Netflix tiếp tục khai thác dòng phim sinh tồn – tận thế với The Last House, tác phẩm mới của Louis Leterrier, đạo diễn từng đứng sau The Incredible Hulk, Clash of the Titans và Fast X. Với Wagner Moura và Greta Lee đảm nhận hai vai chính, bộ phim sở hữu một tiền đề đủ hấp dẫn để khơi gợi tò mò: một gia đình thức dậy sau cơn mưa lớn và phát hiện họ đã bị nhốt hoàn toàn trong chính ngôi nhà của mình.
Câu chuyện theo chân gia đình Delgado tại Seattle. Jason (Wagner Moura), một kỹ sư đang thất nghiệp, sống cùng vợ Ann (Greta Lee) và hai con Graham (Noah Alexander Sosnowski), Ruth (Riley Chung) trong một căn nhà đã bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu xuống cấp. Cuộc sống vốn tương đối bình thường của họ bị đảo lộn khi một trận mưa bất thường kéo đến. Internet mất kết nối, cửa chính lẫn cửa sổ đều không thể mở, ngay cả việc khoan hay phá kính cũng trở nên vô ích. Họ cũng phát hiện những người hàng xóm cùng rơi vào tình cảnh tương tự.
Không còn điện thoại hay internet, mọi người chỉ có thể liên lạc qua những tấm bảng đặt bên cửa sổ. Gia đình Delgado bắt đầu chia khẩu phần thức ăn, trồng rau trong nhà, cho hai đứa trẻ tiếp tục học bằng những cuốn sách có sẵn và cố duy trì một vài sinh hoạt bình thường. Họ tự làm cây thông Giáng sinh, nghe nhạc, xem đi xem lại hai chiếc DVD duy nhất trong nhà. Nhưng khi vài ngày trở thành vài tuần, cảm giác rằng đây chỉ là một sự cố bỗng nhiên biến mất.
Câu chuyện tiếp tục chuyển đến thời gian 5 năm sau. Hai đứa trẻ đã lớn, ngôi nhà nghiêng dần, phủ đầy rêu và địa y, còn không gian bên trong được biến đổi để phục vụ cho việc sinh tồn, với cây trồng và nguồn thực phẩm xuất hiện khắp nơi. Gia đình Delgado cũng đã học cách sinh tồn trước những sinh vật bí ẩn bên ngoài. Chính bước nhảy thời gian này giúp The Last House mở rộng quy mô câu chuyện, nhưng đồng thời cũng bắt đầu bộc lộ những vấn đề lớn hơn của kịch bản.
Khi điều không nhìn thấy đáng sợ hơn điều được giải thích
Điểm mạnh nhất của The Last House vẫn nằm ở ý tưởng ban đầu và cảm giác bị giam cầm mà bộ phim tạo ra. Sau những năm Covid-19, trải nghiệm phải ở yên trong nhà, mất kết nối với thế giới và không biết khi nào cuộc sống sẽ trở lại bình thường khiến tiền đề này trở nên gần gũi một cách đặc biệt. Louis Leterrier đẩy ký ức ấy sang một cực đoan khác: mái nhà vốn mang lại cảm giác an toàn nay trở thành giới hạn mà không ai có thể vượt qua.
Ở những đoạn đầu, sự thiếu thông tin chính là thứ tạo nên căng thẳng. Người xem gần như biết không nhiều hơn gia đình Delgado: thứ gì đang phủ kín căn nhà, chuyện gì đang xảy ra bên ngoài hay liệu tình trạng này có lan rộng đến đâu. Những bóng dáng thấp thoáng qua cửa sổ, lời kể của Ruth về những thứ cô bé nhìn thấy ngoài kia hay sự chuyển động kỳ lạ của chất liệu đang bao phủ ngôi nhà đủ để tạo ra cảm giác bất an mà không cần giải thích quá nhiều.
Đây cũng là lúc kinh nghiệm của đạo diễn Leterrier phát huy hiệu quả. Dù vốn quen với những bom tấn hành động quy mô lớn, ông lại xử lý The Last House tốt nhất khi thu hẹp không gian và để sự căng thẳng đến từ những điều chưa được nhìn thấy. Chính sự im lặng, những khung cửa bị phong kín và cảm giác không biết chuyện gì đang chờ bên ngoài tạo sức ép tốt hơn những trường đoạn dựa nhiều vào kỹ xảo ở nửa sau.
Để xây dựng nên một thế giới với thời lượng thời gian đa phần thu hẹp trong phạm vi ngôi nhà, thiết kế sản xuất là yếu tố đáng chú ý. Căn nhà không đơn thuần đứng yên như bối cảnh mà thay đổi cùng thời gian và trạng thái của những người sống bên trong. Từ một mái ấm lộn xộn nhưng quen thuộc, nó dần nứt vỡ, nghiêng đi, phủ rêu rồi được cải tạo thành một hệ thống tự cung tự cấp. Những vật dụng sinh hoạt và sự bừa bộn luôn hiện diện, giúp không gian tái hiện được cảm giác về một gia đình đang cố tiếp tục cuộc sống thay vì một căn cứ sinh tồn.
Kịch bản không theo kịp tiền đề
Tuy nhiên, vấn đề của The Last House bắt đầu xuất hiện khi bộ phim cố trả lời những câu hỏi mà chính nó đặt ra. Cơn mưa kỳ lạ, thứ vật chất phong kín căn nhà, những sinh vật bên ngoài và quá trình biến đổi của thế giới được đưa vào như những mảnh ghép của cùng một bí ẩn, nhưng kịch bản của Matthew Robinson không phải lúc nào cũng khiến chúng kết nối thuyết phục.
Một số tình tiết xuất hiện chủ yếu để phục vụ diễn biến về sau, trong khi phản ứng của các nhân vật trước những hiện tượng quá bất thường đôi lúc lại nhẹ nhàng đến mức khó tin.
Điều đáng tiếc là càng giải thích nhiều, bộ phim lại càng mất đi phần nào sức hút ban đầu. The Last House gợi mở những chủ đề khá lớn về biến đổi khí hậu, khả năng thích nghi của hệ sinh thái, bản năng sinh tồn và giới hạn của tinh thần cộng đồng, nhưng không thực sự phát triển ý tưởng nào đủ sâu. Thay vì để những vấn đề ấy dần phát triển qua trải nghiệm của gia đình Delgado, phim có xu hướng nhanh chóng chuyển sang câu hỏi “chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo”.
Bên cạnh đó, phần kỹ xảo cũng không phải lúc nào hỗ trợ được tham vọng này. Một số hình ảnh ở bên ngoài ngôi nhà thiếu độ thuyết phục, khiến cảm giác đe dọa giảm đi ngay khi hiểm họa được phơi bày rõ hơn. Khi người xem nhìn thấy vài bóng dáng mơ hồ qua lớp kính, thế giới bên ngoài ngôi nhà đáng sợ hơn nhiều so với lúc The Last House quyết định hé lộ bí mất đằng sau khung cửa.
Diễn xuất của Wagner Moura và Greta Lee không thể cứu kịch bản
Wagner Moura và Greta Lee vẫn là hai cái tên giúp bộ phim giữ chân người xem. Ở những khoảnh khắc tiết chế, cả hai thể hiện khá thuyết phục cảm giác của những người cha, người mẹ cố giữ gia đình ổn định trong khi chính họ cũng không hiểu chuyện gì đang xảy ra. Jason phải tìm cách duy trì nguồn sống và bảo vệ mọi người; Ann vừa thích nghi với hoàn cảnh vừa cố giữ lại một nhịp sống bình thường cho các con.
Nhưng khả năng của hai diễn viên cũng chỉ bù đắp được một phần cho kịch bản. Khi tông phim thay đổi từ một câu chuyện gia đình có chút hài hước sang trạng thái u ám và tuyệt vọng, cảm xúc của các nhân vật đôi lúc bị đẩy quá mạnh. Những màn la hét, hoảng loạn hay tranh cãi kéo dài khiến một số cao trào trở nên nặng nề hơn mức cần thiết, đặc biệt khi nhân vật chưa được xây dựng đủ sâu để cảm xúc ấy thực sự thuyết phục.
Sự thiếu ổn định về tông điệu cũng khiến The Last House khó xác định mình muốn trở thành bộ phim nào. Có lúc tác phẩm mang hơi hướng phiêu lưu gia đình, với những buổi nghe nhạc và các khoảnh khắc hài hước giữa khủng hoảng; nhưng chỉ ít lâu sau lại chuyển sang một không khí gần như tuyệt vọng hoàn toàn. Sự thay đổi này không phải lúc nào cũng diễn ra đủ tự nhiên để hai sắc thái hỗ trợ lẫn nhau.
Tựu trung, lỗ hổng về kịch bản là một đáng tiếc khá lớn cho bộ phim. Tiền đề về một gia đình bị nhốt trong chính mái nhà của mình đủ mạnh, không gian khép kín được khai thác hiệu quả và sự biến đổi của căn nhà qua thời gian tạo ra nhiều hình ảnh đáng nhớ. Những khoảnh khắc đời thường giữa gia đình Delgado cũng giúp câu chuyện giữ được cảm giác con người giữa một tình huống ngày càng phi lý.
Nhưng chính khi bộ phim bước ra khỏi bốn bức tường ấy, những hạn chế bắt đầu lộ rõ. Logic của thế giới chưa đủ chặt chẽ, các chủ đề lớn mới dừng ở mức gợi mở, tông phim thiếu ổn định và phần kỹ xảo đôi khi khiến hiểm họa trở nên kém thuyết phục hơn thay vì đáng sợ hơn.
