**bài viết có tiết lộ một số nội dung phim**
Có lẽ hiếm có câu chuyện giáng sinh nào được kể lại nhiều lần như A Christmas Carol của Charles Dickens. Kể từ khi ra đời vào năm 1843, câu chuyện về lão hà tiện Ebenezer Scrooge và cuộc gặp gỡ với ba hồn ma trong đêm giáng sinh đã nhiều lân được chuyển thể từ sân khấu, hoạt hình đến điện ảnh. Dù được kể dưới bất cứ hình thức nào, tác phẩm vẫn vẹn nguyên một thông điệp ý nghĩa về lòng nhân ái và cơ hội sửa chữa những sai lầm.
Chính sự quen thuộc này cũng đặt ra một thách thức không nhỏ cho bất kỳ nhà làm phim nào muốn đưa tác phẩm của Dickens lên màn ảnh. Làm thế nào để khiến khán giả hứng thú với một câu chuyện mà họ gần như đã biết trước kết thúc?
Với Ebenezer, đạo diễn Ti West đã tìm thấy câu trả lời bằng cách khai thác những yếu tố đen tối vốn hiện hữu trong nguyên tác. Thay vì hướng đến một bộ phim mang đậm màu sắc giáng sinh ấm áp, dễ chịu, ông đã mang đến một tác phẩm pha trộn giữa kinh dị giả tưởng, đậm chất gothic cùng những tình huống hài hước mang chút cay nghiệt.
Cách kể này cũng tạo nên một không gian lý tưởng cho sự trở lại của Johnny Depp, nam diễn viên từng khiến khán giả say mê với hàng loạt nhân vật kỳ quặc, độc đáo trong suốt hơn ba thập kỷ làm nghề.
Một câu chuyện kinh điển khoác lên “lớp áo” kinh dị mới
Lấy bối cảnh London thời Victoria, Ebenezer mở đầu vào đêm giáng sinh, đúng bảy năm sau khi Jacob Marley (Ian McKellen), người bạn lâu năm và cũng là đối tác kinh doanh của Ebenezer Scrooge (Johnny Depp), qua đời.
Trong khi cả thành phố chuẩn bị đón lễ hội, Ebenezer vẫn ngồi trong văn phòng, bận rộn với những khoản tiền của mình. Ông xua đuổi những người đến quyên góp từ thiện, tỏ thái độ khinh miệt với người nghèo và thậm chí tranh cãi với người cháu Fred (Sam Claflin) về ý nghĩa của ngày giáng sinh.
Với Ebenezer, ngày lễ này chẳng qua là một cái cớ để con người tiêu tiền và trì hoãn công việc. Mối quan hệ giữa người với người, nếu không mang lại lợi ích cũng chỉ là điều vô nghĩa với ông.
Sau một ngày đối xử hà khắc với nhân viên Bob Cratchit (Rupert Grint), Ebenezer trở về nhà và bất ngờ gặp lại người bạn đã khuất. Xuất hiện trong bộ dạng đáng sợ, với những sợi xích nặng nề quấn quanh cơ thể, hồn ma Jacob Marley mang đến một lời cảnh báo. Chính cuộc sống đầy tham lam và ích kỷ đã khiến ông phải chịu đựng sự trừng phạt vĩnh viễn sau khi chết.
Điều này sẽ xảy ra tượng tự với Ebenezer và lối thoái duy nhất giúp ông hóa giải lời quyền là gặp gỡ ba hồn ma. Trong đêm đó, ba hồn ma sẽ lần lượt xuất hiện, đưa ông trở về quá khứ, nhìn vào hiện tại và đối diện với tương lai có thể đang chờ đợi mình.
Đây là phần mở đầu mà bất kỳ ai từng đọc A Christmas Carol hay xem các phiên bản điều không thấy xa lạ. Đạo diễn Ti West cũng không cố tình thay đổi cấu trúc kinh điển ấy để tạo bất ngờ. Điều khiến bộ phim trở nên thú vị hơn nằm ở cách tác phẩm dẫn dắt khán giả đi qua từng giai đoạn trong hành trình thay đổi của Ebenezer .
Ở nhiều phiên bản điện ảnh trước đây, yếu tố siêu nhiên thường được tiết chế để nhường chỗ cho tinh thần lễ hội và những bài học về lòng tốt. Tuy nhiên, Ebenezer đã chọn một cách thể hiện khác khi những cuộc viếng thăm của các hồn ma thực sự kinh hoàng trên màn ảnh. Cách tiếp cận này khiến câu chuyện có phần nặng nề hơn, nhưng cũng giúp thông điệp của Dickens có thêm sức nặng. Trước khi trở thành một câu chuyện về lòng nhân ái, Ebenezer là lời cảnh tỉnh về cái giá của sự ích kỷ.
Ebenezer Scrooge không thể làm khó Johnny Depp
Ngay từ khi Johnny Depp được lựa chọn vào vai Ebenezer Scrooge, người ta đã có thể hình dung phần nào về diện mạo của nhân vật. Từ Edward Scissorhands, Willy Wonka đến thuyền trưởng Jack Sparrow, nam diễn viên luôn cho thấy khả năng thể hiện những nét tính cách bất ngờ ở các nhân vật có ngoại hình và hành vi khác thường.
Và ở nhân vật Ebenezer cũng vậy, Johnny Depp luôn biết cách biểu lộ riêng những cử chỉ và chuyện động đặc biệt của nhân vật. Nam diễn viên có thể khiến người xem bật cười ở thái độ dửng dưng và cảm nhận sự cay nghiệt, chua chát chỉ sau một cái nhếch mép.
Dẫu vậy, thử thách lớn hơn của vai diễn nằm ở quá trình chuyển biến tâm lý: từ một ông lão đáng ghét ở đầu phim và một người đàn ông vui vẻ, hào phóng ở những phút cuối.
Johnny Depp thể hiện điều này bằng cách để nhân vật thay đổi từng chút một. Đằng sau vẻ ngoài lạnh lùng, những ký ức và cảm xúc tưởng chừng đã bị chôn vùi dần xuất hiện. Ebenezer từng bước nhận ra cuộc đời mình đã trở nên trống rỗng đến thế nào. Nỗi sợ hãi, sự tiếc nuối và cảm giác bất lực trước những điều không thể thay đổi được nam diễn viên bộc lộ qua từng chuyển biến tâm lý khi mỗi lần đối diện với từng hồn ma.
Chính vì thế, khoảnh khắc Ebenezer tìm lại niềm vui ở cuối hành trình mang đến cảm xúc thuyết phục hơn. Người xem có thể cảm nhận được sự thay đổi ấy đã âm thầm diễn ra xuyên suốt bộ phim, thay vì xuất hiện như một cái kết bắt buộc của câu chuyện.
Những hồn ma mang theo nỗi ám ảnh
Bên cạnh Johnny Depp, những nhân vật hồn ma cũng là điểm sáng đáng kể của Ebenezer. Mỗi hồn ma xuất hiện với một diện mạo và cá tính riêng, góp phần tạo nên những sắc thái khác nhau cho hành trình của Ebenezer. Hồn ma giáng sinh đến từ quá khứ với làn da trắng bệch và đôi mắt trắng hoàn toàn, mang vẻ ngoài lạnh lẽo, gợi cảm giác bất an ngay từ lần đầu xuất hiện.
Những câu hỏi tưởng chừng đơn giản của cô dần khiến Ebenezer buông bỏ sự phòng bị. Khi dẫn ông trở về những ký ức cũ, hồn ma này cũng buộc Ebenezer nhìn lại những lựa chọn đã khiến mình trở thành con người hiện tại. Chi tiết nhân vật phải chịu sự trừng phạt vì từng không biết trân trọng thời gian khi còn sống cũng tạo nên một sự kết nối với Ebenezer. Ông đã dành phần lớn cuộc đời để tích lũy của cải, nhưng lại bỏ lỡ nhiều điều mà tiền bạc không thể mua được. Quá khứ vì thế trở thành lời nhắc nhở về những mất mát mà ông không còn cơ hội sửa chữa.
Trái ngược với hồn ma quá khứ, hồn ma hiện tại lại mang đến nguồn năng lượng hoàn toàn khác. Nhân vật có những ham thích rất đời thường, đặc biệt là niềm đam mê với thức ăn. Tính cách có phần cộc cằn của hồn ma cũng tạo nên sự tương tác thú vị với một Ebenezer vốn chẳng mấy dễ chịu.
Riêng hồn ma tương lai lại xuất hiện với hình hài của một thần chết, mang đến những khoảnh khắc rùng rợn nhất bộ phim. Sự xuất hiện của nhân vật cũng đánh dấu cao trào trong hành trình của Ebenezer, khi ông buộc phải đối diện với viễn cảnh nghiệt ngã đang chờ đợi mình nếu tiếp tục sống ích kỷ và thờ ơ với những người xung quanh. Chính nỗi kinh hoàng trước tương lai ấy đã trở thành bước ngoặt khiến Ebenezer nhận ra giá trị của sự thay đổi.
Ba hồn ma mang đến ba diện mạo riêng biệt giúp bộ phim tránh được cảm giác lặp lại trong quá trình nhân vật lần lượt trải qua những bài học. Quan trọng hơn, đạo diễn Ti West không biến họ thành những người dẫn đường chỉ xuất hiện để giảng giải về đạo đức. Họ có tính cách, câu chuyện và bài học riêng khiến Ebenezer nhận ra được bài học của mình.
Hồn ma tương lai
Bên cạnh đó, đạo diễn Ti West, với kinh nghiệm làm phim kinh dị càng hiểu rõ cách khai thác bối cảnh để tạo cảm giác bất an. Những khung hình xám xịt, lạnh lẽo và tĩnh mịch dường như còn mang đến hiệu quả không kém những màn xuất hiện của các hồn ma.
Bộ phim đồng thời sử dụng những ca khúc giáng sinh quen thuộc để tạo nên sự tương phản thú vị với sắc thái u tối. Trong đó phải kể đến là Silent Night, được cất lên bởi các nhân vật ở những thời điểm khác nhau, như một sợi dây kết nối các giai đoạn trong cuộc đời của Ebenezer.
Dẫu vậy, Ebenezer vẫn còn một vài điểm đáng tiếc, chủ yếu nằm ở tuyến nhân vật phụ. Trong khi Freddie Lee-Grey thể hiện khá tốt vai cậu bé Tim, Rupert Grint chưa thực sự có cơ hội tỏa sáng với Bob Cratchit. Ngoài ra, Fred của Sam Claflin và Clara do Daisy Ridley thủ vai cũng thiếu chiều sâu cần thiết để tạo dấu ấn riêng.
Tuy nhiên, những hạn chế ấy không làm lu mờ sức hấp dẫn chung của bộ phim. Dù dược kể bằng ngôn ngữ của phim kinh dị, Ebenezer vẫn gìn giữ được tinh thần nhân văn của một câu chuyện giáng sinh. Ti West không cần thay đổi những giá trị cốt lõi mà Dickens gửi gắm để khiến câu chuyện trở nên phù hợp với khán giả hiện đại. Ông chỉ lựa chọn một cách khác để nhắc lại chúng.
Và với Johnny Depp, Ebenezer Scrooge là một sự trở lại đáng chú ý. Vai diễn cho phép nam diễn viên phát huy những thế mạnh của bản thân, đồng thời tạo nên một vai diễn đáng nhớ khác trong sự nghiệp diễn xuất vốn đã rất ấn tượng của ông.
Ảnh: Ebenezer
