Trong thời đại mà mọi thứ phải đủ nhanh để giữ người xem ở lại vài giây đầu tiên, một video dài 4–5 phút gần như trở thành “vùng cấm” của cuộc đua viral. Nhưng trước khi thuật toán lên ngôi và nội dung ngắn thống trị, thị trường giải trí Việt từng có một “thời hoàng kim” khác.
Trở lại giai đoạn 2017–2018, cụm từ “parody” gần như xuất hiện ở khắp mọi nơi trên YouTube Việt Nam. Trước khi video ngắn trở thành trung tâm của cuộc đua nội dung, những sản phẩm phóng tác mang màu sắc hài hước này từng là công thức tạo sức lan tỏa mạnh bậc nhất, liên tục chiếm sóng bảng thịnh hành và mạng xã hội.
BB Trần từng gây sốt với MV parody bản hit “Đi đu đưa đi” của ca sĩ Bích Phương
Dẫn đầu làn sóng ấy là những cái tên như Huỳnh Lập, BB Trần cùng nhóm BB&BG hay DAMtv, những người từng biến parody thành một “lãnh địa” giải trí riêng, nơi sự hài hước, tính châm biếm và độ chịu chơi được đẩy lên đến cực điểm.
Từ các phiên bản nhại theo loạt bản hit V-pop như Em Gái Mưa, Bùa Yêu hay Em Muốn Anh Đưa Em Về, parody nhanh chóng trở thành “món ăn tinh thần” của cộng đồng mạng Việt, được giới trẻ hưởng ứng. Không dừng lại ở âm nhạc, định dạng parody còn lan rộng đến điện ảnh, show thực tế, thậm chí các vấn đề thời sự nóng hổi cũng được phóng tác thành những “miếng hài” vừa sâu sắc vừa giải trí.
Lúc bấy giờ, những MV gắn mác “nhái lại” này dễ dàng thu về hàng triệu lượt xem, thậm chí có sản phẩm còn vượt sức hút của bản gốc. Các phân cảnh gây cười hay câu thoại “đắt giá” liên tục bị cắt ra, phát tán như meme và phủ sóng đời sống mạng xã hội suốt một thời gian dài.
Điều khiến khán giả yêu thích thể loại này nằm ở góc nhìn duyên dáng của người sáng tạo. Một parody thành công không đơn thuần là nhại lại cho gây cười, mà đòi hỏi sự tiết chế để giữ được ranh giới mong manh giữa hài hước và vượt rào cản tiêu chuẩn cộng đồng. Khi được xử lý khéo léo, những bài hát quen thuộc bỗng mở ra một cách thưởng thức mới, gần gũi hơn, đời hơn và giàu tính giải trí hơn.
Xa hơn yếu tố giải trí thuần , parody còn vô tình trở thành “đòn bẩy” cho các ca khúc gốc, giúp kéo dài sức nóng và độ phủ sóng của sản phẩm âm nhạc. Với những người sáng tạo, đây cũng từng là cánh cửa hiếm hoi để thử nghiệm ý tưởng, xây dựng dấu ấn cá nhân và bước những bước đầu tiên vào thị trường giải trí bằng chính sự khác biệt của mình.
Từ hoàng kim đến thoái trào
Giống như bất kỳ xu hướng giải trí nào, parody rồi cũng bước vào giai đoạn thoái trào sau thời kỳ bùng nổ. Từng là vùng giải trí quen thuộc của YouTube Việt, thể loại này dần hụt hơi khi thói quen tiêu thụ nội dung của khán giả thay đổi quá nhanh.
Khi TikTok bắt đầu định hình lại thị trường giải trí, những video chỉ kéo dài vài chục giây nhanh chóng chiếm ưu thế nhờ tốc độ, tính tiện lợi và khả năng tạo cảm giác giải trí gần như tức thì. Lúc bấy giờ, điểm mạnh từng làm nên sức hút của parody bỗng trở thành bất lợi. Thời lượng dài, kịch bản có lớp lang và cách kể chuyện theo nhiều tình tiết lại không còn là công thức truyền thông bất bại.
Nhưng parody có thực sự biến mất…?
Dẫu không còn ở thời kỳ hoàng kim và phần nào nhường chỗ cho các hình thức giải trí mới, parody liệu đã thực sự biến mất? Có lẽ là chưa. Trên thực tế, tinh thần phóng tác ấy vẫn ẩn mình tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau, phù hợp hơn với nhịp tiêu thụ nội dung hiện tại. Và mỗi lần trở lại, parody vẫn còn đủ sức khiến cộng đồng mạng xôn xao.
Mới đây, nhóm nhạc K-pop gen 5 đình đám nhất nhì hiện tại đã gây sốt khi tung ra MV parody, nhại lại những phân cảnh biểu tượng từ bản hit Haru Haru của BIGBANG. Không đơn thuần là món quà dành cho người hâm mộ, chiếc clip nhanh chóng được cộng đồng mạng, đặc biệt ở Việt Nam, phát tán rộng rãi, không chỉ gây cười mà còn khơi gợi lại những ký ức đầy hoài niệm mà nhóm nhạc huyền thoại đã mang tới.
Trước phiên bản đến từ Hàn Quốc, cộng đồng mạng Việt cũng từng có một “cơn địa chấn” parody với Haru Haru, phiên bản “Việt hóa”. Cách đây hai năm, MCK bất ngờ tung sản phẩm âm nhạc “không chính thức” mang tên VỤ NỔ LỚN – KHÔNG QUAN TRỌNG, lấy cảm hứng trực tiếp và phóng tác bản hit huyền thoại của BIGBANG. Đồng hành cùng nam rapper là dàn gương mặt quen thuộc như JustaTee, Tage, Trung Trần, Orijinn và Phương Ly.
“Món quà” bất ngờ ấy nhanh chóng tạo hiệu ứng lớn vượt mong đợi. Chỉ sau 24 giờ đăng tải, MV thu về hơn 1,6 triệu lượt xem, lọt Top Thịnh Hành YouTube Việt Nam và đến nay đã chạm mốc 14 triệu lượt xem. Xa hơn những con số, sức nóng của sản phẩm cho thấy parody chưa bao giờ thật sự biến mất, mà nó chỉ thay đổi cách tồn tại.
Thành công của phiên bản Việt hóa này không chỉ đến từ sức ảnh hưởng của nguyên tác, mà còn phản ánh sức hấp dẫn bền bỉ của thể loại phóng tác, đặc biệt là trào lưu nhại lại các MV K-pop biểu tượng, vốn dường như chưa bao giờ thực sự hạ nhiệt trong lòng khán giả.
Ra khỏi phạm vi âm nhạc, parody giờ đây vẫn âm thầm tồn tại trong các video ngắn trên mạng xã hội, sân khấu hài hay những tiểu phẩm giải trí. Một trong những ví dụ rõ nét nhất có lẽ là “hiện tượng” sân khấu kịch Đảo Hoa Hậu.
Trong mỗi suất diễn, ê-kíp và dàn diễn viên liên tục làm mới kịch bản bằng cách cài cắm các hiện tượng điện ảnh, khoảnh khắc viral hay những xu hướng đang phủ sóng mạng xã hội. Nhờ cách xử lý duyên dáng, Đảo Hoa Hậu không chỉ mang đến tiếng cười tức thời mà còn vận hành như một “vũ trụ xu hướng” thu nhỏ, nơi khán giả vừa xem kịch, vừa bắt gặp chính nhịp sống giải trí đương thời trên sân khấu. Từ đây, parody trở thành ngôn ngữ phản ánh thời đại, văn hóa xã hội, thay vì chỉ dừng lại ở chức năng giải trí.
Có thể parody không còn giữ vị trí trung tâm như thời kỳ hoàng kim của YouTube Việt. Nhưng nói parody đã biến mất có lẽ là quá vội vàng. Thể loại này chỉ đang thay đổi hình hài để thích nghi với cách khán giả tiêu thụ giải trí mới: ngắn hơn, nhanh hơn, linh hoạt hơn, và đợi đúng thời điểm để mang phiên bản quen thuộc tái xuất, khiến khán giả tận hưởng nội dung dài và bật cười một lần nữa.
