Như thường lệ, trước thềm mùa giải mới, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Thu âm Mỹ (Recording Academy) sẽ rà soát và điều chỉnh hệ thống giải thưởng dựa trên những đề xuất từ các thành viên trong hội đồng.
Mới đây, tổ chức này đã công bố loạt thay đổi đáng chú ý cho Grammy 2027. Từ việc điều chỉnh tiêu chí ở các hạng mục quan trọng đến bổ sung những giải thưởng mới, động thái của Grammy cho thấy nỗ lực bắt kịp sự dịch chuyển của ngành công nghiệp âm nhạc trong kỷ nguyên streaming mới.
Luật chơi mới
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở hạng mục Best New Artist (Nghệ sĩ mới xuất sắc nhất). Đây vốn là giải thưởng vướng nhiều tranh cãi trong những năm qua. Khán giả cho rằng khó có thể định nghĩa được thế nào là “mới” một cách chính xác và thuyết phục nhất.
Theo quy định mới, nghệ sĩ sẽ được phép nộp hồ sơ xét duyệt ở hạng mục Best New Artist tối đa bốn lần trong suốt sự nghiệp, thay vì ba lần như trước. Điều chỉnh này phản ánh thực tế rằng hành trình xây dựng tên tuổi của nghệ sĩ ngày nay thường kéo dài, đòi hỏi nhiều sản phẩm và thời gian hơn trước khi họ thực sự tạo được sức ảnh hưởng rộng rãi hoặc nhận được sự công nhận từ công chúng lẫn giới chuyên môn.
“Chúng tôi nhận thấy hành trình phát triển của nghệ sĩ ngày càng sâu sắc và trải dài qua nhiều năm hơn,” Harvey Mason Jr., CEO của Recording Academy, chia sẻ. “Các nghệ sĩ thường phát hành nhiều sản phẩm hơn trước khi thực sự tạo được sức ảnh hưởng với khán giả cũng như hội đồng bỏ phiếu. Những thay đổi này mang lại sự linh hoạt cần thiết và phản ánh thực tế rằng quá trình phát triển của nghệ sĩ đã khác rất nhiều so với chỉ vài năm trước.”
Bên cạnh đó, Grammy cũng điều chỉnh điều kiện tranh giải cho hạng mục dành cho album. Cụ thể, một album giờ đây chỉ cần có tối thiểu 66% nội dung là các bản thu âm mới, thay vì mức 75% trước đây, trong đó tỉ lệ phần trăm nội dung còn lại sẽ gồm các bản phối lại, phiên bản live hoặc những ca khúc ra mắt từ trước nhưng vẫn trong khuôn khổ album.
Việc hạ tỷ lệ này được xem là động thái nhằm phản ánh sát hơn cách các nghệ sĩ phát hành âm nhạc trong kỷ nguyên streaming, khi ranh giới giữa album truyền thống và các phiên bản mở rộng ngày càng trở nên linh hoạt.
Không dừng lại ở đó, Recording Academy sẽ ghi nhận đội ngũ đứng sau thành công của một dự án âm nhạc. Theo thay đổi mới, các nhạc sĩ và nhà soạn nhạc đóng góp vào những album chiến thắng ở phần lớn các hạng mục album theo thể loại sẽ được trao tượng vàng Grammy và chứng nhận thành tích, tương tự như các nhà sản xuất và kỹ sư âm thanh.
Điều này một lần nữa cho thấy nỗ lực của Grammy trong việc công nhận đầy đủ hơn đối với đội ngũ sáng tạo phía sau hậu trường, những người góp phần định hình bản sắc của một album nhưng thường ít được nhắc đến hơn các nghệ sĩ biểu diễn.
“Trong những năm gần đây, chúng tôi đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng trong việc tôn vinh vai trò của các nhạc sĩ sáng tác, từ việc thành lập bộ phận Songwriters & Composers Wing cho đến việc bổ sung hạng mục Songwriter of the Year, Non-Classical cách đây vài năm,” Harvey Mason Jr, với tư cách cũng là một nhà sáng tác nhạc cho biết thêm. “Mọi thứ đều bắt đầu từ những người sáng tác; sẽ không có bất kỳ giải thưởng nào tồn tại nếu thiếu họ. Điều quan trọng là các nhạc sĩ cần được ghi nhận và tôn vinh tương xứng với những gì các nhà sản xuất và kỹ sư âm thanh đang nhận được.”
Nhiều sân chơi mới
Bên cạnh việc nới lỏng một số tiêu chí xét giải, Recording Academy còn thu hút sự chú ý khi bổ sung năm hạng mục mới gồm: Best Asian Pop Music Performance, Best R&B Collaboration or Duo/Group Performance, Best Traditional Pop Vocal Performance, Best Traditional Folk Album và Best Latin Song.
Trong đó, Best Asian Pop Music Performance nhanh chóng trở thành tâm điểm thảo luận. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, Grammy thiết lập một hạng mục riêng nhằm tôn vinh các sản phẩm nhạc pop châu Á đương đại. Điều này đồng nghĩa với việc các ca khúc thuộc nhiều thị trường như K-pop, J-pop, C-pop hay V-pop đều có cơ hội được ghi nhận trên cùng một sân khấu quốc tế.
Theo quy định của Grammy, hạng mục này chỉ xét các đĩa đơn hoặc ca khúc có phần trình diễn giọng hát, không áp dụng cho album hay các bản thu thuần nhạc cụ. Giải thưởng sẽ được trao cho nghệ sĩ biểu diễn, nhằm tôn vinh những ca khúc pop có nguồn gốc hoặc được công nhận rộng rãi tại các thị trường âm nhạc châu Á.
Điểm đáng chú ý nhất nằm ở tiêu chí ngôn ngữ. Để đủ điều kiện xét duyệt, tác phẩm phải sử dụng một hoặc nhiều ngôn ngữ châu Á theo cách có ý nghĩa và đóng vai trò quan trọng trong tổng thể ca khúc. Những bản thu hoàn toàn bằng tiếng Anh sẽ không đủ điều kiện, bất kể nghệ sĩ đến từ đâu. Ngược lại, việc chỉ thêm một vài từ đệm, câu cảm thán hoặc cụm từ ngắn bằng ngôn ngữ châu Á cũng không được xem là hợp lệ. Grammy nhấn mạnh rằng hạng mục này được xác định dựa trên đặc điểm của tác phẩm, thay vì quốc tịch hay sắc tộc của nghệ sĩ.
Sự xuất hiện của Best Asian Pop Music Performance được nhiều ý kiến xem là bước đi cần thiết trong bối cảnh thị trường âm nhạc châu Á ngày càng mở rộng sức ảnh hưởng trên toàn cầu. Tuy nhiên, quyết định này cũng làm dấy lên không ít tranh luận.
Một bộ phận khán giả cho rằng việc tạo ra một hạng mục riêng có thể vô tình phân tách nghệ sĩ châu Á khỏi những cuộc cạnh tranh sòng phẳng ở các giải thưởng quan trọng như Record of the Year, Song of the Year hay các hạng mục pop chính. Từ đó, không ít ý kiến đặt câu hỏi liệu đây là một sự công nhận đúng nghĩa hay chỉ là một giải thưởng “an ủi” dành cho thị trường âm nhạc châu Á.
Bỏ qua những tranh luận vẫn chưa đi đến hồi kết, suy cho cùng, loạt thay đổi của Grammy 2027 trước hết phản ánh một thực tế rõ ràng: ngành công nghiệp âm nhạc toàn cầu đang trở nên đa dạng và đa cực hơn bao giờ hết. Từ việc điều chỉnh tiêu chí xét giải đến mở rộng phạm vi ghi nhận cho các thị trường và đội ngũ sáng tạo phía sau hậu trường, Recording Academy cho thấy nỗ lực thích nghi với cách âm nhạc được tạo ra, lan tỏa và đón nhận trong kỷ nguyên mới.
Quan trọng hơn, những thay đổi này không chỉ mở rộng cánh cửa cho nhiều thể loại và thị trường âm nhạc khác nhau, mà còn mang đến thêm cơ hội để những tài năng từng đứng ngoài vùng phủ sóng của các giải thưởng lớn được nhìn nhận và tỏa sáng.
Lễ trao giải Grammy lần thứ 69 sẽ diễn ra vào ngày 7/2/2027 và được phát sóng trực tiếp trên kênh ABC, Disney+ và Hulu.
Ảnh: Getty Images, Antiantiart
