Bất chấp sự bùng nổ của các tác phẩm nội địa những năm gần đây, hệ thống bệ đỡ dành cho giới làm phim vẫn chật vật chạy theo sức nóng này. Việc thiếu vắng các cơ hội đào tạo bài bản khiến nhiều đạo diễn, biên kịch phải đơn độc xoay xở trên hành trình đầy gian truân. Những tài năng thiên bẩm xuất hiện rất nhiều, song nếu thiếu đi định hướng vững chắc cùng một cộng đồng đồng hành, ngọn lửa đam mê ấy sẽ rất khó để duy trì bền bỉ.
Tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng (DANAFF) năm 2025, nhà biên kịch, đạo diễn kiêm nhà sản xuất Tony Bùi (phim Ba Mùa) đã có bài phát biểu mang tên “Talent Alone Is Not Enough” (tạm dịch: Chỉ tài năng là chưa đủ). Ông nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết về một hệ thống bài bản, sự đồng hành của những người đi trước cùng một cộng đồng sáng tạo để tiếp sức cho thế hệ làm phim tiếp theo của Việt Nam.
Bài phát biểu này cuối cùng đã đặt nền móng cho Script Lab – Genre Projects, chương trình chính thức ra mắt như một phần của vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026 năm nay.
“Tôi muốn xây dựng chương trình này dựa trên tinh thần của Sundance Labs, nơi tôi từng mang bộ phim của chính mình đến để hoàn thiện”, Tony Bùi chia sẻ. Được đánh giá là một trong những bệ phóng có tầm ảnh hưởng lớn nhất của điện ảnh độc lập, Viện Sundance đã góp phần nuôi dưỡng nhiều tên tuổi lớn như Quentin Tarantino, Chloé Zhao, Ryan Coogler và Barry Jenkins thông qua các phòng thực hành danh tiếng, các quỹ tài trợ, học bổng cùng chương trình liên hoan phim.
“Tôi mong muốn mang chính tinh thần nghiêm túc trong sáng tạo, niềm tin lẫn sự hào phóng sẻ chia đó về Việt Nam. Chúng tôi không rập khuôn công thức mà tiếp thu triết lý, từ đó chuyển hóa thành một mô hình hướng dẫn chuyên sâu, gần gũi, phản ánh đúng nhu cầu, tiếng nói cùng khát vọng của những người kể chuyện Việt Nam.”
Với sự đồng hành từ Viện Đông Á Weatherhead thuộc Đại học Columbia, nơi Tony Bùi đang đảm nhận vai trò Nghệ sĩ lưu trú, Script Lab là một chương trình chuyên sâu được thiết kế riêng nhằm hỗ trợ 8 dự án xuất sắc của Việt Nam cùng đội ngũ biên kịch, đạo diễn của họ.
Trong suốt thời gian diễn ra liên hoan phim, các học viên đã tham gia hoàn thiện và thuyết trình dự án kịch bản dưới sự dẫn dắt của đội ngũ chuyên gia quốc tế uy tín, bao gồm Jack Lechner, Anthony Chen, Sabrina Dhawan, Kristy Lowrey, Phillip Van và chính Tony Bùi.
Lấy chủ đề cốt lõi “Tìm kiếm câu chuyện ẩn sau câu chuyện”, Script Lab thử thách các nhà làm phim phải đào sâu hơn vào mạch truyện để tìm kiếm tính chân thực cùng chiều sâu ý nghĩa. Nhờ việc bóc tách được lõi cảm xúc của tác phẩm, các học viên rời lớp học với một bộ công cụ tư duy sắc bén để mở rộng tối đa không gian sáng tạo cho những đứa con tinh thần của mình.
Xuất hiện vào thời điểm bước ngoặt của điện ảnh Việt Nam, chương trình này vượt lên trên ý nghĩa của một khóa đào tạo chuyên môn thông thường. Đây là một khoản đầu tư dài hạn vào nghệ thuật làm phim, vào những tiếng nói tương lai sẽ góp phần định hình diện mạo của nền điện ảnh nước nhà.
Ảnh: DANAFF
