Trước khi ghi danh trong các mùa giải điện ảnh quốc tế, Việt Nam đã hiện diện trên màn bạc theo một cách lặng lẽ hơn.
Qua ống kính của nhiều đạo diễn thế giới, dải đất hình chữ S lần lượt hóa thân thành nhiều không gian điện ảnh: từ Đông Dương thời thuộc địa, vùng nhiệt đới hoang sơ, những đô thị đang chuyển mình cho đến các vịnh biển và hang động kỳ vĩ.
Cùng một vùng đất, nhưng dưới mỗi ống kính lại mang một diện mạo khác, phản ánh cách điện ảnh thế giới nhìn và kể những câu chuyện về Việt Nam.
Dưới đây là những tác phẩm quốc tế đã mang vẻ đẹp của Việt Nam đến gần hàng triệu khán giả trên toàn thế giới.
L’amant (Người Tình), 1991
Ra mắt năm 1992, L’Amant (Người Tình) là bộ phim của đạo diễn Jean-Jacques Annaud, được chuyển thể từ tiểu thuyết tự truyện cùng tên của nữ văn sĩ Pháp Marguerite Duras. Tác phẩm kể về mối tình giữa một thiếu nữ người Pháp và chàng công tử gốc Hoa tại Nam Kỳ thời thuộc địa, với phần lớn bối cảnh được ghi hình tại Việt Nam.
Từ Sa Đéc, những con phố ở TP.HCM, bến Nhà Rồng, khách sạn Majestic, Sa Đéc đến vùng sông nước Đồng bằng sông Cửu Long, nhiều địa danh vẫn giữ được diện mạo đầu thế kỷ XX đã xuất hiện trên màn ảnh, góp phần tái hiện bầu không khí Đông Dương một cách chân thực. Chính bối cảnh nguyên bản cũng là yếu tố giúp The Lover giữ được sức sống thị giác sau hơn ba thập kỷ.
Indochine (Đông Dương), 1992
Indochine (Đông Dương) của đạo diễn Régis Wargnier lấy bối cảnh Việt Nam giai đoạn 1930–1950, những năm cuối của Đông Dương thuộc Pháp, qua câu chuyện về chủ đồn điền cao su Éliane Devries và cô con gái nuôi người Việt Camille. Để tái hiện không gian lịch sử ấy, ê-kíp đã lựa chọn nhiều địa danh trải dài khắp Việt Nam làm bối cảnh quay.
Những cánh đồng lúa bạt ngàn, vịnh Hạ Long mờ sương, dòng sông uốn lượn hay vẻ cổ kính của Kinh thành Huế đã trở thành một phần linh hồn của phim. Thay vì chỉ mượn Việt Nam làm bối cảnh, đạo diễn Régis Wargnier khai thác sâu vẻ đẹp của thiên nhiên, kiến trúc và đời sống bản địa để tái hiện bức tranh Đông Dương thời thuộc địa.
Bộ phim được ghi hình tại nhiều địa danh trải dài từ Huế, Tam Cốc, vịnh Hạ Long đến TP.HCM, biến chính cảnh quan và văn hóa Việt Nam thành chất liệu quan trọng trong cách kể chuyện. Cũng nhờ những khung hình giàu tính điện ảnh ấy, Đông Dương đã giành giải Oscar cho Phim nói tiếng nước ngoài xuất sắc nhất năm 1993.
The Chinese Botanist’s Daughters (Con gái ông chủ vườn thuốc), 2006
Dù lấy bối cảnh vùng núi Trung Quốc, Con gái ông chủ vườn thuốc The Chinese Botanist’s Daughters) lại được ghi hình gần như hoàn toàn tại Việt Nam. Từ Ba Vì, Ninh Bình đến Sa Pa, những khu rừng nguyên sinh, dãy núi trùng điệp và không gian biệt lập đã trở thành chất liệu thị giác quan trọng, tạo nên bầu không khí vừa thơ mộng vừa u uẩn xuyên suốt bộ phim.
Chính cảnh quan Việt Nam giúp đạo diễn Đới Tư Kiệt tái hiện một thế giới khép kín, nơi chuyện tình giữa hai cô gái trẻ nảy nở giữa thiên nhiên nhưng bị định kiến xã hội đẩy đến bi kịch.
Với phần hình ảnh giàu chất thơ của nhà quay phim Guy Dufaux, bộ phim nhận nhiều lời khen từ giới phê bình và giành Giải Đóng góp Nghệ thuật Xuất sắc cùng Giải Bình chọn của Khán giả tại Liên hoan phim Thế giới Montréal năm 2006.
The Quiet American (Người Mỹ trầm lặng), 2002
Sài Gòn của thập niên 1950 hiện lên đầy hoài niệm trong The Quiet American (Người Mỹ trầm lặng) của đạo diễn Phillip Noyce, từ những con phố rợp bóng cây, quán cà phê, khách sạn cổ đến những chiếc xích lô len lỏi giữa nhịp sống đô thị.
Được chuyển thể từ tiểu thuyết nổi tiếng của Graham Greene, bộ phim theo chân phóng viên người Anh Thomas Fowler (Michael Caine) trong bối cảnh Đông Dương những năm cuối cuộc kháng chiến chống Pháp, nơi chuyện tình của anh và Phượng (Đỗ Thị Hải Yến) chớm nở, chính trị và những âm mưu quốc tế đan xen.
Không gian Sài Gòn không chỉ tái hiện một giai đoạn lịch sử nhiều biến động mà còn góp phần tạo nên bầu không khí trầm mặc, đầy hoài nghi xuyên suốt tác phẩm. Dù không đạt thành công về doanh thu, phim vẫn được giới phê bình đánh giá cao, đặc biệt với màn trình diễn của Michael Caine, giúp ông nhận đề cử Oscar cho Nam diễn viên chính xuất sắc nhất sắc.
Kong: Skull Island (Đảo Đầu Lâu), 2017
Nếu Kong: Skull Island đưa Đảo Đầu Lâu đến với khán giả toàn cầu, thì chính cảnh quan Việt Nam đã góp phần định hình diện mạo của hòn đảo hư cấu ấy. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kỹ xảo hay phim trường, đạo diễn Jordan Vogt-Roberts lựa chọn ghi hình tại Quảng Bình, Ninh Bình và vịnh Hạ Long, tận dụng những dãy núi đá vôi, hang động và mặt nước kỳ vĩ để xây dựng một thế giới vừa hoang sơ vừa siêu thực.
Đạo diễn từng chia sẻ rằng thế giới vẫn chưa thực sự biết Việt Nam đẹp đến mức nào, và bộ phim là cơ hội để đưa vẻ đẹp ấy lên màn ảnh rộng. Với quy mô của một bom tấn Hollywood, Kong: Skull Island cũng trở thành một trong những tác phẩm quốc tế có sức lan tỏa lớn nhất từng được quay tại Việt Nam, góp phần đưa hình ảnh thiên nhiên của dải đất hình chữ S đến với hàng triệu khán giả trên thế giới.
Ảnh: Imdb
