Nếu phát ngôn và đời tư của Kanye West (Ye) liên tục vấp phải tranh cãi, thì ở chiều ngược lại, sân khấu và cách anh tái định nghĩa trải nghiệm trình diễn trực tiếp lại gần như chưa từng bị đặt dấu hỏi. Qua mỗi lần xuất hiện, nam rapper không chỉ biểu diễn âm nhạc mà còn chủ động phá vỡ những khuôn mẫu cố hữu của concert, biến sân khấu thành một không gian thử nghiệm giàu tính thị giác và cảm xúc.
Chính những thử nghiệm này giúp Kanye West củng cố vị thế của một nghệ sĩ toàn năng, khó có thể thay thế. Với anh, âm nhạc không tồn tại độc lập mà luôn song hành cùng thời trang, nghệ thuật, kiến trúc và thiết kế sân khấu, nơi anh giữ vai trò “đạo diễn”, điều phối mọi yếu tố để kiến tạo một thế giới thẩm mỹ mang dấu ấn riêng.
Từ bể cá mập dựng bằng LED trong tour Watch the Throne, sân khấu treo lơ lửng của Saint Pablo Tour, đến khối bán cầu tại SoFi Stadium, mỗi lần xuất hiện, Kanye West lại tiếp tục phá vỡ những chuẩn mực của trình diễn trực tiếp. Các concert của nam rapper vì thế không chỉ dừng ở âm nhạc mà ngày càng tiến sát đến ranh giới của một tác phẩm nghệ thuật đúng nghĩa.
Bán cầu trái đất khổng lồ tại sân vận động SoFi
Trong khuôn khổ quảng bá album BULLY, Kanye West đánh dấu lần trở lại Mỹ sau hai năm bằng hai đêm diễn tại SoFi Stadium. Bên cạnh loạt hit quen thuộc hay những màn kết hợp cùng nữ rapper huyền thoại, Laundry Hill cũng như Travis Scott, concert BULLY nhanh chóng trở thành tâm điểm bởi cách anh tái cấu trúc toàn bộ trải nghiệm sân khấu.
Vốn được xem là “kẻ phá chuẩn” của hip-hop, Kanye biến sân vận động SoFi thành một vũ trụ thị giác, với khối bán cầu khổng lồ đặt ở trung tâm, bao phủ bởi làn khói dày đặc và những luồng ánh sáng dội thẳng từ trên cao. Ý tưởng sân khấu được chính anh phát triển cùng Visual Artist và Creative Director Aus Taylor, tạo nên một không gian trình diễn vừa choáng ngợp vừa giàu tính biểu tượng.
Với đường kính ước tính khoảng 15 mét, khối bán cầu nhanh chóng gợi liên tưởng đến Akira, tác phẩm anime kinh điển mà Ye nhiều lần bày tỏ sự yêu thích. Một trong những khoảnh khắc đắt giá nhất của hai đêm diễn là khi anh đứng trên đỉnh mái vòm, tạo nên một hình ảnh giàu tính ẩn dụ về quyền lực: “Ye is on top of the world” (Ye đứng trên đỉnh thế giới).
Ngôi nhà thơ ấu bên trong Soldier Field
Vào năm 2021, Kanye tổ chức buổi trải nghiệm album Donda lần thứ ba, cũng là lần cuối cùng tại chính quê nhà Chicago. Bên trong không gian rộng lớn của sân vận động Soldier Field, Ye gây sốt khi cùng NTK Demna dựng lại ngôi nhà thời thơ ấu của mình trên South Shore Drive, biến không gian biểu diễn thành một ký ức sống động. Ngôi nhà được tái sinh gần giống với nguyên tác, hoàn chỉnh đến từng chi tiết, với cây thánh giá phát sáng trên mái.
Xuyên suốt buổi trình diễn, Ye di chuyển quanh căn nhà, mở đầu với ca khúc Jail, trong khi chiếc cầu thang nhỏ trở thành sân khấu chào đón dàn khách mời. Xung quanh sân khấu, xe hơi liên tục xoay vòng. Trên màn hình chiếu lớn còn xen kẽ các đoạn Kinh Thánh. Tất cả được Ye xâu chuỗi thành mạch truyện giàu xúc cảm.
Đỉnh điểm của đêm diễn phải nhắc đến là khoảnh khắc Ye “bay” giữa mây trên màn hình, trước khi khép lại bằng một đám cưới dàn dựng với Kim Kardashian. Dù chứa nhiều lớp nghĩa và chi tiết gây tranh cãi, hình ảnh còn đọng lại mạnh mẽ nhất vẫn là căn nhà nhỏ giữa sân vận động, nơi Ye bắt đầu mọi thứ.
Sân khấu lơ lửng
Bục nâng sân khấu vốn không còn xa lạ với các nghệ sĩ, nhưng trong từ điển của Kanye West, khái niệm này được nâng lên một tầm chuẩn mực mới, điển hình là trong đêm diễn của tour Saint Pablo. Không chọn những “địa hình” phá cách, Ye giữ sân khấu tinh giản, mặt phẳng, nhưng treo lơ lửng trên không bằng hệ thống ròng rọc và ray phức tạp.
Ý tưởng sân khấu được phát triển bởi Es Devlin, Trask House và Eli Russel Linnetz. Khán giả muốn thưởng thức trọn vẹn phải đứng suốt nhiều giờ, hòa mình vào âm nhạc và bầu không khí độc đáo.
Với sự giao thoa giữa âm nhạc, kiến trúc và thời trang, những đêm diễn Saint Pablo mang đến trải nghiệm giàu tính kịch nghệ. Dù là một trong những sân khấu đơn giản nhất trong sự nghiệp, thiết kế này mở đường cho bầu không khí cuồng nhiệt, điên loạn làm nên “thương hiệu” của các show rap hiện đại từ Playboi Carti đến Travis Scott.
“Nhà thờ” của riêng Ye
Trong chuyến lưu diễn Yeezus năm 2014, Kanye West đã biến các sân vận động thành “nhà thờ” của riêng mình. Điểm nhấn không chỉ là sự xuất hiện tượng trưng của “Jesus” tương tác cùng rapper, mà còn nằm ở thiết kế sân khấu độc nhất vô nhị.
Mỗi đêm, Ye cùng các cộng sự Es Devlin, Family+ và Trask House dựng nên “Mount Yeezus”, ngọn núi cao 50 feet trong lòng sân vận động, mang đến những màn trình diễn thiêng liêng.
Sân khấu được hoàn thiện với màn hình LED tròn khổng lồ chiếu trên trần sân vận động, liên tục chiếu các hình ảnh tôn giáo, biểu tượng Kitô giáo và cảnh quay trực tiếp Ye trình diễn loạt hit của mình. Thêm vào đó, những chiếc mặt nạ của Maison Margiela cũng ghi danh trong lịch sử thời trang, trở thành biểu tượng trong văn hóa đại chúng.
Bức tường khắc đá cổ đại tại Coachella
Dù My Beautiful Dark Twisted Fantasy (MBDTF), album được người hâm mộ xem là đỉnh cao sự nghiệp của Kanye West, chưa từng có tour trình diễn chính thức, nhưng tại Coachella 2011, những tác phẩm này đã được đưa lên sân khấu một cách trọn vẹn.
Dưới bàn tay và trí tưởng tượng của Es Devlin cùng Trask House, sân khấu rộng lớn với màn hình khổng lồ mô phỏng các khắc đá cổ đại, tái hiện cảnh thần thoại Hy Lạp, tạo nên bối cảnh vĩ đại và tráng lệ. Trong những biểu trình diễn, Ye liên tục mang đến hàng loạt khoảnh khắc đi vào lịch sử thời trang: từ bộ vest đỏ rực rỡ đến áo blouse Celine thanh lịch, bao quanh bởi dàn vũ công ballet, biểu tượng cho kỷ nguyên MBDTF.
Ánh sáng, khói và hiệu ứng sân khấu được phối hợp tinh tế, dẫn dắt khán giả qua một hành trình cảm xúc, từ hoành tráng, ma mị đến những khoảnh khắc gần gũi. Set diễn tại Coachella năm ấy không dừng lại ở phạm vi của một buổi biểu diễn âm nhạc, mà còn là trải nghiệm thị giác đầy kịch tính, trở thành một trong những màn trình diễn đáng nhớ nhất trong sự nghiệp của Ye, đồng thời là nguồn cảm hứng cho các show diễn của các rapper sau này.
Ảnh: Getty Images
