Six Kings Slam, giải quần vợt biểu diễn quy tụ sáu tay vợt nổi tiếng tại Riyadh, vừa phải chuyển lịch thi đấu từ tháng 10 sang ngày 27–30.12. Ban tổ chức viện dẫn khó khăn về tổ chức và hậu cần, trong bối cảnh tình hình an ninh tại Riyadh diễn biến phức tạp.
Mỗi tay vợt tham dự được bảo đảm khoảng 1,5 triệu USD. Nhà vô địch có thể nhận tổng cộng 6 triệu USD, dù giải không trao điểm ATP.
Với Saudi Arabia, đây chỉ là một phần trong chiến lược đầu tư thể thao quy mô lớn. Từ Cristiano Ronaldo tại Al-Nassr, các cuộc so găng quyền Anh, giải đua F1 đến golf và World Cup 2034, quốc gia vùng Vịnh đang trở thành địa điểm quen thuộc của những sự kiện quốc tế.
Tỉ USD để làm gì?
Saudi Arabia đang triển khai Vision 2030, chương trình phát triển nhằm đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào dầu mỏ và mở rộng du lịch, giải trí, dịch vụ.
Việc đưa Ronaldo đến Al-Nassr giúp giải bóng đá Saudi Arabia được biết đến rộng rãi. Tên tuổi của anh thu hút khán giả quốc tế, các nhà tài trợ và sự quan tâm của truyền thông.
Một chặng F1 hay trận quyền Anh lớn cũng có thể đưa hàng nghìn du khách, vận động viên, nhà báo và đối tác thương mại đến Saudi Arabia, tạo nhu cầu sử dụng khách sạn, nhà hàng, giao thông và dịch vụ giải trí.
Chiến lược ấy đã tạo ra sự chú ý đáng kể. Nhưng được thế giới biết đến chưa đồng nghĩa với đầu tư hiệu quả.
Theo Bộ Du lịch Saudi Arabia, năm 2025 nước này đón 29,3 triệu lượt khách quốc tế. Tổng chi tiêu du lịch nội địa và quốc tế đạt khoảng 304 tỉ riyal, tương đương 81 tỉ USD, tăng 7% so với năm trước.
Đây là kết quả đáng chú ý, dù không thể quy toàn bộ cho thể thao bởi du lịch tôn giáo, nghỉ dưỡng và nhiều hoạt động khác cũng đóng góp quan trọng.
Theo Invest Saudi, quốc gia này đặt mục tiêu đưa quy mô thị trường thể thao lên 22,7 tỉ USD vào năm 2030, tạo thêm hơn 135.000 việc làm liên quan.
Những mục tiêu ấy cho thấy Saudi Arabia không chỉ muốn tổ chức các sự kiện lớn. Họ còn hướng đến việc xây dựng một ngành kinh tế thể thao có doanh thu, doanh nghiệp và khả năng tạo việc làm.
Tháng 7.2026, SURJ Sports Investment, công ty thuộc Quỹ Đầu tư công Saudi Arabia (PIF), hợp tác với Live Nation và Oak View Group thành lập liên doanh radia, chuyên quản lý, vận hành và khai thác thương mại các công trình thể thao, giải trí.
Một sân vận động hiện đại nhưng chỉ tổ chức vài trận đấu lớn mỗi năm có thể trở thành gánh nặng tài chính. Ngược lại, nếu được sử dụng thường xuyên cho thể thao, biểu diễn âm nhạc, hội nghị và hoạt động thương mại, khả năng tạo doanh thu sẽ cao hơn.
Đó là sự khác biệt giữa chi tiền cho một sự kiện và đầu tư vào những hoạt động kinh doanh có thể tiếp tục phát triển sau sự kiện.
Cái giá của LIV Golf
Saudi Arabia cũng đã trải qua một bài học đắt giá trong lĩnh vực golf.
LIV Golf ra đời năm 2022 với sự hậu thuẫn của PIF, sử dụng những hợp đồng và khoản thưởng lớn để thu hút các tay golf nổi tiếng, cạnh tranh với hệ thống thi đấu truyền thống.
Chiến lược ấy nhanh chóng tạo tiếng vang. Nhiều ngôi sao chuyển sang LIV, gây ra những thay đổi đáng kể trong golf chuyên nghiệp.
Theo Financial Times, PIF đã đầu tư khoảng 5,5 tỉ USD vào LIV Golf. Sau nhiều năm thua lỗ, quỹ quyết định ngừng tiếp tục rót vốn theo mô hình cũ. Ngày 8.9.2026, LIV Golf nộp đơn xin bảo hộ phá sản theo Chapter 11 tại Mỹ nhằm tái cấu trúc hoạt động và tìm nguồn vốn mới.
Dù vậy, PIF vẫn hỗ trợ khoản vay khoảng 49,6 triệu USD cho quá trình tái cấu trúc, với kế hoạch chuyển sang mô hình có sự tham gia của những nhà đầu tư mới.
Một dự án từng có khả năng chi những hợp đồng hàng trăm triệu USD vẫn gặp khó khăn khi không tạo được nguồn thu tương xứng với chi phí.
Trường hợp LIV Golf cho thấy sức mạnh tài chính có thể làm thay đổi thị trường, nhưng không bảo đảm một mô hình kinh doanh sẽ thành công.
Giải đấu còn phải cạnh tranh với hệ thống golf đã có truyền thống, lượng khán giả trung thành và những danh hiệu được công nhận rộng rãi.
Đầu tư để thay đổi thói quen của người hâm mộ và xây dựng một giải đấu có sức sống riêng khó khăn hơn nhiều so với việc ký hợp đồng với các ngôi sao.
Sau những ngôi sao
Còn một câu hỏi đáng quan tâm: những khoản đầu tư quốc tế đang giúp thể thao Saudi Arabia phát triển như thế nào?
Đưa Ronaldo đến Al-Nassr có thể làm tăng sức hút của giải vô địch quốc gia. Nhưng để bóng đá Saudi Arabia mạnh hơn, nước này vẫn cần đào tạo cầu thủ trẻ, nâng cao trình độ HLV và chất lượng hệ thống thi đấu.
Tổ chức giải quần vợt với tiền thưởng 6 triệu USD có thể khiến khán giả quan tâm. Tuy nhiên, muốn nhiều người dân chơi quần vợt, cần thêm sân bãi, chương trình đào tạo và những giải đấu dành cho các lứa tuổi.
F1 hay golf cũng vậy. Các sự kiện quốc tế thúc đẩy du lịch và kinh doanh, nhưng sự phát triển chuyên môn trong nước còn phụ thuộc vào cơ sở đào tạo, chuyên gia kỹ thuật và cơ hội dành cho vận động viên trẻ.
Saudi Arabia đã đặt mục tiêu nâng tỷ lệ người trưởng thành hoạt động thể chất thường xuyên trong chương trình Vision 2030. Điều đó cho thấy thể thao còn được nhìn nhận qua mức độ tham gia của người dân, chứ không chỉ những ngôi sao và giải đấu quốc tế.
World Cup 2034 sẽ tiếp tục đòi hỏi nguồn đầu tư rất lớn vào cơ sở vật chất, giao thông và dịch vụ. Việc khai thác các công trình sau giải đấu, phát triển bóng đá trong nước và thu hút du khách trở lại sẽ là những căn cứ để đánh giá hiệu quả.
Saudi Arabia có đủ tiềm lực để tiếp tục thu hút những sự kiện và ngôi sao hàng đầu. Sau Ronaldo, F1, Six Kings Slam và LIV Golf, đất nước này đã có được sự chú ý rộng rãi trên truyền thông thể thao quốc tế.
Nhưng sức hút truyền thông, hiệu quả kinh doanh và sự phát triển của thể thao trong nước không phải lúc nào cũng đi cùng nhau. LIV Golf là ví dụ về khó khăn tài chính, trong khi những khoản đầu tư vào cơ sở vật chất và dịch vụ cho thấy Saudi Arabia đang tìm kiếm nguồn thu lâu dài hơn.
Saudi Arabia đã chứng minh khả năng đưa những sự kiện thể thao lớn đến đất nước mình. Giờ đây, điều đáng quan tâm không còn là họ có thể chi thêm bao nhiêu, mà là những khoản đầu tư ấy có giúp xây dựng được một ngành thể thao đủ sức phát triển mà không phải liên tục dựa vào các hợp đồng và sự kiện tốn kém hay không.
