Vùng đất luân hồn (tựa gốc: Another World ) đánh dấu một cột mốc quan trọng của điện ảnh Hồng Kông. Đây là phim hoạt hình dài đầu tiên do chính Hồng Kông sản xuất kể từ My Life as McDull (2001) – tác phẩm từng giành Grand Prix tại Annecy khi đưa đời sống thường nhật của Hồng Kông ra thế giới qua góc nhìn của một chú heo nhỏ đáng yêu. Sau nhiều năm gần như vắng bóng trên bản đồ hoạt hình, ngành phim nay trở lại với một lựa chọn khác biệt: Another World – khai thác thế giới bên kia và vòng luân hồi: những đề tài hiếm khi được chạm tới trong điện ảnh Hồng Kông.
Nếu từng xem Cloud Atlas, bạn có thể sẽ nhận ra một cảm giác quen thuộc khi bước vào Another World: một thế giới nơi các số phận đan cài qua nhiều thế kỷ, nơi luân hồi không chỉ là điểm đến mà còn là hành trình đầy biến động. Nhưng thay vì thiên về triết lý rộng lớn, bộ phim hoạt hình của đạo diễn Tommy Kai Chung NG chọn cách tiếp cận trực diện hơn: đặt con người vào những khoảnh khắc bạo liệt nhất của cảm xúc, rồi quan sát điều gì còn sót lại khi mọi thứ được buông bỏ.
Lấy cảm hứng từ anime giả tưởng Nhật Bản Sennenki, bộ phim xây dựng mối liên kết phức tạp giữa thế giới loài người và vùng đất luân hồi (Another World). Tại đây, các “soul keepers”: người giữ linh hồn có nhiệm vụ dẫn dắt những người đã khuất bước sang kiếp sống mới. Điều kiện duy nhất là họ phải để lại phía sau toàn bộ ký ức và những oán niệm chưa được giải tỏa. Nếu không, những cảm xúc này sẽ tiếp tục bám theo, tích tụ thành “hạt giống cái ác” và có thể biến họ thành những thực thể bạo lực quay lại tàn phá thế giới loài người.
Câu chuyện không đi theo một đường thẳng. Thay vào đó, phim đan cài nhiều tuyến truyện trải dài qua các thời kỳ: từ xã hội phong kiến, nông nghiệp cho đến những biến động của Cách mạng công nghiệp hay châu Âu hậu Thế chiến I. Nhân vật trung tâm của câu chuyện là Gudo: một soul keeper mang vẻ ngoài bí ẩn, luôn đeo mặt nạ và gần như không bộc lộ cảm xúc.
Vùng đất luân hồi (Another World): Luân hồi không còn là lời an ủi
Trong hành trình kéo dài qua nhiều thời điểm lịch sử, Gudo dõi theo, đồng hành và cố gắng xoa dịu những cơn giận dữ, đau đớn của con người. Nhưng chính trong hành trình quan sát những cuộc đời: từ một cô bé đã qua đời vẫn khao khát tìm lại người thân, một người nông dân bị áp bức, đến một công chúa mang trên vai định mệnh, Gudo dần tiếp cận những điều mà anh chưa từng hiểu: cảm xúc con người, trong trạng thái nguyên bản và dữ dội nhất.
Điểm đặc biệt của Another World nằm ở cách bộ phim tiếp cận những khái niệm quen thuộc trong Phật giáo và triết học phương Đông như luân hồi hay buông bỏ, nhưng không trình bày chúng như những chân lý dễ chấp nhận. Oán niệm trong phim không phải một ý niệm trừu tượng, mà được hình tượng hóa thành những nút thắt hữu hình, có thể lớn dần, biến dạng và cuối cùng trở thành quái vật. Đây là một cách diễn đạt trực quan, giúp những ý niệm phức tạp trở nên gần gũi hơn, đồng thời nhấn mạnh một điều: cảm xúc tiêu cực không biến mất, nếu chúng ta không thực sự đối diện với chúng.
Tuy nhiên, bộ phim không dừng lại ở việc minh họa triết lý. Phim đặt ra những câu hỏi khó chịu hơn. Khi một người như Keung: một nông dân bị bóc lột nổi dậy chống lại bất công, cơn giận của anh là điều dễ hiểu. Nhưng trong logic của Another World, chính cơn giận đó lại trở thành nguồn gốc của cái ác cần được “giải tỏa”. Điều này đặt khán giả vào một tình thế khó xử: liệu việc buông bỏ có thực sự là giải pháp, hay chỉ là một yêu cầu quá khắt khe đối với những con người đang chịu bất công và tổn thương?
Phim không đưa ra câu trả lời rõ ràng, và có lẽ đó là thông điệp mà bộ phim muốn gửi gắm. Thay vì kết luận, Another World tạo nên một suy tư phức tạp hơn giữa thiện và ác. Ranh giới đạo đức liên tục bị làm mờ và xoay chuyển, không còn là một định nghĩa cố định mà trở thành thứ phụ thuộc vào hoàn cảnh và góc nhìn – điều có thể gây tranh cãi với một số khán giả.
Ngoài nội dung đầy suy tư, Another World còn mang đến một trải nghiệm mới mẻ với phần hình ảnh mang dấu ấn rõ rệt của anime Nhật Bản, đặc biệt gợi nhớ đến phong cách của Studio Ghibli với những không gian mềm mại, bảng màu nhẹ và cảm giác mộng mị. Nhưng sự dịu dàng đó cũng thường xuyên bị cắt ngang bởi những phân đoạn bạo lực bất ngờ, mang hơi hướng của phim Demon Slayer. Sự tương phản này dường như để phản ánh chính nội dung phim: vẻ ngoài yên bình luôn có thể che giấu những xung đột sâu sắc bên trong.
Thiết kế nhân vật cũng là một điểm khá ấn tượng của bộ phim. Đôi mắt – vốn là nơi dễ truyền tải cảm xúc nhất lại được tối giản đến mức khó hiểu. Không còn những biểu cảm cường điệu quen thuộc của anime, người xem buộc phải chủ động “cảm” nhân vật thay vì chỉ “nhìn”. Với Gudo, chiếc mặt nạ gần như bất biến càng khiến nhân vật trở nên xa cách, nhưng đồng thời cũng phù hợp với hành trình của một thực thể đã tồn tại hàng nghìn năm mà vẫn chưa thực sự hiểu con người.
Dĩ nhiên, Another World không phải là một bộ phim hoàn hảo. Cấu trúc phi tuyến và nhiều tuyến truyện đôi lúc khiến nhịp kể thiếu tập trung, một số chi tiết như động cơ của các nhân vật quyền lực trong phim chưa được khai thác đủ sâu. Nhưng những điểm chưa trọn vẹn đó không làm giảm đi tham vọng tổng thể của bộ phim. Quan trọng hơn, Another World mang đến một góc nhìn đa chiều hơn về tôn giáo, lịch sử và những câu hỏi về bản chất con người.
Ảnh: Catsuka
