và dần xuất hiện trong tủ đồ đương đại, cummerbund từng trải qua một hành trình lịch sử kéo dài nhiều thế kỷ.
Từ “chiếc túi” tiện dụng đến biểu tượng của tuxedo
Muốn hiểu về cummerbund, trước hết phải bắt đầu từ chính cái tên của nó. Trong tiếng Anh, cummerbund là phiên âm của kamarband trong tiếng Ba Tư và Urdu, ghép từ kamar (eo) và band (dải buộc). Ban đầu, đây chỉ là một dải vải mỏng được nam giới Nam Á và Trung Đông quấn quanh eo bên ngoài áo tunic, vừa tạo điểm nhấn cho trang phục, vừa mang tính ứng dụng.
Với họ, mảnh vải quanh eo đó còn là một “chiếc túi” tiện lợi, dùng để cất giữ tiền xu, dao găm hoặc những vật dụng nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày. Đến thế kỷ XIX, trong thời kỳ Anh thuộc tại Ấn Độ, với khí hậu nhiệt đới khắc nghiệt, các sĩ quan Anh dần thay thế áo gi-lê len dày bằng dải khăn của người bản địa để tạo cảm giác mát mẻ hơn trong những buổi dạ tiệc và nghi lễ quân đội. Đến cuối thời Victoria, món phụ kiện này theo chân giới quý tộc Anh trở về châu Âu, để trở thành một phần của trang phục trang trọng phương Tây.
Khi bước vào thế giới tuxedo, cummerbund cũng từ bỏ gần như toàn bộ dấu ấn phương Đông của mình. Những màu sắc rực rỡ, họa tiết thêu hay chất liệu mềm mại được thay thế bằng lụa satin đen, vừa đủ kín đáo để hòa vào tổng thể các bộ suit may đo, nhưng vẫn tạo điểm nhấn tinh tế ở phần eo. Chính sự tiết chế ấy đã giúp chiếc đai eo trở thành một trong những quy chuẩn lâu đời nhất của dress code black tie.
Hơn cả một điểm nhấn cho trang phục
Trong quy chuẩn ăn mặc black tie, cummerbund được thiết kế để che đi khoảng chuyển tiếp giữa áo sơ mi và quần tây, giúp tổng thể luôn liền mạch ngay cả khi người mặc ngồi xuống và vạt áo xô lên. Nhờ ôm gọn phần eo, chiếc đai này cũng giúp tổng thể trở nên cân đối hơn, tạo cảm giác thân trên dài và gọn gàng, tương tự cách một chiếc corset định hình phom dáng nhưng được tiết chế để phù hợp với trang phục nam giới.
Một đặc điểm khác làm nên bản sắc của cummerbund là những đường ly ngang luôn hướng lên trên. Quy tắc này bắt nguồn từ nửa đầu thế kỷ XX, khi các quý ông đến nhà hát, sòng bạc hay nhà hát opera thường tận dụng chính những nếp gấp ấy như những chiếc túi nhỏ để cất vé vào cửa, biên lai hoặc chip đánh bạc.
Trên màn bạc, cummerbund nhanh chóng trở thành dấu hiệu nhận diện của hình tượng điệp viên và những quý ông lịch lãm. Thế nhưng, bước sang thập niên 1980, món phụ kiện này lại rẽ sang một chương hoàn toàn khác. Những gam màu neon, gấm jacquard rực rỡ và cách phối cường điệu biến cummerbund thành món đồ quen thuộc trong các buổi prom của thanh niên Mỹ.
Song, chính sự bùng nổ ấy cũng làm phai nhạt bản sắc nguyên bản của cummerbund. Sau thời kỳ hoàng kim của những buổi prom, chiếc đai eo này dần bị xem là lỗi thời và hiếm khi còn xuất hiện trong thời trang nam suốt nhiều thập kỷ.
Ngày trở lại
Sau nhiều thập kỷ vắng bóng, cummerbund trở lại với muôn vàn phiên bản cùng sự diễn giải đầy sáng tạo của loạt nhà thiết kế.
Trong bộ sưu tập Xuân Hè 1998, Helmut Lang tước bỏ hoàn toàn tính nghi lễ vốn có của cummerbund để đưa nó vào tinh thần tối giản, linh hoạt với nhịp sống đô thị. Phom dáng cổ điển vẫn được giữ lại, nhưng điểm nhấn từ khóa kéo và túi đã tái định nghĩa món phụ kiện này dưới lăng kính dấu ấn thiết kế utilitarian. Đến Thu Đông 2006, Hedi Slimane tiếp tục đẩy giới hạn xa hơn tại Dior Homme với chiếc cummerbund bằng denim, đưa biểu tượng của sự trang trọng bước vào tinh thần punk.
Các nhà thiết kế ngày nay cũng không ngừng nới rộng giới hạn của cummerbund. Michael Rider tại Celine sử dụng những dải satin bóng như điểm neo của toàn bộ phom dáng, trong khi ở Valentino, Alessandro Michele đưa chúng vào thế giới maximalism đặc trưng với những lớp áo khoác oversized và blouse mềm rủ. Ở Dolce & Gabbana hay Ralph Lauren, món phụ kiện này gợi nhắc tinh thần old money cổ điển.
Trong bộ sưu tập Xuân Hè 2027 của Kenzo, cummerbund được tạo nên từ nhiều chiếc cà vạt mang cảm hứng quân đội quấn chồng quanh eo, biến món phụ kiện cổ điển thành điểm nhấn giàu tính thủ công. Trong khi đó, Prada lại từ bỏ cấu trúc của chiếc đai truyền thống để biến cummerbund thành một dải khăn (foulard) in họa tiết hình học, hòa vào tinh thần pha trộn màu sắc và bản in đầy chủ ý của bộ sưu tập.
Từ một quy tắc bất thành văn của lãnh địa black tie, món phụ kiện này giờ đây trở thành chất liệu để các nhà thiết kế tự do thử nghiệm với tỷ lệ, chất liệu và cách phối lớp, chứng minh rằng ngay cả những biểu tượng cổ điển nhất cũng có thể thích nghi với ngôn ngữ thời trang đương đại, từ đó truyền cảm hứng mặc đẹp cho giới mộ điệu.
