Steve Jobs từng nói: “Thà làm cướp biển còn hơn gia nhập hải quân” và Jonathan Anderson, Giám đốc Sáng tạo phụ trách cả thời trang nam lẫn nữ của Dior dường như thấm nhuần điều này.
“Quyết định quan trọng nhất là bạn chọn làm người dẫn dắt hay kẻ chạy theo xu hướng”, Jonathan Anderson kể với tôi khi ngồi bên chiếc bàn lớn trong văn phòng tràn ngập ánh sáng. Chúng tôi đang ở xưởng may đồ nam của Dior tại Quận 8, Paris và Jonathan Anderson vừa trở về sau khi lập cú “hat-trick”: Nhà thiết kế của năm tại Fashion Awards.
Sự xuất hiện của Jonathan Anderson tại văn phòng được báo trước bằng loạt hoạt động nhộn nhịp. Cây thông Noël nhồi bông được trợ lý nhanh chóng dọn khỏi bàn, các nhà thiết kế trẻ và đội ngũ PR cảm thấy “rộn ràng” khi bước ngang cửa phòng trước khi anh đến. “Muốn dẫn dắt thì cần thời gian. Còn chạy theo thì nhanh lắm”, anh vừa nói vừa nhấp ngụm espresso. “Nếu công thức quá rõ ràng hoặc dễ hiểu, bạn sẽ không dám thách thức mọi thứ. Cuối cùng, chính tư duy độc đáo mới thật sự tạo ra tiền”.
Nếu khả năng lãnh đạo quyết đoán là phương thức làm việc của Jonathan Anderson, thì tư duy độc đáo chính là kỹ năng nổi bật của anh. Trong mười một năm tại Loewe, nhà thiết kế đã thay đổi vận mệnh thương hiệu đồ da vốn khá trầm lắng, thành cỗ máy sáng tạo đầy sinh lực. Những bộ sưu tập đầy ý tưởng của anh được nuôi dưỡng qua những tác phẩm sưu tầm lẫn văn chương mà Anderson nghiền ngẫm với sự tò mò không ngừng. Năm 2018, Loewe từng tái bản loạt tác phẩm văn học kinh điển, với bìa sách sử dụng ảnh lưu trữ của Steven Meisel. Chiến lược trí tuệ này đã mang lại hiệu quả rõ rệt: trong thời gian dẫn dắt, doanh thu của Loewe tăng gần bốn lần, đạt khoảng 885 triệu euro vào năm 2024.
Tại Dior, Jonathan Anderson đã trình làng ba bộ sưu tập thời trang nam (Summer 2026, Pre-Fall 2026 và Winter 2026) và show thời trang nữ đầu tiên ra mắt ở Paris vào tháng 9. Chúng tôi gặp nhau khi anh và đội ngũ đang hoàn tất những khâu cuối cho bộ sưu tập dành cho nam Winter 2026 trình diễn tại bảo tàng Rodin, Paris.
Bộ sưu tập là chuyến tàu cảm xúc rất “Jonathan Anderson” với áo khoác parka khổ rộng như váy dạ hội, bốt cao bồi, áo gile đính kim sa… được kết hợp táo bạo với các thiết kế lấy cảm hứng từ Regency từng xuất hiện trong show diễn đầu tiên của anh.
Bộ sưu tập đầu tiên: Dior Summer 2026 (hiện đã lên kệ toàn cầu) là 67 look phong cách preppy: quần jeans ống loe, áo khoác Bar (lấy cảm hứng từ áo khoác Bar biểu tượng của Christian Dior), cà vạt club, sơ-mi và áo len màu sáng. Với một số người, bộ sưu tập mang lại cảm giác mới mẻ, dễ mặc và rất “Jonathan Anderson”. Nhưng với những người khác, nó lại giống như một phiên bản thời trang cao cấp của các thương hiệu gắn với tinh thần Ivy League của Mỹ hơn là Dior.
Cà vạt kẻ sọc Dior là biểu tượng đáng nhớ của BST. Ảnh: Getty Images
Sự tranh luận này đã nằm trong tính toán của Jonathan Anderson. “Bộ sưu tập nam đầu tiên là cách tôi thiết lập nguyên mẫu”, anh giải thích. “Đúng là có áo khoác denim và quần jeans, nhưng khi đặt những món đồ đó vào bối cảnh của Dior, chúng trở nên táo bạo. Chúng tôi đang phá cách với những biểu tượng. Nếu ai đó nói ‘chúng trông giống như mua từ J.Crew’ thì tôi thấy điều đó thú vị vì đã tạo ra tranh luận công khai. Nhưng cuối cùng, khách hàng vẫn muốn mua nó, bởi vì nếu quá thời trang, nó sẽ mất đi tính ứng dụng của quần áo”.
Cách tiếp cận có phần khiêu khích này dễ gợi nhớ đến một nhà thiết kế lớn khác từ một nhà mốt quyền lực và điều đó không phải ngẫu nhiên. Jonathan Anderson bắt đầu sự nghiệp tại Prada với vai trò thiết kế trưng bày cửa sổ, nơi ông được Manuela Pavesi, cộng sự thân cận của Miuccia Prada, dẫn dắt và hình thành tư duy sáng tạo mang tính phản biện.
“Khi làm việc ở Prada, tôi luôn nhìn mỗi show như một lời đề nghị, bạn có thể đón nhận hoặc từ chối. Triết lý của tôi là: nếu mọi thứ quá hợp lý, có lẽ bạn đang đi sai hướng”, anh khoanh tay trong chiếc áo len xám thêu logo Dior kiểu chữ serif. “Bạn có thể đang làm những gì phù hợp ngay bây giờ, nhưng mục đích buổi trình diễn thời trang là quần áo sẽ hợp mốt khi bán trong cửa hàng sáu tháng sau đó”.
Anh cũng không giấu quan điểm về xu hướng “quiet luxury”. “Tôi thấy đó là khái niệm ngột ngạt và nhàm chán. Nó giống như khí carbon monoxide vậy”.
Theo anh, các nhà mốt ngày càng như một influencer: mọi thứ đều chỉn chu, an toàn, tránh rủi ro để né chỉ trích. “Khoảnh khắc bạn công bố thứ gì đó mới mẻ, điều này sẽ thách thức người khác và tạo ra phản ứng. Nếu không có phản ứng nào và mọi người chỉ nói rằng nó ‘đẹp’, thì bạn đang ở vị trí rất nguy hiểm”.
Nếu không có phản ứng nào và mọi người
chỉ nói là “đẹp” thì bạn đang ở tình thế nguy hiểm
Gia nhập Loewe đúng lúc Instagram ra đời, Jonathan Anderson nhanh chóng trở thành một trong những nhà thiết kế am hiểu mạng xã hội nhất hiện nay. Những đại sứ anh chọn như Josh O’Connor, Jamie Dornan, LaKeith Stanfield đều là những hình mẫu được mạng xã hội yêu thích. Nhờ vậy, các thiết kế của anh lan truyền mạnh mẽ, tiếp cận lượng khách hàng tiềm năng. Nhưng mạng xã hội cũng là con dao hai lưỡi. “Tôi mặt dày, nhưng vẫn là con người”, anh cười. “Bạn không thể làm hài lòng tất cả và tôi còn thích tranh luận”. Anh nói mình không đọc bình luận mà biết đôi khi phải tắt chúng đi.
Việc bổ nhiệm Jonathan Anderson đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử 79 năm của Dior khi một nhà thiết kế đảm nhận cả thời trang nam và nữ. Anh kế nhiệm Maria Grazia Chiuri ở mảng nữ và nhà thiết kế người Anh Kim Jones ở mảng nam. Khi hỏi về áp lực, ảnh thở dài. “Tôi thích làm việc. Tôi không sợ khối lượng công việc nhưng năm đầu luôn khó nhất, vì mọi thứ đều là lần đầu”, anh chia sẻ.
Sáng tạo đi kèm rủi ro nhưng vẫn đảm bảo lợi nhuận.
Bạn phải vừa là anh hùng vừa đóng vai kẻ phản diện
Sinh năm 1984 tại Magherafelt, Bắc Ireland, cha của Jonathan Anderson là cầu thủ bóng bầu dục chuyên nghiệp và mẹ là giáo viên. Anh từng sang New York học diễn xuất tại Juilliard trước khi rẽ sang thời trang tại London College of Fashion. Thương hiệu JW Anderson ra đời năm 2008 dẫn anh đến Loewe vào năm 2013.
Với Christian Dior, may đo là nền tảng của nhà mốt. Dưới thời những người tiền nhiệm – Hedi Slimane, Kris Van Assche và Kim Jones – những bộ suit luôn là trọng tâm. Trong bộ sưu tập thời trang nam Pre-Fall gần đây của anh cho Dior, suit vừa mang chất Dior, vừa mang tính nổi loạn – đảo ngược những định kiến về giai cấp với một chút tinh tế và dí dỏm đặc trưng của Jonathan Anderson. Anh gọi hướng đi của mình là tailoring “chuẩn” sắc nét, có cấu trúc, sang trọng và tinh tế nằm ở sự mềm mại. Khi được so sánh với John Galliano, anh gật đầu đồng tình.
Theo anh, Galliano có vai trò quan trọng khi mở rộng biên độ sáng tạo của thời trang hiện đại. Dior có thể dung chứa cả mộng tưởng và ông ấy đã thể hiện cả mặt sáng lẫn những góc tối. Gia nhập Dior trong giai đoạn ngành xa xỉ đối mặt nhiều biến động, Jonathan Anderson đứng trước cơ hội hiếm có để tái định nghĩa nó trong bối cảnh mới.
Nếu thế hệ những “kẻ cướp biển sáng tạo” như Galliano, Alexander McQueen hay Marc Jacobs từng mở ra thời kỳ bùng nổ sáng tạo và tăng trưởng mạnh mẽ cho các tập đoàn xa xỉ, thì sau đó, trách nhiệm duy trì sức ảnh hưởng toàn cầu và cân bằng thương mại lại thuộc về những nhà quản trị chiến lược.
Hiện tại, khi ngành công nghiệp trải qua giai đoạn chững lại, Jonathan Anderson có cơ hội dung hòa hai thế giới: tái thắp lửa sáng tạo và cảm hứng, đồng thời phát triển thương hiệu theo hướng bền vững hơn. Ở anh gợi lên hình ảnh thế hệ “cướp biển sáng tạo” mới – lịch lãm, tinh chỉnh và kiểm soát tốt hành trình của mình. “Bạn phải chấp nhận rủi ro, nhưng đồng thời vẫn phải cân bằng lợi nhuận. Phải đóng vai cảnh sát tốt và cảnh sát xấu cùng một lúc”.
Anh có mặt tại atelier mỗi ngày, trực tiếp phát triển chất liệu, hoàn thiện chi tiết và làm việc sát sao với các nghệ nhân nhằm xây dựng ngôn ngữ thiết kế đặc trưng cho Dior. Dù chưa từng làm couture trước đây, anh xem đây là đỉnh cao thủ công và “phòng thí nghiệm sáng tạo” cho các bộ sưu tập ready-to-wear.
Large Dior Book Tote
97.000.000 đThêu bìa sách Dracula (1897) của tác giả Bram Stoker
Kích cỡ: 42 x 35 x 18 cm
Large Dior Book Tote
Thêu bìa sách Dracula (1897) của tác giả Bram Stoker
Kích cỡ: 42 x 35 x 18 cm
Khi câu chuyện chuyển sang AI, anh trở nên hào hứng: “Đối với tôi, nó chỉ là phương tiện mới. Liệu nó có phát triển nhanh không? Có. Liệu nó có hiệu quả không? Có. Liệu nó có thay đổi thế giới không? Có. Vậy nên, bạn hoặc là chấp nhận nó hoặc là đứng ngoài cuộc. Khi nhận ra cửa hàng Poiret từng đứng trên nền đất của Dior, Jonathan Anderson hình dung bộ sưu tập như cuộc đối thoại giữa hai di sản sáng tạo. Song song với thời trang, điện ảnh cũng là một hướng sáng tạo quan trọng của Jonathan Anderson. Anh nhiều lần hợp tác cùng đạo diễn Luca Guadagnino, thiết kế phục trang cho các phim như Queer và Challengers.
Khi hỏi về tương lai, anh nhắc lại câu nói của Anna Wintour, bà sẽ dừng lại khi “quá tức giận”. “Đó là một suy nghĩ thông minh. Vì tôi biết sẽ có lúc tức giận với bản thân khi nhận ra mình không còn trẻ nữa. Thời trang rất khắc nghiệt và sẽ đến lúc bạn thất vọng vì không còn tạo ra điều mới mẻ. Và công việc này quá công khai. Tôi thậm chí không thể vào nhà hàng mà không bị chụp lại cảnh đang ăn”. Anh nói: “Khoảnh khắc khiến tôi bực bội trong ngày là khi mọi thứ không còn thú vị. Lúc đó tôi tự hỏi: Vì sao mình lại làm việc này?”.
Kết thúc buổi trò chuyện bằng cái bắt tay nhanh gọn và nụ cười thoáng qua, Jonathan Anderson lập tức rời đi, tiếp tục hành trình sáng tạo không ngừng nghỉ của mình.
