Một ngày bình dị ở nhà Brad Pitt

Hai chú chó nhất quyết tin rằng thế giới bên ngoài đang chờ chúng. Chúng chen nhau áp sát cánh cửa kính, những chiếc mõm cố len qua khe hở bé xíu, những bàn chân chồng lên nhau, liên tục cào vào mặt kính như thể chỉ cần thêm một chút nữa là có thể ùa ra. Anh chỉ hé cửa vừa đủ, một tay giữ lấy cánh cửa, tay còn lại kiên nhẫn xoa dịu sự phấn khích đang cuộn trào dưới chân mình.

Toàn bộ tiền sảnh được bao bọc bởi những mảng kính cao đến trần, một cánh cửa lớn ở giữa, hai bên là những ô kính trong veo. Từ bên ngoài, mọi chuyển động đều hiện lên như một thước phim không lời.

Anh khẽ đưa tay ra hiệu cho lũ chó ngồi xuống, đôi môi mấp máy những tiếng “suỵt” thật nhỏ. Chúng vẫn quẩn quanh dưới chân anh, nhảy cẫng, xoay vòng, vẫy đuôi không ngớt. Rồi anh ghé người về phía khe cửa, cất giọng gọi vọng qua lối xe chạy: “Chúng chỉ quấy rầy bạn vài phút thôi. Rồi chúng sẽ tự thấy chán”, anh nói.

Ngày hôm đó, anh mặc một chiếc áo thun vàng rực như lòng đỏ trứng mới tách, lồng bên trong là lớp áo trắng tinh. Chiếc quần parachute ánh vàng bắt sáng theo từng cử động, kết lại bằng đôi sneaker trắng giản dị. Tất cả nghe có vẻ là một tổ hợp không thể tồn tại, nhưng trên người anh, nó lại trở thành kiểu ăn mặc khiến người ta chỉ biết nghĩ: đúng rồi, chẳng ai khác có thể mặc nó đẹp đến vậy.

Bên trong tiền sảnh, hai chú doodle — Sundae (như món kem)vậyvà Vandy (một cái tên ngẫu hứng đi kèm với chú chó) nhanh chóng “hạ giọng”. Móng chân chúng gõ lách cách trên nền gạch, chạy một vòng để ngửi, để hít hà, để xác nhận vị khách mới không có gì đáng ngại. Chúng ngoan hơn vẻ ngoài náo nhiệt của chúng. Còn anh thì gần như không rời mắt khỏi chúng, thỉnh thoảng lại khẽ giữ lấy vòng cổ, vuốt ve vài cái như thể chỉ bằng một cái chạm cũng đủ khiến mọi thứ dịu lại.

Chỉ khi lũ chó đã thỏa mãn trí tò mò và bỏ đi tìm thú vui khác, anh mới quay sang, chìa bàn tay về phía trước như thể bây giờ cuộc gặp mới thực sự bắt đầu.

“Brad ơi!”

Khi nói điều đó, anh hơi ngửa đầu ra sau, chỉ một nhịp rất nhỏ. Mái tóc vàng óng ánh khẽ lay theo chuyển động. Và rồi là nụ cười ấy, nụ cười đã xuất hiện liên tục trên màn ảnh rộng, trên bìa tạp chí và trong ký ức của biết bao người suốt nhiều thập kỷ. Một nụ cười khiến bạn không khỏi tự hỏi phải chăng người đàn ông này biết một bí mật nào đó về cuộc sống mà phần còn lại của thế giới vẫn đang mải miết đi tìm.

Đảo bếp trong nhà anh rộng đến mức có thể chứa trọn một căn bếp của nhiều căn nhà khác trong khu. Brad Pitt đứng phía sau bên kia mặt đá sáng bóng, tự tay chuẩn bị một khay đồ ăn đơn giản cho buổi trò chuyện chiều muộn.

Anh bóc lớp ni lông bọc quanh miếng phô mai Gouda vàng nhạt mua từ siêu thị, cẩn thận cắt gần hết thành những lát mỏng rồi xếp ngay ngắn lên thớt gỗ. Sau đó là một khối phô mai Parmesan lớn, cũng được xử lý với sự kiên nhẫn tương tự. Về sau, khi nghe kể lại khung cảnh này, có lẽ sẽ có người hỏi liệu có trợ lý hay nhân viên nào phụ giúp không. Câu trả lời là không. Chỉ có Brad Pitt trong căn bếp của mình, lặng lẽ cắt phô mai cho khách đến chơi nhà.

Anh để lên kệ bếp thêm hai loại bánh quy giòn. Một loại na ná bánh quy Wheat Thins nhưng ngon hơn nhiều. Loại còn lại có màu nâu sẫm, giòn rụm, điểm những mẩu nam việt quất khô li ti. Tiếp đến là một cây xúc xích salami phủ kín tiêu đen ở lớp vỏ ngoài. Anh tháo lớp bao bì nhựa rồi thoăn thoắt cắt thành từng khoanh đều nhau.

Vừa làm, anh vừa nghiêng đầu về phía Sundae bảo: “Tuần trước tôi cũng cắt một cây như thế này. Chỉ quay lưng đi vài phút, lúc quay lại thì cả cây xúc xích bị thủ tiêu”, anh bật cười. “Là do con bé đấy. Ăn sạch tất mà chẳng hề hấn gì. Nhưng sau đó tôi cho nó một viên kẹo thơm miệng vì sau nó mùi của nó thật sự kinh khủng. Và rồi mọi thứ trở nên tệ hơn nhiều. Nó nôn khắp nơi, kéo những vệt dài như ai lấy màu vẽ quệt trên sàn ấy. Dọn tàn cuộc làm tôi phát điên.”

Khi khay thịt nguội đã hoàn chỉnh, anh bưng nó cùng giỏ bánh quy đi về phía cuối căn phòng. Quãng đường ngắn nhưng đủ để phô bày gần như toàn bộ ngôi nhà. Đi ngang qua khoảng không rộng lớn của đảo bếp. Qua khu vực tiếp khách ấm cúng trước lò sưởi gas vẫn đang cháy. Rồi đến những ô cửa kính mở ra sân hiên, hồ bơi và hàng cọ cao vút bao quanh khuôn viên.

“Vì tôi là một gã thích làm vườn,” anh giải thích. Phía sau những tán lá là Los Angeles trải dài bất tận, một biển bê tông và ánh nắng dường như không có điểm kết thúc. Anh mới mua căn nhà này vào mùa thu năm ngoái. Nhưng tính tổng cộng, anh mới chỉ sống ở đây khoảng ba tuần, rải rác qua nhiều lần ghé về. “Khách luôn được ngồi chỗ có tầm nhìn đẹp nhất,” anh nói, đưa tay ra hiệu về phía chiếc ghế đối diện.

Anh lấy từ tủ lạnh hai chai nước khoáng có ga nhỏ. Không tìm thấy khăn ăn nên mỗi người được phát một tờ khăn giấy. Sau đó là những chiếc đĩa gốm dày màu xanh coban, trên bề mặt là những đường nét trắng đan xen như một bức vẽ nguệch ngoạc đầy vui vẻ.

Tôi bảo mình đang được tiếp đãi như khách quý.

“Chuyện thường ở nhà của Brad Pitt thôi mà,” anh đáp.

Buổi sáng của anh bắt đầu mà không cần đến báo thức. “Mấy giờ anh thức dậy?”, tôi hỏi. Anh phá lên cười, thứ tiếng cười ngắn và nhẹ như thể câu hỏi ấy đã bỏ lỡ mất trọng tâm, “Mấy giờ tôi thức dậy thật sự không quan trọng mấy đâu. Ý tôi là thời gian là thứ xa xỉ mà!” anh đáp. Sau khi dậy, anh sẽ nằm thêm một lúc để đọc tin tức trên điện thoại. Chơi vài màn sudoku. Xuống phòng gym vận động cho ra mồ hôi. Tắm rửa. Rồi dọn lại tủ quần áo.

“Tôi gọi là dọn thôi,” anh sửa lại ngay. “Nhưng thực ra chỉ là chuyển đống đồ từ góc này sang góc khác.”

Anh ngả người ra sau trên ghế. Nụ cười quen thuộc lại hiện lên “Ừ,” anh nói. “Chỉ là một ngày bình thường thôi.”

Nếu nhân vật của câu chuyện này là người hàng xóm của tôi, hay anh Joe (người anh rể thú vị của tôi), có lẽ bạn đã dừng đọc từ trăm chữ trước. Một người đàn ông mở cửa. Dỗ dành lũ chó đang quá khích. Cắt vài lát phô mai. Bày bánh quy lên đĩa. Buổi sáng thì dọn lại tủ quần áo. Không có gì đặc biệt đến mức đáng để kể lại. Nhưng đây là Brad Pitt, và đó là điều khiến những chi tiết bình thường nhất bỗng trở nên đáng chú ý.

Không chỉ là ngôi sao điện ảnh theo thứ hạng thông thường. Nếu xếp hạng bằng bất kỳ thước đo nào từ tài năng, sức hút, doanh thu phòng vé, mức độ nhận diện hay đơn giản là khả năng khiến cả một căn phòng phải hướng mắt về phía mình, anh đều nằm trong nhóm nhỏ những cái tên định nghĩa nên khái niệm “minh tinh” của thời đại.

Và rồi còn có những điều khác như những câu chuyện chưa bao giờ thực sự rời khỏi mặt báo. Cuộc ly hôn kéo dài với nữ minh tinh Angelina Jolie. Những đồn đoán về mối quan hệ xa cách giữa anh và các con. Những tiêu đề mà công chúng đã theo dõi suốt nhiều năm nhưng chưa bao giờ thật sự hiểu rõ chuyện gì đang diễn ra phía sau chúng. Và có lẽ, đó cũng là một phần lý do khiến bạn vẫn tiếp tục đọc đến đây.

Nhưng rồi, sau khi sự mới lạ của việc nhìn thấy Brad Pitt tự tay bày một đĩa phô mai mua ở siêu thị dần qua đi, cuộc gặp gỡ cũng quay về với mục đích ban đầu của nó. Anh đang có một bộ phim mới. Đó là lý do tôi có mặt trong căn nhà này. Đó là lý do chúng tôi ngồi đối diện nhau bên chiếc bàn nhìn ra Los Angeles đang ngập nắng. Hóa ra, đây không chỉ là một bộ phim đối với anh. Nó là câu chuyện về việc tiếp tục bước đi khi mọi thứ dường như đang sụp đổ. Về khả năng bám víu vào những mảnh hy vọng cuối cùng giữa lúc tuyệt vọng nhất. Về sự bền bỉ của con người khi cuộc sống không diễn ra theo cách họ mong muốn. Và khi cuộc trò chuyện chạm đến vùng đất ấy, điều gì đó bắt đầu thay đổi.

“Cậu còn nhớ tập Beavis and Butt-Head (1993–1997) đó không?” tôi hỏi. 

Chúng tôi đang nói về tuổi tác. Vừa mới xác định xong khoảng cách giữa cả hai là mười một năm. Brad Pitt năm nay sáu mươi hai tuổi. Anh bật cười. Trong một khoảnh khắc rất ngắn, giọng nói ấy gợi nhớ đến Floyd, tay nghiện ngập lơ mơ mà anh từng thủ vai trong True Romance (1993) hơn ba mươi năm trước.

“Tôi không nhớ chính xác tình huống là gì”, anh nói. “Chỉ nhớ có một người lớn tuổi đang lên lớp họ. Và câu đáp trả là…” Anh hạ giọng, bắt chước chất giọng ngớ ngẩn của Beavis. “‘Ông già rồi.’” Anh cười lớn. “Câu xúc phạm đấy, người anh em!”

Đôi mắt xanh ấy vẫn vậy. Vẫn sáng, vẫn hiếu động, vẫn mang thứ sức hút kỳ lạ từng khiến cả thế giới nhớ đến chàng trai trốn ở nhà nghỉ ọp ẹp trong Thelma & Louise (1991), vào thời điểm phần lớn khán giả còn chưa biết tên anh. Nhưng thời gian thì vẫn trôi. Brad Pitt năm nay sáu mươi hai tuổi. Và điều đó đồng nghĩa với việc nhiều người đàn ông từng đứng phía trước anh trong hàng ngũ những huyền thoại giờ đã lần lượt ra đi như Robert Redford, Gene Hackman, Paul Newman, Robert Duvall, Donald Sutherland… Anh chợt ngừng lại giữa câu chuyện, như thể vừa nhận ra điều gì đó. “Đó là một cảm giác rất lạ”, anh nói khẽ. “Ngày trước luôn có một lớp đàn anh chị ở phía trên mình để ngước lên nhìn. Rồi từng người một biến mất. Cảm giác giống như mất cha mẹ. Theo một cách nào đó. Bởi bỗng nhiên bạn nhận ra… mình đã đến điểm dừng cuối cùng rồi”, anh nói.

Năm 1992, khi Robert Redford chọn Brad Pitt cho vai cổ trang trong A River Runs Through It (1992), Robert Redford mới năm mươi lăm tuổi nhưng đã là một tượng đài của Hollywood. Đối với chàng diễn viên trẻ khi ấy, ông thuộc về một thế hệ dường như bất khả xâm phạm. Brad Pitt đến nay lại không còn quá yêu thích diễn xuất của mình trong bộ phim đó. Anh nhìn lại nhân vật Paul Maclean—cậu em trai liều lĩnh, bất cần, lao vào những dòng nước xiết, những cuộc tình và những canh bạc như thể cuộc đời sẽ chẳng bao giờ kết thúc. Nhưng khán giả thì nghĩ khác khi chính bộ phim ấy đã đưa anh bước ra spotlight. Chỉ ba năm sau, anh nhận đề cử Oscar đầu tiên cho 12 Monkeys (1995) của đạo diễn Terry Gilliam.

“Trời ạ,” anh nói rồi nhìn thẳng về phía tôi. “Tôi muốn quay lại tuổi năm mươi của mình.” Anh không nói với giọng hoài niệm mà nhiều hơn là sự tiếc nuối. “Tôi sẽ tham gia nhiều thứ hơn nữa.” Anh lắc đầu. “Tuổi năm mươi là một giai đoạn tuyệt vời. Nếu có điều gì đang nằm trong đầu cậu, hãy làm nó. Đừng chần chừ. Đi mà làm ngay đi”, Brad Pitt nhấn mạnh.

Trong suốt thập niên năm mươi tuổi, Brad Pitt tham gia mười một bộ phim, sản xuất mười bảy dự án khác và giành tượng vàng Oscar với Once Upon a Time… in Hollywood (2019). Bước sang tuổi sáu mươi, anh vẫn chưa hề giảm tốc. F1 (2025) vừa ra mắt cùng tour quảng bá vòng quanh thế giới. Sau đó là Heart of the Beast (2026) bộ phim về một người đàn ông và chú chó của mình quay tại New Zealand. Tiếp đến là dự án mới do Quentin Tarantino chấp bút và David Fincher đạo diễn, nơi anh trở lại với vai diễn Cliff Booth đã mang về cho mình giải Oscar cho diễn viên phụ xuất sắc nhất. Và chỉ vài tuần trước, anh vừa hoàn thành The Riders, một bộ phim kinh dị tâm lý dự kiến ra mắt vào năm sau.

Hai chai nước khoáng có ga đã cạn, rồi tôi nhắc lại việc lúc đầu anh từng đề nghị khui rượu vang. Năm 2020, trên sân khấu nhận giải thưởng, Brad Pitt từng cảm ơn Bradley Cooper vì đã giúp anh cai rượu. Sau đó, trong một cuộc trò chuyện với Dax Shepard, anh cũng nói cởi mở hơn về hành trình tỉnh táo của mình. Tôi hỏi liệu rượu vang trong nhà chỉ dành cho khách hay không.

“Không hẳn,” anh đáp. Rồi bật cười. “Tôi đã cai được bảy năm.” Một khoảng dừng. “Rồi lại uống lại.” Anh nhướng đôi lông mày đặc trưng của mình, đưa một ngón tay lên như muốn bổ sung thêm điều gì đó quan trọng. “Nhưng chắc hẳn đã tốt hơn.” Lại một tiếng cười nhỏ. “Tôi từng vài lần nghĩ rằng mình đã ổn rồi. Rằng mình có thể xử lý được.” Anh lắc đầu. “Hóa ra là không.”

“Anh vẫn có thể uống một ly rượu mà”, tôi nói.

“Tôi có thể. Nhưng không thể là quá nhiều. Tôi phải khắt khe hơn với bản thân về chuyện đó”, anh đinh ninh. Nghe giống như cách một người nói về công việc hơn là chuyện uống rượu. Anh thích những buổi sáng bây giờ. Và càng lớn tuổi, anh càng thấy tiếc những buổi sáng đã bị đánh mất chỉ vì một đêm quá chén. Buổi sáng có điều gì đó đáng để thức dậy. Đáng để quan sát. Đáng để tỉnh táo như ngày hôm nay. Từ căn nhà của anh có thể nhìn thấy gần như toàn bộ Los Angeles. Thế nhưng bầu trời lại phủ kín mây xám từ chân trời này sang chân trời khác. Những lớp mây dày như những mảng bông được kéo căng trên không trung. Đa số chủ nhà có lẽ sẽ xin lỗi vì thời tiết không đẹp vào ngày có khách ghé thăm, nhưng Brad Pitt thì không. Anh nhìn ra ngoài cửa kính và mỉm cười. “June Gloom,” anh nói, nhắc đến hiện tượng trời nhiều mây đặc trưng của Nam California vào đầu hè. “Tôi thích những ngày như thế này.” Anh vẫn nhìn về phía thành phố. “Chúng khiến người ta suy ngẫm nhiều hơn.”

Rồi anh ngả người ra sau ghế, tiếp tục ngắm khung cảnh trước mặt với vẻ hài lòng gần như đứa trẻ đã dựng nên thành phố ấy, đã sắp đặt những con đường, những tòa nhà và cả lớp mây đang lơ lửng phía trên.

“Đẹp thật,” anh nói.

Chiếc TV treo tường đang phát trực tiếp trận đấu World Cup giữa Paraguay và Đức. Tiếng bình luận viên đã bị tắt. Thay vào đó, cả căn phòng được lấp đầy bởi So Help Me God (2026) của Kelsey Lu, album mà Brad Pitt thú nhận mình đã nghe liên tục suốt một tuần qua. Âm nhạc trôi qua không gian như một làn sương mỏng mơ màng đầy mộng mị thôi miên của xác thịt. Giọng hát của Kelsey Lu mềm như một dải lụa bị gió cuốn đi. Ngoài hiên, gió đầu hè từ Los Angeles len qua những cánh cửa mở. Hai chú chó đã ngủ say từ lúc nào. Thành phố phía xa chìm trong một lớp mây xám nhạt. Mọi thứ như chậm lại, đủ để người ta quên mất thời gian đang trôi. Brad Pitt mang thêm một bát nho xanh căng mọng đặt xuống bàn. Những giọt nước vẫn còn đọng trên lớp vỏ bóng mịn. Anh ngắt từng quả khỏi cuống rồi cho vào miệng như ăn bỏng ngô.

Bất ngờ, trên màn hình, một cầu thủ Paraguay ngã xuống sân. Anh ta lăn vài vòng như vừa bị một chiếc xe tải cán qua rồi ôm chân đau đớn. 

Brad Pitt nhìn sang. “Có lẽ tôi nên mở một lớp dạy giả bị ngã cho mấy cầu thủ”, anh nói rồi đứng bật dậy, cả người đổ nghiêng về phía trước. Hai cổ tay mềm nhũn. Bàn chân loạng choạng. Gương mặt nhăn nhó trong một màn đau đớn được cường điệu đến mức buồn cười. “Thật sự đấy. Đây là một trong những màn diễn xuất tệ nhất tôi từng thấy. Tôi hiểu việc kiếm một quả phạt là một phần của chiến thuật. Nhưng trời ạ, mấy người này cần được giúp đỡ rất nhiều.” Anh tiếp tục nhập vai giảng viên dạy diễn xuất. Anh chỉ tay lên màn hình cùng một tràng cười. “Tôi sẽ bắt đầu với Neymar. Cậu ấy di chuyển đẹp như múa ba lê trên sân cỏ, nhưng cần học cách thể hiện cảm xúc hơn. Phải tiết chế. Phải biết lúc nào nên ngã và lúc nào không. Làm quá nhiều thì chẳng ai tin nữa.” Anh dừng lại: “Tôi có hẳn một giáo trình cho việc này.”

Ít phút sau, anh đi lấy thêm đồ uống. Lần này là hai lon nước có ga vị bưởi nhỏ xíu. Nhưng câu chuyện về diễn xuất vẫn chưa kết thúc.

“Đó là một trong những thứ ai cũng chấp nhận nhưng chẳng ai thực sự thích,” anh nói. “Giống như diễn xuất Hollywood những năm bốn mươi ấy.” Anh lập tức hóa thân thành một minh tinh cổ điển. Một bàn tay đặt lên trán. Giọng nói cao vút. “Ôi Chúa ơi!”, rồi cười phá lên. “Diễn xuất tệ làm tôi khó chịu.” Một nhịp dừng. “Đó cũng là lý do tôi không thể xem phim khiêu dâm.”

Brad Pitt yêu diễn xuất. Không chỉ yêu công việc của mình. Anh yêu diễn xuất như một người hâm mộ. Một “công nhân” cần cù suốt đời của nghề này. Mỗi khi nhắc đến một diễn viên mà anh ngưỡng mộ, giọng nói lập tức thay đổi. Chậm hơn. Sâu hơn. Giống như một người sưu tầm đang nói về món bảo vật yêu thích. Chỉ cần nhắc đến James Gandolfini. “Trời ạ,” anh ấy gần như thì thầm. “Ông ấy xuất sắc khủng khiếp trong Killing Them Softly (2012)”, ánh mắt anh sáng lên khi nói về cảnh trong khách sạn. “Tôi cảm giác như mình đang được xem Marlon Brando ở đỉnh cao phong độ suốt hai ngày liền. Tôi chẳng cần làm gì cả. Chỉ việc ngồi đó và thưởng thức.”

Rồi đến Richard Jenkins thì Brad Pitt gần như bật khỏi ghế. “Richard!” Hai tay giơ lên trời cùng nụ cười tươi hiện ra. “Anh ấy là một trong những diễn viên tôi yêu thích nhất mọi thời đại”, anh ấy phát ra âm thanh giống hệt một người vừa cắn phải miếng bánh ngon nhất cuộc đời. “Tôi quý ông ấy ngay từ lần đầu gặp mặt. Chưa bao giờ làm tôi thất vọng. Và cực kỳ hài hước.”

Những khoảnh khắc như thế khiến người ta nhận ra rằng Brad Pitt vẫn xem điện ảnh bằng ánh mắt của một khán giả. Với tư cách diễn viên và nhà sản xuất, anh đọc rất nhiều kịch bản. Nhưng ngoài công việc, anh thích xem hơn. Hầu như tối nào anh cũng ngủ quên trước màn hình TV. The Penguin (2024) là một trong những bộ phim gần đây khiến anh kinh ngạc. Brad Pitt lại có một tràng thao thao bất tuyệt. “Làm sao anh có thể biểu lộ cảm xúc khi trên mặt là cả một lớp hoá trang cao su dày như thế? Tôi nói thật đấy, gần như không thể nào. Thế mà anh ấy vẫn làm được. Còn có cả dáng đi khập khiễng. Hàng giờ hóa trang với lớp phục hình. Những thứ đó khiến tôi phát cuồng với anh ấy”, anh cười. “Hồi nhỏ tôi hay bị dị ứng với cây thường xuân. Khắp mặt, khắp cổ. Vì suốt ngày lăn lộn ngoài rừng.” Anh nhăn mặt rồi đưa tay gãi cổ như thể cơn ngứa năm nào vừa quay trở lại. “Tôi không chịu nổi mấy thứ đó.”

Dù vậy, anh không hề khép mình trong điện ảnh truyền thống. Các nền tảng trực tuyến đã nhiều lần tìm đến. Nếu gặp đúng vai diễn, anh sẵn sàng nhận lời. Rồi anh nhắc đến Kate Winslet, người anh chưa từng gặp ngoài đời nhưng vô cùng ngưỡng mộ. “Mare of Easttown (2021) là một tác phẩm phi thường”, anh nói như thể vẫn còn bị ám ảnh bởi màn trình diễn ấy. “Còn kịch bản của The Regime (2024) thì hoàn toàn điên rồ. Một kiểu điên rồ theo nghĩa tốt nhất. Cô ấy dám dấn thân. Dám cam kết đến cùng với nhân vật.” Anh ngừng lại. “Tôi rất thích điều đó.”Anh kể rằng chính Kate Winslet là một trong những nguồn cảm hứng khi thực hiện The Riders, bộ phim anh vừa hoàn thành cách đây không lâu.

Trước khi The Riders ra mắt, khán giả sẽ gặp anh trong Heart of the Beast, bộ phim do David Ayer viết kịch bản và đạo diễn. Brad Pitt vào vai một cựu lính đặc nhiệm đang lái chiếc máy bay nhỏ băng qua Alaska cùng chú chó nghiệp vụ từng sát cánh với mình trong chiến tranh Iraq. Rồi chiếc máy bay rơi giữa vùng hoang dã lạnh giá không có tín hiệu, cũng không có cứu hộ. Chỉ còn một người đàn ông và con chó đối diện với thiên nhiên khắc nghiệt, đối diện với ký ức lầm lỗi và đặc biệt là đối diện với chính mình. 

Trong câu chuyện ấy còn có diễn viên kỳ cựu J. K. Simmons xuất hiện thoáng qua như một bóng ma. “J. K. Simmons!” Brad Pitt lập tức reo lên. “Lại thêm một tượng đài khác mà tôi được làm việc cùng.” Anh đập tay xuống bàn. “Whiplash (2014) là một màn trình diễn tuyệt hơn cả tuyệt vời”, rồi anh quay trở lại với bộ phim với giọng nói chậm rãi. 

“Heart of the Beast thực chất là một câu chuyện tình yêu”, nghe có vẻ kỳ lạ khi nói về một bộ phim sinh tồn, nhưng anh nói một cách rất chắc chắn bởi vì ở tầng nghĩa sâu nhất. Đó không phải là câu chuyện về việc sống sót giữa Alaska mà là câu chuyện về lòng trung thành, về sự gắn bó, về những điều con người sẵn sàng làm cho nhau khi mọi lựa chọn khác đã biến mất. Người đàn ông và chú chó trong phim có thể là bất kỳ ai trong chúng ta, những con người từng đứng trước một khoảnh khắc không còn đường lui rồi câu hỏi duy nhất quan trọng là: Khi không còn hy vọng nữa, bạn sẽ tiếp tục sống vì điều gì? Đó cũng là lý do bộ phim khiến Brad Pitt xúc động đến vậy, và có lẽ, theo một cách nào đó, đó cũng là câu hỏi mà chính anh vẫn đang tìm lời đáp.

“Cái hình xăm đó là gì vậy?” Brad Pitt hơi nghiêng người về phía trước, mắt dừng lại ở cẳng tay trái của tôi.

“Tôi thích nó đấy,” anh nói. “Làm đẹp thật.”

“Cái này à?” Tôi đưa ngón tay miết nhẹ lên những đường mực đã ngả màu theo thời gian. “Là em trai tôi. Chữ cái đầu của tên nó được mã hóa bằng cờ hiệu hàng hải. Nó mất cách đây vài năm.”

Brad Pitt lập tức ngả người ra sau. “Ôi, xin chia buồn.”

“Mike. Em ấy bị nhồi máu cơ tim. Bốn mươi sáu tuổi. Nó rất mê thuyền buồm.”

Anh nhìn hình xăm thêm một lúc. “Đẹp thật.”

“Cảm ơn anh.”

“Bao lâu rồi, nếu tôi có thể hỏi?”

“Khoảng năm năm.”

Gần như ngay lập tức, anh gật đầu. “À. Vậy là cậu vừa mới đi đến đoạn có thể nuốt trôi nó thôi.”

Cuộc trò chuyện sau đó trôi qua những vùng đất mà những người xa lạ hiếm khi cùng nhau đặt chân tới trong lần gặp đầu tiên. Chúng tôi nói về ung thư, về ly hôn, về Alzheimer, về những con chó đã từng xuất hiện trong đời rồi biến mất khỏi đời. Pitt kể về những người phụ nữ anh gặp ở châu Phi. Họ cười rất nhiều, nấu những bữa ăn ngon và kể những câu chuyện hài hước. Chỉ đến sau này anh mới biết phần lớn trong số họ từng chứng kiến cha hoặc anh em mình bị sát hại ngay trước mắt. “Con người thật phi thường,” anh nói, không phải theo kiểu lạc quan sáo rỗng mà như một người đã nhìn thấy quá nhiều đau đớn để còn có thể ngây thơ về thế giới.

Rồi anh nhắc đến mẹ mình. Bà mất năm ngoái và nhịp nói của anh chậm lại. “Cha tôi…” Anh dừng một chút. “Cứ cho là tốt hơn khi mình là người ra đi trước.” Anh và cha vẫn nói chuyện thường xuyên. Tuần tới anh sẽ về bang Missouri thăm ông. Họ sẽ ngồi ngoài hiên vào mỗi buổi tối, ngắm đom đóm lập lòe trong bóng tối, nghe tiếng ve sầu rền vang từ những tán cây và đôi khi nói về người phụ nữ không còn ở đó nữa.

“Nhưng gia đình tôi là dân quê mà,” anh cười. “Chúng tôi thể hiện cảm xúc theo kiểu đó đâu. Mỗi người nói đúng một câu. Một câu thôi nhưng đâm thẳng vào tim. Rồi cả hai lập tức chuyển sang chủ đề khác.”

“Tôi nghĩ đau buồn có lẽ là cảm xúc công bằng nhất trên đời,” anh nói. Những đầu ngón tay đặt lên mép bàn. Một cái lắc đầu rất nhẹ. “Thậm chí gọi vậy vẫn còn nhẹ. Mất mát là điều sâu sắc nhất mà một con người có thể trải qua. Và sự cô đơn đi kèm với nó có lẽ là một trong những dạng tra tấn lớn nhất.”

Bên ngoài, trận đấu vẫn tiếp tục. Một cầu thủ Đức đang dẫn bóng xuống biên, nhưng Brad Pitt dường như không còn nhìn thấy màn hình nữa. Anh nhìn ra cửa kính, nơi lớp mây tháng Sáu vẫn phủ lên Los Angeles một màu xám dịu, rồi nhìn lại tôi.

“Năm năm,” anh lặp lại. “Năm thứ năm là lúc cậu mới bắt đầu thở lại được.”

Tôi gật đầu.

Brad Pitt kể rằng gần đây anh vừa tâm sự với một người bạn về việc mình có lẽ là người quá nhiều cảm xúc. Mọi thứ trong anh đều diễn ra ở cường độ lớn. Niềm vui rất lớn. Nỗi buồn cũng rất lớn. Cơn giận cũng vậy. Đôi khi anh ước mình có thể bình thản hơn.

“Và cô ấy nói với tôi rằng: ‘Ừ, anh có thể làm thế. Anh có thể đến một tu viện nào đó, học thiền và trở nên cân bằng hơn.’” Anh cười. “Nhưng rồi cô ấy nói tiếp: ‘Tôi tin vào trải nghiệm làm người. Mà đã là con người thì phải cảm nhận tất cả. Cả những đỉnh cao nhất lẫn những vực sâu nghiền nát tâm hồn.’”

Anh ngừng lại một nhịp. “Tôi nghe xong và cảm thấy được giải thoát. Lần đầu tiên tôi nghĩ rằng có lẽ chẳng có gì sai với chuyện đó cả.”

Một trong hai chú chó đang ngủ dưới chân tôi khịt mũi rồi thở dài trong giấc mơ. Nhạc của Kelsey Lu vẫn trôi đâu đó phía sau. Tôi lấy một miếng phô mai đặt lên bánh quy rồi nói rằng vấn đề của những vực sâu ấy là đôi khi chúng khiến người ta tin mình sẽ không bao giờ còn cảm nhận được niềm vui nữa. Không phải vì niềm vui biến mất, mà vì nó dường như chỉ còn dành cho những người khác, những người chưa từng đi qua nơi mình đã đi qua.

Brad Pitt im lặng. Anh bỏ một quả nho vào miệng, nhai chậm rãi. Ngoài hiên, những cây cọ mới trồng khẽ lay động trong gió.

“Ừ,” anh nói. “Tôi chưa bao giờ có ý định tự kết liễu đời mình. Thực ra, nếu tôi có một căn bệnh bẩm sinh nào đó thì chắc là lạc quan quá mức. Mà cái đó vừa cứu tôi nhiều lần, vừa đẩy tôi lao thẳng vào xe tải không phanh cũng nhiều lần.” Anh kể David Fincher có một câu đùa về điều đó. “Ông ấy bảo: ‘Ừ, cậu luôn nhìn ly nước là đầy một nửa. Chỉ có điều một nửa đó là nước tiểu thôi.’” Brad Pitt tự cười trước chính câu chuyện của mình, nhưng nụ cười nhanh chóng tan đi. “Tôi chưa từng nghĩ đến chuyện tự tử. Ngoại trừ một lần.” Lần đầu tiên trong buổi chiều hôm đó, tôi thấy anh phải tìm từ để giải thích. “Tôi chỉ không nhìn thấy lối thoát. Nỗi đau lúc đó quá nặng. Tôi không định làm gì cả. Nhưng tôi nhớ mình có thể cảm nhận được sự lạnh lẽo của viên đạn trong đầu. Và điều kỳ lạ là nó giống như sự giải thoát.”

Không khí trong phòng như chùng xuống.

“Lúc đó tôi hiểu,” anh tiếp tục. “Hiểu tự tử là gì. Không phải mong muốn chết. Mà là mong muốn được hết đau.”

Anh ngồi im vài giây. “Rồi bản năng sinh tồn xuất hiện. Và kéo tôi trở lại.” Brad Pitt xoay cổ như thể vẫn đang cố diễn tả một cảm giác không thể gọi tên. “Nghe này,” anh nói rồi nhìn thẳng vào tôi. “Cuộc sống này không dễ đâu. Và cậu đang ngồi trước mặt một người đã trúng số độc đắc của cuộc đời.”

Tôi hiểu anh muốn nói gì. Nếu một người như Brad Pitt vẫn có thể bị nghiền nát bởi đau khổ, thì đau khổ hẳn là thứ không chừa ai. Chỉ có Brad Pitt, Angelina Jolie và những đứa con của họ mới biết chính xác điều gì đang diễn ra giữa họ. Những cáo buộc của cô, sự im lặng của anh, và tất cả những gì được nói trong những căn phòng có luật sư và trọng tài đều nằm ngoài cuộc trò chuyện này.

“Chuyện gia đình?”, tôi hỏi. Có điều gì đó thay đổi trong căn phòng, một thứ gì đó rất nhỏ, gần như ở cấp độ phân tử thay đổi chỉ trong một giây. Như đường dây bị nối nhầm. Một khung hình màu chuyển sang đen trắng.

“Chuyện gia đình…và chúng ta có thể dừng lại ở đó”, anh nói.

Ánh nhìn trở lại màn hình TV khi loạt sút luân lưu bắt đầu. Mỗi đội có năm lượt đá, và nếu sau năm lượt vẫn bất phân thắng bại, trận đấu sẽ bước vào loạt sút loại trực tiếp. Sau năm lượt, tỷ số vẫn hòa. Brad Pitt ngồi chồm hổm trước màn hình, hai tay ôm lấy đầu như một cổ động viên thực thụ. “Đó là lý do thể thao luôn tuyệt vời,” anh nói mà không rời mắt khỏi trận đấu. “Cả một đời người được gói gọn trong một phút.”

Trên chiếc tủ thấp phía dưới màn hình là chín chiếc bát nhỏ. Chúng thuộc cùng một bộ nhưng không chiếc nào giống hệt chiếc nào. Mỗi cái đều có một chút lệch lạc, một chút không hoàn hảo của đồ thủ công làm bằng tay, và chính điều đó lại khiến cả bộ trở nên hoàn hảo. Trong lúc các cầu thủ chuẩn bị cho lượt đá tiếp theo, tôi hỏi liệu đó có phải là những món đồ anh mang về từ những chuyến đi khắp thế giới hay không.

“Không,” anh bật cười. “Có một thời gian tôi mê matcha. Mê đến phát cuồng. Thế là mua cả đống bát pha trà. Tôi luôn như vậy. Làm gì cũng lao vào hết mình.” Anh nhìn sang chúng như thể lâu rồi mới để ý tới sự hiện diện của chúng trong căn phòng. 

Không hiểu sao tôi lại hỏi liệu anh có biết tự thắt nơ đeo cổ không.

Brad Pitt phá lên cười: “Không! Và cậu biết điều buồn cười nhất là gì không? Bao nhiêu năm nay tôi vẫn tự nhủ: “lần này nhất định phải học.” 

Anh nhún vai: “Rồi đến ngày sự kiện diễn ra, tôi vẫn chưa học.”

“Vậy ai thắt giúp anh?”

“Không ai cả.”

Anh cười lớn hơn: “Tôi dùng cái nơ cài sẵn.”

“Anh nhận Oscar với nơ cài?”

“Chuẩn đấy.”

Trên màn hình, các thủ môn cúi thấp người chuẩn bị cho từng cú sút. Brad Pitt chẳng có đội nào để cổ vũ. Anh không quan tâm ai thắng, có lẽ vì thế mà càng ghét việc một đội bắt buộc phải thua.

“Tôi ghét cái cảm giác đó.”

Brad Pitt di chuyển đi nhiều nhưng chính anh cũng thừa nhận mình rất tệ khi đối mặt với đống hành lý, luôn mang theo nhiều gấp ba lần những gì cần thiết. Có những chiếc vali theo anh đi khắp thế giới rồi trở về nguyên vẹn, chưa từng được mở ra. Bạn gái anh, Ines de Ramon, hoàn toàn ngược lại. Cô không chỉ sắp xếp hành lý gọn gàng mà còn có thể biến một phòng khách sạn thành nơi ở thực sự bằng cách lấy quần áo ra và xếp ngay ngắn vào ngăn kéo. “Tôi đang học hỏi”, anh nói.

Từ chuyện đi lại, câu chuyện bất ngờ rẽ sang trí tuệ nhân tạo. Heart of the Beast được quay ở New Zealand một phần vì chính sách ưu đãi thuế giúp bộ phim tiết kiệm đáng kể chi phí sản xuất. Điều đó khiến Brad Pitt nghĩ đến AI và cuộc tranh luận đang diễn ra khắp Hollywood. Anh cho rằng công nghệ này đang bị nhìn nhận theo hướng cực đoan hơn mức cần thiết. “Có rất nhiều người phản đối AI”, anh nói. “Nhưng nếu được sử dụng đúng cách, nó có thể giúp những bộ phim kinh phí trung bình hoàn thành. Những bộ phim bốn mươi, năm mươi hay chín mươi triệu đô đang ngày càng khó thực hiện.”

Tôi hỏi liệu một ngày nào đó AI có thể thay thế diễn viên hay không, liệu một đạo diễn có thể tạo ra một Brad Pitt kỹ thuật số chỉ bằng dữ liệu từ hàng chục năm phim ảnh mà không cần đến Brad Pitt thật. Anh ngẩng đầu nhìn lên trần nhà khá lâu trước khi trả lời, như thể đang tự tìm đáp án ngay trong lúc nói.

“Có thể.” Rồi lại lắc đầu. “Cũng có thể không. Cuối cùng vẫn phải có ai đó đứng sau câu chuyện. Vẫn phải có người nói rằng tôi muốn cảm xúc này, tôi muốn nhân vật đi theo hướng kia. Họ có thể lấy dữ liệu của tôi, có thể tạo ra thứ gì đó giống tôi, nhưng chưa chắc đó là lựa chọn của tôi. Chưa chắc đó là những gì tôi khám phá được trong vai diễn.”

Khi nói đến đây, anh nhìn ra cửa kính, nơi một con diều hâu vừa lướt ngang bầu trời. Brad Pitt kể rằng suốt hai mươi năm qua anh liên tục được quét cơ thể để làm dữ liệu hình ảnh để thực hiện VFX cho các dự án điện ảnh, nhưng anh luôn yêu cầu những dữ liệu đó phải bị hủy sau khi sử dụng. “Đáng lẽ tôi nên giữ lại mới phải.” Anh bật cười. “Thằng nhóc lớn lên ở vùng núi Ozarks mà. Đa nghi bẩm sinh.”

Điều thú vị là trong khi công nghệ đang tìm cách lưu giữ mọi thứ Brad Pitt từng làm, chính Brad Pitt lại đang cố chạy xa khỏi phiên bản cũ của mình. Ở tuổi sáu mươi hai, điều khiến anh hứng thú nhất không phải lặp lại những gì mình đã làm tốt, mà là tìm ra thứ gì đó chưa từng xuất hiện trong bất kỳ bộ phim nào trước đây. Một cảm xúc mới. Một phản ứng mới. Một sắc thái mà ngay cả thuật toán cũng chưa từng được nhìn thấy.

“Tôi nghe một bài hát AI hôm trước”, anh nói. “Khá hay đấy.” Nhưng rồi anh lắc đầu. “Nó có gì đó lặp đi lặp lại.” Anh đưa tay xoa sau gáy. “Nó sẽ không bao giờ giống giọng hát của một con người.”

Tuần trước ở Paris, anh đi xem một buổi diễn có Flea của Red Hot Chili Peppers và Thom Yorke của Radiohead. “Ôi trời! Họ hát Marvin Gaye cùng ban nhạc jazz của Flea”, ánh mắt anh sáng lên. “Tôi vui lắm. Đơn giản là rất hạnh phúc khi trải nghiệm nó.”

Rồi anh đặt mạnh hai chân ghế xuống sàn, giơ ngón tay chỉ về phía tôi như vừa tìm được kết luận cuối cùng. “AI không thể làm được chuyện đó.”

Anh sắp trở lại với vai Cliff Booth, vai diễn của một diễn viên đóng thế từng mang về cho anh tượng vàng Oscar. Dự án mới do David Fincher đạo diễn sẽ ra mắt vào cuối năm nay. Có thời điểm bộ phim tưởng như đã chết yểu khi Quentin Tarantino quyết định không làm đạo diễn cho nó nữa. Ông từng tuyên bố chỉ làm mười bộ phim rồi nghỉ hưu và không muốn tác phẩm cuối cùng của mình bị xem như phần tiếp theo của bất kỳ thứ gì. Vậy là dự án dừng lại, hoặc ít nhất là ai cũng nghĩ thế.

“Rồi tôi bắt đầu nghĩ đến Fincher”, anh nói. Năng lượng trong anh bỗng thay đổi hẳn. “Tôi và Fincher đã làm Seven, Fight Club, Benjamin Button cùng nhau. Chúng tôi hiểu nhau.” Anh viết thư cho Tarantino, hỏi liệu mình có thể đưa kịch bản cho Fincher đọc thử hay không và Quentin đã đồng ý.

Brad Pitt cười: “Fincher và tôi đang ngồi trên máy bay. Tôi đưa ông ấy kịch bản. Đến lúc hạ cánh, ông ấy quay sang và nói: ‘Tôi làm phim này.’”

Cuộc trò chuyện sau đó bất ngờ vòng về tuổi thơ. Anh nhắc đến Alias Smith and Jones, một series cao bồi truyền hình những năm 1970 mà anh từng mê mẩn khi còn nhỏ. Anh yêu Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969), rồi yêu luôn bộ phim truyền hình này vì cảm giác nó tiếp nối cuộc phiêu lưu của những nhân vật mà anh đã thần tượng.

Anh xoa cằm: “Một trong hai diễn viên chính tự sát khi phim đang phát sóng. Tôi nhớ lúc đó mình đang ở nhà bà ngoại. Chắc học lớp một hoặc lớp hai gì đó. Rồi tôi đi vào phòng ngủ và khóc. Tôi không muốn ai thấy vì xấu hổ. Thời đó là thế. Con trai không được khóc”, anh nói hẫng một nhịp. 

Tôi hiểu anh đang nói gì. Anh cũng hiểu tôi hiểu. Có những điều đàn ông ở một thế hệ nhất định không cần phải giải thích quá nhiều.

Sau một lúc, Brad Pitt nhắc đến bài hát Love the One You’re With (1970) của Stephen Stills. Anh bảo mình từng ghét bài hát đó vì luôn nghĩ nó nói về việc chấp nhận một điều kém hơn thứ mình thực sự mong muốn. Nhưng giờ anh hiểu khác. Có lẽ nó không nói về sự thỏa hiệp, mà nói về lòng biết ơn. Về những người vẫn còn ở đây, “Chỉ đơn giản là tập trung vào điều tích cực”, anh kể.

Thỉnh thoảng, khi lái xe ngang qua một quán cà phê, anh nhìn thấy những người đang ăn uống, cười nói và trông hoàn toàn vô tư. Đôi lúc anh cảm thấy một chút ghen tị. Có thể anh nghĩ đến các con mình. Chắc chắn anh nghĩ đến cha mình đang sống một mình trong căn nhà cũ ở Missouri, đi lại chậm chạp trong những căn phòng tối sau khi mẹ anh qua đời.

“Tôi vẫn thấy giận.” Không rõ là giận Chúa, giận thế giới hay giận sự thật rằng thời gian luôn lấy đi điều gì đó từ tất cả chúng ta.

“Đó là một câu hỏi khó.” Anh nhìn xuống mặt bàn. “Nhưng tôi nghĩ thử thách là phải giữ được cả hai thứ cùng lúc.” Cả nỗi đau lẫn lòng biết ơn. Cả mất mát lẫn tình yêu. “Đau buồn để lại một khoảng trống khổng lồ. Nhưng nó cũng để lại vẻ đẹp rất lớn. Đó là vẻ đẹp đau đớn. Nhưng vẫn là vẻ đẹp”, anh kết thúc bằng một nụ cười mỉm. 

Tôi hỏi nếu một người đang ở trong giai đoạn tồi tệ nhất, ở nơi mà anh từng ở, ở nơi rất nhiều người trong chúng ta từng đi qua, thì họ phải làm gì để bước ra khỏi đó. Anh im lặng khá lâu.

“Thật ra tôi không nghĩ cái ta nên quan tâm là chuyện phải bước ra khỏi.” Anh nói chậm rãi: “Tôi nghĩ là đi xuyên qua nó. Rồi cố gắng. Cố gắng nữa, cho đến khi kiệt sức và rồi cố thêm lần nữa”, anh chia sẻ.

Trên màn hình, Paraguay vừa thực hiện thành công cú sút quyết định. Các cầu thủ lao vào nhau trong niềm vui điên cuồng, một vài người nằm lăn trên cỏ, còn một cầu thủ Đức đứng bất động như vừa đánh mất điều gì đó lớn hơn một trận bóng. Kelsey Lu vẫn hát. Buổi chiều cũng đang dần khép lại. Chúng tôi bắt đầu nói đến những chuyện thực tế hơn như lịch trình, những buổi chiếu phim, những chuyến đi sắp tới. 

“Để đâu rồi nhỉ?” anh nói khi đang lục tung các ngăn kéo để tìm giấy ghi chú và cây bút nhằm viết địa chỉ email cho tôi, rồi bất ngờ anh dừng lại, như thể vừa nhớ ra một điều quan trọng chưa nói hết. Anh thôi tìm bút, đứng yên một lúc rồi quay lại với ý nghĩ còn dang dở về sự chấp nhận.

“Có lẽ chúng ta vẫn đang nhìn sai hướng”, anh nói. “Có lẽ tất cả nên bắt đầu từ việc từ bỏ nhu cầu kiểm soát mọi thứ. Từ bỏ niềm tin rằng mọi thứ phải diễn ra theo cách mình muốn. Hoặc đáng lẽ phải diễn ra theo cách nào đó. Bởi chúng ta cứ cố đập nó, nắn nó, ép cuộc đời thành hình dạng mình mong muốn. Mà đó là điều bất khả thi.”

Anh nhìn ra ngoài và nói: “Có lẽ chính lúc buông tay, mình mới thức dậy vào một ngày nào đó và nhận ra mặt trời sáng hơn một chút. Không khí tươi mát hơn một chút”, không khí thoáng thêm một chút.

Tôi nhìn những chiếc bát matcha trên tủ. Ngoài màn hình, các cầu thủ Paraguay vẫn ôm lấy nhau giữa sân cỏ. Một người hâm mộ đội tuyển Đức cúi đầu lau nước mắt. “Và có lẽ đó chính là sự chấp nhận”, anh kết thúc câu nói. 

Brad Pitt cuối cùng cũng vẫn sẽ quay lại với những điều rất đời thường. Tối nay anh sẽ gọi thịt nướng Hàn Quốc từ Genwa trên đường Wilshire. Đặt qua ứng dụng Postmates. Sau đó có thể xem một bộ phim nào đó. Một ngày bình dị lại tiếp tục trôi đi, chỉ là ở nhà Brad Pitt.

**Ê-kíp thực hiện**

Bài viết: Ryan D’Agostino.

Nhiếp ảnh gia: Chantal Anderson.

Tạo phong cách: George Cortina.

Làm tóc: Jason Low.

Trang điểm: Jean Black.

Sản xuất: Hyperion.

Thiết kế bối cảnh: Peter Gueracague.

Thợ may: Susanna Badalyan.

Nhiếp ảnh film 16mm: Luke Hanlein.

Đạo diễn video: Amanda Kabbabe, Krice.

Giám sát sản xuất: B. Murray.

Đạo diễn hình ảnh: Darren Kho.

Đạo diễn hình ảnh film 16mm: Luke Hanlein.

Biên tập viên quản lý: Sam P. Miller.

Chân thành cảm ơn The Garibaldina Society, LA.

Bài viết gốc được đăng tải trên website esquire.com